بودجه ۱۴۰۵ آموزش و پرورش؛ رشد میلیاردی اما وضعیت آموزشی همچنان در سراشیبی و عقب ماندگی !

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، لایحه بودجه آموزش و پرورش در سال ۱۴۰۵ از یک رشد ۲۵/۶۱ درصدی نسبت به سال گذشته خبر می‌ دهد و مجموع اعتبارات را به ۵۸۷ هزار میلیارد تومان می‌ رساند. این رقم تقریباً ۹/۸۶ درصد از بودجه عمومی دولت را به خود اختصاص می‌دهد، اما وقتی به ساختار آن نگاه می‌ کنیم، مشخص می‌ شود که این رشد بیشتر روی کاغذ بزرگ است و در عمل خبری از تغییرات اساسی در مدارس و زندگی روزمره دانش‌آموزان نیست.

۹۲ درصد بودجه صرف هزینه‌های جاری شده و تنها ۸ درصد برای توسعه و ساخت زیرساخت‌ها کنار گذاشته شده است. نتیجه این است که مدارس جدید کمتر ساخته می‌شوند، کلاس‌ها به‌روز نمی‌شوند و فشار بیشتر روی منابع جاری و کارکنان باقی می‌ماند. این شرایط سوال بزرگی ایجاد می‌کند که آیا واقعاً این افزایش بودجه به ارتقای کیفیت آموزش کمک می‌ کند؟

بودجه آموزش و پرورش با چند ضعف ساختاری جدی روبه‌روست. منابع حاصل از قانون برنامه هفتم پیشرفت، مانند عوارض گاز و مالیات بر ارزش افزوده، به‌درستی برآورد نشده‌اند.

اعتبارات بهداشت و تربیت بدنی مدارس ۲۰ درصد کاهش یافته و رشد اعتبارات فعالیت‌ های پرورشی تنها ۲ درصد بوده است. واضح است که سلامت، ورزش و پرورش مهارت‌ های غیرآکادمیک دانش‌آموزان همچنان در اولویت قرار ندارد.

دانشگاه فرهنگیان هم وارد مسیر بحث‌ برانگیزی شده است. این دانشگاه حالا به نیمه‌ خصوصی تبدیل شده و درآمدهای اختصاصی آن ۱۳۰ درصد افزایش یافته است. این تغییر می‌ تواند دسترسی متوازن به آموزش معلمان را تحت تأثیر قرار دهد و سوال‌ هایی درباره عدالت آموزشی ایجاد کند. در کنار این، بخش عمده اعتبارات عمرانی صرف نوسازی مدارس موجود شده و به ساخت مدارس جدید و پرداخت بدهی‌ های خیرین مدرسه‌ ساز توجه کافی نشده است.

در حوزه تغذیه و برنامه‌ های حمایتی، مشکلات همچنان پابرجاست. توزیع شیر و غذای رایگان با کمبود منابع و چالش‌های میدانی مواجه است و عدالت آموزشی در مناطق محروم به خطر افتاده است. حقوق و مزایای کارکنان آموزش و پرورش همچنان از سایر کارکنان دولت عقب است و بدهی‌ های فرهنگیان در بودجه پیش‌بینی نشده است.

مجلس شورای اسلامی برای اصلاح این مشکلات پیشنهادهایی ارائه کرده است، از جمله اولویت‌ بخشی به مدارس شبانه‌ روزی و مناطق محروم در برنامه تغذیه رایگان، جا به‌ جایی ردیف غذای گرم به وزارت آموزش و پرورش، استقلال مجدد ردیف اجرای سند تحول بنیادین، اختصاص بخشی از فروش اوراق مشارکت برای ساخت مجتمع‌ های حیات طیبه و اصلاح پیش‌ بینی عواید حاصل از عوارض گاز و مالیات بر ارزش افزوده.

رشد عددی بودجه اگر چه قابل توجه است، اما بدون اصلاحات ساختاری و توجه واقعی به نیازهای میدانی، عدالت آموزشی و رفاه فرهنگیان، این افزایش بیشتر نمایشی و روی کاغذ باقی می‌ماند.

مدارس در مناطق محروم، معلمان و دانش‌ آموزان همچنان با کمبود منابع و زیرساخت‌های ناکافی روبه‌رو هستند و بزرگ‌ترین سوال این است که آیا این بودجه می‌ تواند تغییر ملموس در آموزش کشور ایجاد کند یا فقط عددها بزرگ شده‌اند؟