فیلم / رأی مردم «مزخرف» نیست / قومیت‌ها را با کدام منطق تحقیر می‌کنید؟
رکنا : اظهارات مهدی جمشیدی درباره آرای مسعود پزشکیان و نقش رأی قومیتی در انتخابات ریاست‌جمهوری، بار دیگر بحث درباره نحوه تحلیل رفتار انتخاباتی مردم و مفهوم رأی قومی را به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل کرده است.
به گزارش رکنا، مهدی جمشیدی، از چهره‌هایی که در برنامه‌های سیاسی رسانه ملی حضور داشته، در اظهاراتی درباره انتخابات ریاست‌جمهوری و آرای مسعود پزشکیان، انتخاب او را بدون داشتن برنامه انتخاباتی کافی توصیف کرد و درباره رأی قومیتی نیز موضعی انتقادی گرفت. این اظهارات در گزارش منتشرشده از سوی تابناک بازتاب پیدا کرده است.
مهدی جمشیدی درباره رأی پزشکیان چه گفت؟
جمشیدی درباره انتخاب مسعود پزشکیان گفت: «انتخاب آقای پزشکیان نشان داد بدون اینکه نیم صفحه برنامه داشته باشید، اتفاقی، شانسی می‌توانید رئیس‌جمهور شوید.»
او در ادامه درباره رأی قومیتی نیز گفت: «رأی قومیتی مبتذل‌ترین رأی است. یعنی اصلاً مردم‌سالاری نیست.»
این بخش از سخنان او به‌ویژه به دلیل اشاره مستقیم به نحوه رأی‌دهی بخشی از مردم، مورد توجه قرار گرفته است.
منظور از رأی قومیتی چیست؟
«رأی قومیتی» اصطلاحی است که در تحلیل انتخابات برای اشاره به تأثیر هویت قومی یا منطقه‌ای بر رفتار انتخاباتی به کار می‌رود. درباره انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ نیز برخی تحلیل‌ها نقش پایگاه جغرافیایی و قومی مسعود پزشکیان را در سبد رأی او بررسی کرده‌اند.
در مقابل، برخی تحلیلگران تأکید کرده‌اند که نمی‌توان همه آرای پزشکیان در مناطق کردنشین یا ترک‌زبان را صرفاً با عامل قومیت توضیح داد. برای نمونه، در یک تحلیل منتشرشده پس از انتخابات، محمد رهبری و دیگر تحلیلگران به این استدلال پرداخته‌اند که آرای پزشکیان در مناطقی مانند کردستان و کرمانشاه نیز با اختلاف قابل توجهی بالا بوده و بنابراین تحلیل رفتار انتخاباتی صرفاً بر اساس قومیت، نیازمند احتیاط است.
آیا رأی پزشکیان را می‌توان فقط قومیتی دانست؟
درباره این موضوع دیدگاه‌های متفاوتی مطرح شده است. برخی تحلیل‌ها به پیشینه خانوادگی و جغرافیایی پزشکیان و پایگاه رأی او در مناطق آذری و کردنشین اشاره کرده‌اند، در حالی که تحلیل‌های دیگر عواملی مانند مطالبات سیاسی، وضعیت موجود، شخصیت نامزد و تمایل به تغییر را نیز در رفتار رأی‌دهندگان مؤثر می‌دانند.
بنابراین، نسبت دادن تمام آرای یک نامزد به یک عامل واحد، نیازمند بررسی داده‌های انتخاباتی و شواهد مربوط به انگیزه رأی‌دهندگان است.
واکنش‌ها به اظهارات مهدی جمشیدی
اظهارات جمشیدی در شرایطی منتشر شده که موضوع نقش قومیت در انتخابات همچنان محل بحث میان تحلیلگران سیاسی است. ایران‌وایر نیز در گزارشی درباره مناظره جمشیدی و احمد زیدآبادی، بخش مربوط به تحلیل جمشیدی از رأی قومیتی را برجسته کرده است.
در چنین بحث‌هایی، یک موضوع مهم تفکیک میان «تحلیل الگوی رأی‌دهی» و «ارزیابی یا توصیف ارزش رأی‌دهندگان» است؛ دو موضوعی که در ادبیات سیاسی می‌توانند نتایج متفاوتی داشته باشند.
بحث درباره رأی مردم و قومیت در انتخابات
انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۳ و پیروزی مسعود پزشکیان، زمینه شکل‌گیری تحلیل‌های مختلف درباره جغرافیای آرای او را فراهم کرد. برخی گزارش‌ها از نقش هویت منطقه‌ای و قومی سخن گفتند و برخی دیگر بر عوامل سیاسی و اجتماعی گسترده‌تر تأکید کردند.
اظهارات اخیر مهدی جمشیدی نیز این بحث را دوباره به فضای رسانه‌ای بازگردانده است؛ بحثی که در آن، تحلیل داده‌های انتخاباتی و بررسی عوامل مختلف رأی‌دهی می‌تواند تصویر دقیق‌تری از رفتار انتخاباتی جامعه ارائه کند.
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1254681
ارسال نظر