هشدار در مورد افزایش ترک تحصیل / نیک نژاد: وقتی خانواده پول نان ندارد، فرزندش از چرخه تحصیل خارج می‌شود/ ۷۰ درصد جامعه درگیر بحران معیشت است + صوت

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  در حالی که تنها چند روز به آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده است، فشار بی‌سابقه اقتصادی بر خانوارها، تداوم تحصیل دانش‌آموزان را با تهدیدی جدی روبرو کرده است. محمدرضا نیک‌نژاد، کارشناس حوزه آموزش و پرورش، در گفت‌ و گو با رکنا، از ریزش ناگزیر دانش‌آموزان و قرار گرفتن آموزش در اولویت‌های ثانویه خانواده‌ها به دلیل فقر اقتصادی خبر می‌دهد.

 تورم کمرشکن و ناتوانی در تأمین حداقل‌های آموزشی

محمدرضا نیک‌نژاد در تشریح وضعیت فعلی خانواده‌ها در مواجهه با هزینه‌های مدرسه گفت: «جامعه آموزشی ما پیش از این نیز با چالش‌هایی روبرو بود، اما وضعیت امسال با سنوات گذشته تفاوت چشمگیری دارد. وقتی اقلام ضروری و خوراکی با افزایش قیمت‌های بعضاً ۷۰۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه می‌شوند، طبیعتاً هزینه‌های آموزش نیز از این قاعده مستثنی نیستند. آمارهای موجود از افزایش حداقل دو تا سه برابری قیمت نوشت‌افزار حکایت دارند که این امر به تنهایی، باری سنگین بر دوش خانواده‌های ایرانی است.»

این کارشناس آموزشی افزود: «جامعه ایران به لحاظ اقتصادی دارای دهک‌های مختلفی است؛ از خانواده‌های مرفه تا قشر فقیر. اما آنچه نگران‌کننده است، درگیر شدن طبقه متوسط جامعه با بحران‌های معیشتی است. به جرات می‌توان گفت امروز حدود ۷۰ درصد جامعه با فشارهای شدید اقتصادی دست‌ و پنجه نرم می‌کنند.»

 آموزش؛ قربانی اول بحران‌های اقتصادی

نیک‌نژاد با اشاره به اولویت‌بندی هزینه‌های خانوار در شرایط بحرانی تصریح کرد: «تجربه‌های ملی و شخصی نشان می‌دهد که در زمان وقوع بحران اقتصادی، نخستین حوزه‌ای که آسیب می‌بیند، بخش فرهنگی است. در سال‌های گذشته، فعالیت‌های جانبی مانند کلاس‌های زبان، ورزش یا موسیقی در اولویت خانواده‌ها قرار داشت، اما اکنون بحران به جایی رسیده که اصل آموزش در حال حذف شدن از اولویت خانواده‌هاست.»

وی در ادامه گفت: «در حالی که حداقل حقوق وزارت کار حدود ۲۲ میلیون تومان تعیین شده است، بسیاری از خانوارها برای تأمین نیازهای اولیه مدرسه از قبیل کیف، نوشت‌افزار و روپوش، با کسری بودجه مواجه‌اند. این هزینه تنها محدود به شهریورماه نیست و در طول سال تحصیلی نیز به شکل هزینه‌های رفت‌ و آمد و خورد و خوراک تکرار می‌شود. برای خانواده‌ای که با حداقل حقوق زندگی می‌کند، تأمین این هزینه‌ها عملاً غیرممکن است.»

دولت و مسئولیت‌های قانونی مغفول مانده

این فعال حوزه آموزش با انتقاد از عملکرد دستگاه‌های متولی عنوان کرد: «طبق قانون اساسی، دولت موظف به فراهم‌سازی شرایط آموزش رایگان است. اما شاهدیم که دولت یا خود را از این مسئولیت کنار می‌کشد و یا اولویتی برای این بخش قائل نیست. در شرایطی که خانواده‌ها توان مالی ندارند، حمایت‌های دولتی باید پررنگ‌تر شود، اما متأسفانه در اولویت‌های بودجه‌ای، آموزش و درمان جایگاه مناسبی ندارند.»

 زنگ خطر ترک تحصیل در مناطق کم‌برخوردار

نیک‌نژاد در بخش دیگری از صحبت‌های خود به تجربه میدانی‌اش در دوران معلمی اشاره کرد و گفت: «شواهد و قرائن نشان می‌دهد که نرخ ترک تحصیل در مقاطع مختلف تحصیلی، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار، با روند افزایشی روبرو خواهد بود. در گذشته، مدارس تا پایان تیرماه ظرفیت‌هایشان تکمیل می‌شد، اما امسال گزارش‌هایی مبنی بر خالی ماندن صندلی مدارس حتی در شهریورماه شنیده‌ایم. این نشان‌دهنده کاهش انگیزه و ناتوانی خانواده‌ها در تأمین هزینه‌های ثبت‌نام و ملزومات آموزشی است.»

وی در پایان خاطرنشان کرد: «ترک تحصیل تنها مربوط به مقاطع دبیرستان نیست، بلکه در مقطع ابتدایی نیز به دلیل فشارهای اقتصادی، شاهد بازماندگی از تحصیل هستیم. وقتی خانواده‌ای در تأمین خوراک روزانه با چالش جدی روبرو است، بدیهی است که فرزندانشان از چرخه تحصیل خارج می‌شوند یا به کار اجباری و زودهنگام روی می‌آورند. تحلیل‌ها و آمارهای پیش‌رو قطعاً از افزایش چشمگیر نرخ ترک تحصیل در سال تحصیلی جدید نسبت به سال‌های گذشته حکایت خواهد داشت.»