اکنون سه میلیارد مترمکعب آب در دریاچه ارومیه داریم؛ برای احیا به ۱۴ میلیارد مترمکعب نیاز است + فیلم

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، علی شریعت، دبیرکل فدراسیون صنعت آب کشور، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی رکنا، با اشاره به آبگیری دریاچه ارومیه در پی بارش‌های اخیر و خوشحالی مردم از مشاهده تصاویر این دریاچه گفت: پرآب شدن دریاچه‌ها اساساً به بارش‌ها وابسته است و نخستین اتفاقی که برای احیای دریاچه ارومیه باید رخ دهد، بارندگی و جاری شدن آب در مسیر رودخانه‌هاست. خوشبختانه به نظر می‌رسد پس از چند سال خاموشی و انفعال در این زمینه، از امسال اتفاقات خوبی رقم خورده و مردم نیز همراهی کرده‌اند. بارش‌های اخیر باعث شده آب در مسیرها و رودخانه‌ها جریان پیدا کند که اتفاق مثبتی برای دریاچه ارومیه است.

وی با بیان اینکه در حال حاضر حجم آب دریاچه ارومیه حدود سه میلیارد مترمکعب است، افزود: اگر بخواهیم دریاچه را به شرایطی برسانیم که تمام بستر آن مرطوب و آبگیری شود، به حدود ۱۴ میلیارد مترمکعب آب نیاز داریم. بنابراین، آبی که اکنون در دریاچه جمع شده، اگرچه خبر خوبی است، اما هنوز با شرایط احیای کامل فاصله زیادی داریم.

شریعت با تأکید بر ضرورت حفظ ذخایر آبی دریاچه برای عبور از فصل گرما تصریح کرد: حداقل باید تلاش کنیم امسال با ذخیره‌ای حدود ۶ تا ۷ میلیارد مترمکعب وارد سال آینده شویم؛ زیرا سال آینده نیز با گرمای شدید و تبخیر بخش قابل توجهی از آب مواجه خواهیم بود. زمانی می‌توانیم به احیای تدریجی دریاچه امیدوار باشیم که بتوانیم تابستان را با ذخیره آبی مناسبی پشت سر بگذاریم و در زمستان بعدی نیز بارندگی‌ها به این ذخایر اضافه شود.

وی ادامه داد: بنابراین، آنچه اکنون اتفاق افتاده نباید ما را دچار خوش‌بینی زودهنگام کند. سه میلیارد مترمکعب آب، در مقایسه با نیاز دریاچه برای احیا، رقم چندان زیادی نیست. باید امیدوار باشیم با کمک مردم و همکاری مسئولان منطقه، حجم آب دریاچه به ۶ تا ۷ میلیارد مترمکعب برسد و پس از آن نیز بتوانیم با مدیریت منابع آب و عبور از دوره تبخیر، روند احیا را ادامه دهیم.

دبیرکل فدراسیون صنعت آب کشور خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم سه تا چهار میلیارد مترمکعب آب را در دریاچه حفظ کنیم و در سال‌های بعد نیز بارندگی‌ها تداوم داشته باشد، می‌توان امیدوار بود که طی چهار سال آینده دریاچه به سمت رسیدن به تراز احیای خود حرکت کند.

کشاورزان را نباید مقصر بحران دریاچه ارومیه دانست

شریعت در پاسخ به این پرسش که با توجه به بارش‌های اخیر، برای جلوگیری از برداشت بی‌رویه آب توسط کشاورزان منطقه چه اقداماتی باید انجام شود، گفت: واقعیت این است که نباید کشاورز را محکوم کنیم. کشاورزان برای تأمین معیشت و اقتصاد خانواده خود فعالیت می‌کنند و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن شرایط زندگی آنها، انتظار تغییر رفتار داشت.

وی با اشاره به تغییر الگوی کشت در حوضه آبریز دریاچه ارومیه اظهار کرد: باید بپذیریم که در منطقه ارومیه در گذشته تصمیمات درستی نگرفتیم. کشت گیاهان بومی و سازگار با منطقه، مانند انگور، به سمت محصولاتی مانند سیب و چغندرقند رفت و این تغییرات را با عنوان خودکفایی و توسعه صادرات توجیه کردیم؛ در حالی که این محصولات به آب بیشتری نیاز دارند.

شریعت تأکید کرد: تغییر الگوی کشت با دستور و تحکم امکان‌پذیر نیست. ابتدا باید کشاورز را آگاه کنیم و او را با خود همراه سازیم. از سوی دیگر، برای تغییر الگوی کشت لازم است دو تا سه سال در کنار کشاورز باشیم و از معیشت او حمایت کنیم تا بتواند محصول پرآب‌بر را با محصولی جایگزین کند که نیاز آبی کمتری دارد، بدون اینکه در این فاصله اقتصاد خانواده‌اش آسیب ببیند.

وی با اشاره به تجربه‌های مطرح‌شده در زمینه مشارکت کشاورزان برای مدیریت منابع آب گفت: ما در ستاد نیز چنین پیشنهادی را مطرح کرده بودیم که کشاورزان زمین‌های خود را در قالب یک همکاری جمعی برای دو تا سه سال در اختیار دولت قرار دهند تا در این مدت الگوی کشت تغییر کند. در این دوره، خود کشاورز نیز در فرآیند کشت و مراقبت از محصول جدید حضور داشته باشد تا با روش تولید آن آشنا شود و زمانی که محصول به مرحله برداشت و فروش رسید، بتواند فعالیت اقتصادی خود را با الگوی جدید ادامه دهد.

تغییر الگوی کشت بدون حمایت از معیشت کشاورزان ممکن نیست

دبیرکل فدراسیون صنعت آب کشور با تأکید بر اینکه کشاورز نباید هزینه تغییر الگوی کشت را به‌تنهایی بپردازد، افزود: وقتی قرار است محصولی جایگزین سیب یا سایر محصولات آب‌بر شود، کشاورز باید بداند در این دو تا سه سال که محصول جدید هنوز به بار ننشسته است، چگونه هزینه‌های زندگی خود را تأمین کند. بنابراین، لازم است در این دوره دولت از معیشت کشاورزان حمایت کند. ارزش این سرمایه‌گذاری و حمایت را دارد؛ چراکه در نهایت هم منابع آب منطقه حفظ می‌شود و هم کشاورز می‌تواند به فعالیت اقتصادی خود ادامه دهد.

شریعت با انتقاد از رویکردهای دستوری در مدیریت منابع آب گفت: متأسفانه نگاه ما در بسیاری از موارد این بوده که مردم را با زور وادار به انجام کاری کنیم؛ در حالی که مردم زمانی همراه می‌شوند که از طرف مقابل اعتماد ببینند.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت بازسازی اعتماد میان دولت و مردم منطقه خاطرنشان کرد: برای نجات دریاچه ارومیه، علاوه بر بارندگی و مدیریت منابع آب، به همراهی کشاورزان نیاز داریم. این همراهی زمانی شکل می‌گیرد که رابطه میان دولت و مردم منطقه ترمیم شود و کشاورزان اطمینان داشته باشند که در مسیر تغییر الگوی کشت و حفاظت از منابع آب، معیشت آنها نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.