بحران گاز و برق در زمستان / سقاب اصفهانی از واقعیت خبر ندارد و بحران پیش رو را جدی نمی گیرد!

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، زمستان هنوز به اوج سرمای خود نرسیده، اما هشدارها درباره وضعیت تأمین گاز و برق کشور از هم‌اکنون آغاز شده است. از یک سو سخنگوی دولت از ناترازی سنگین گاز و احتمال افت فشار در برخی مناطق سخن می‌گوید، از سوی دیگر مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام می‌کند ۱۱ استان با تنش گازی مواجه هستند و مازندران، گلستان و خراسان شمالی شرایط دشوارتری خواهند داشت. رئیس‌جمهور نیز از مردم برای مدیریت مصرف انرژی درخواست همکاری کرده است.

در چنین شرایطی، اظهارات اخیر سقاب اصفهانی درباره سناریوهای دولت برای عبور از زمستان، بیش از آنکه ابهامات موجود را برطرف کند، پرسش‌های تازه‌ای ایجاد کرده است.

معاون رئیس‌جمهور در توضیح برنامه دولت گفته است سناریوی اصلی، قطع گاز سه استان یا استفاده از مازوت نیست و اگر مردم همکاری کنند، نیازی به قطعی گاز و برق نخواهد بود. البته او تأکید کرده که دولت برای سناریوهای مختلف، از خوش‌بینانه تا بدبینانه، آمادگی دارد و اجرای هر سناریو به شرایط کشور، وضعیت تأسیسات و میزان مصرف بستگی خواهد داشت.

اما مسئله دقیقاً همین‌جاست؛ وقتی مسئولان از ناترازی، آسیب به تأسیسات گازی، محدودیت منابع و احتمال افت فشار شبکه صحبت می‌کنند، صرف اعلام اینکه قطع گاز سه استان در سناریوی دولت نیست، پاسخگوی نگرانی افکار عمومی نخواهد بود.

مردم باید کدام روایت را باور کنند؟

سخنگوی دولت از ناترازی ۴۳۰ میلیون مترمکعبی گاز سخن می‌گوید؛ رقمی که بنا بر توضیحات او، از ناترازی حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعبی سال‌های گذشته و کاهش ۲۳۰ میلیون مترمکعبی ظرفیت در پی آسیب به پالایشگاه‌های گازی ناشی شده است. مدیرعامل شرکت ملی گاز نیز از تنش در ۱۱ استان خبر می‌دهد و هشدار می‌دهد که کاهش یک درجه‌ای دمای منازل می‌تواند صرفه‌جویی قابل‌توجهی در شبکه ایجاد کند.

در بخش برق نیز مسئولان از وابستگی تولید نیروگاه‌ها به تأمین سوخت و ضرورت مدیریت مصرف سخن می‌گویند. پزشکیان هم تأکید کرده است که دولت برای تأمین انرژی واحدهای تولیدی تلاش می‌کند و به همراهی مردم نیاز دارد.

با وجود این مجموعه هشدارها، ارائه تصویری آرام و امیدوارکننده بدون توضیح درباره میزان آمادگی زیرساخت‌ها، ظرفیت واقعی تولید، ذخایر سوخت نیروگاه‌ها و برنامه مدیریت اوج مصرف، نمی‌تواند اطمینان لازم را در جامعه ایجاد کند.

قرار نیست هر هشدار درباره احتمال قطعی گاز به معنای قطعی حتمی آن تلقی شود؛ اما به همان اندازه، قرار هم نیست احتمال بروز بحران با چند جمله امیدوارکننده از دستور کار افکار عمومی خارج شود.

زمستان با اظهارنظر مدیریت نمی‌شود!

نکته مهم این است که مدیریت بحران انرژی را نمی‌توان به همراهی مردم تقلیل داد. صرفه‌جویی خانوارها ضروری است، اما دولت نیز باید درباره بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده، افزایش ظرفیت تولید، تأمین سوخت نیروگاه‌ها، مدیریت مصرف صنایع و نحوه توزیع انرژی در روزهای اوج سرما برنامه‌ای روشن و قابل ارزیابی ارائه کند.

از سوی دیگر، اگر قرار است مردم برای جلوگیری از خاموشی و افت فشار گاز، مصرف خود را کاهش دهند، باید بدانند دولت چه اقداماتی برای کنترل مصرف دستگاه‌های اجرایی، مراکز تجاری و صنایع بزرگ در نظر گرفته است.

مسئله فقط این نیست که آیا سه استان گاز خواهند داشت یا نه؛ مسئله امنیت انرژی خانوارها، استمرار تولید در صنایع، تأمین برق و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های تازه به اقتصاد و زندگی مردم است.

سقاب اصفهانی و دیگر مسئولان دولت باید به جای اکتفا به بیان سناریوهای امیدوارکننده، درباره برنامه عملیاتی عبور از زمستان شفاف‌سازی کنند. مردم حق دارند بدانند در صورت تشدید سرما، افزایش مصرف یا بازنگشتن ظرفیت‌های ازدست‌رفته گاز، چه تصمیمی گرفته خواهد شد و سهم هر بخش از مدیریت بحران چقدر است.

زمستان پیش رو را نمی‌توان با اظهارنظرهای متناقض و امیدواری به کاهش مصرف پشت سر گذاشت. اگر دولت از امروز برای بدترین سناریوها برنامه‌ریزی نکند، فردا هزینه ناترازی انرژی را نه فقط خانوارها، بلکه واحدهای تولیدی، اشتغال و کل اقتصاد کشور پرداخت خواهند کرد.