لیست‌های خرید پیش دبستانی ها و مدارس برای اول مهر؛ طومار گرانی که جیب خانواده‌ها را می‌زند! / آیا خرید یک‌جا و همزمان همه این اقلام واقعا برای آموزش ضروری است؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در سال‌های اخیر، ماهیت لیست‌های خرید لوازم تحریر از «تامین نیازهای پایه دانش‌آموز» به «فهرست کالاهای مصرفی و غیرضروری» تغییر یافته است. بررسی دقیق لیست‌های ارائه شده در مراکز پیش‌دبستانی و ابتدایی نشان می‌دهد که برخی از این موارد، نه تنها برای آموزش اولیه ضروری نیستند، بلکه ماهیت مصرف‌گرایانه دارند و هزینه‌های سنگینی را بر دوش والدین می‌گذارند.

در مقطع پیش‌دبستانی، لیست‌هایی شامل انواع گواش، رنگ انگشتی، آبرنگ، خمیرهای مختلف، گل‌سفال، انواع منجوق، اکلیل، چشم عروسکی و حتی اشیاء مصرفی مانند نی نوشیدنی و چوب بستنی، به خانواده‌ها تحمیل می‌شود. این حجم از لوازم که ترکیبی از ابزارهای هنری و مواد مصرفی است، فراتر از ظرفیت آموزشی یک کودک در این سن است. واقعیت این است که بسیاری از این اقلام، در همان روزهای نخست تحصیل به اتمام می‌رسند و منجر به چرخه بی‌پایان خرید مجدد می‌شوند.

در مقطع ابتدایی نیز وضعیت از این رو هم نیست. مطالبه خرید مقادیر زیاد کاغذ و ماژیک وایت‌برد برای تک‌تک دانش‌آموزان، پرسش‌های جدی را در مورد مدیریت منابع در مدارس ایجاد کرده است. چرا باید هر دانش‌آموز ملزم به تهیه حجم مشخصی از کاغذ و ماژیک باشد، در حالی که مدارس باید تجهیزات پایه آموزشی را در اختیار دانش‌آموز قرار دهند؟ این رویکرد، نوعی خصوصی‌سازی هزینه‌های آموزشی و انتقال بار مسئولیت تجهیزات مدرسه به جیب خانواده‌هاست.

تحلیلگران اجتماعی معتقدند این نوع لیست‌های خرید، عدالت آموزشی را زیر سوال می‌برد. وقتی لیست لوازم تحریر به یک «طومار» تبدیل می‌شود، دانش‌آموزانی که از نظر اقتصادی در لایه آسیب‌پذیر قرار دارند، با حاشیه‌ای از کمبود و محرومیت در کلاس درس مواجه می‌شوند. این مسئله می‌تواند منجر به کاهش اعتمادبه‌نفس کودکان و ایجاد شکاف طبقاتی در محیط مدرسه شود.

باید از مدیران آموزشی و مسئولان وزارت آموزش و پرورش خواست تا با بازنگری در استانداردسازی لیست‌های خرید، از تحمیل هزینه‌های غیرضروری جلوگیری کنند. نیاز است که میان «ابزارهای آموزشی ضروری» و «کالاهای مصرفی تفننی»، تفکیک دقیقی صورت گیرد. مدارس باید به جای دریافت لیست‌های طولانی از والدین، بر تامین زیرساخت‌های مورد نیاز تمرکز کنند تا فرآیند تحصیل، به جای تمرکز بر یادگیری، به تمرکز بر تامین هزینه‌های سنگین لوازم تحریر تبدیل نشود.

زمان آن رسیده است که مدیریت آموزشی با نگاهی واقع‌بینانه به وضعیت معیشت خانواده‌ها، از این رویکرد هزینه‌بر فاصله بگیرد و به دنبال کاهش بارهای مالی غیرضروری بر دوش جامعه باشد.