مراقب مه مغزی باشید

به گزارش خبرگزاری رکنا، احمد دلبری اظهار کرد: بسیاری از افراد از میانسالی به بعد، تجربه‌هایی مانند فراموش کردن موقت نام افراد، کاهش تمرکز یا احساس کندی ذهن را گزارش می‌کنند. این علائم در بسیاری از موارد به معنای اختلال حافظه یا ابتلا به بیماری‌های تحلیل‌برنده مغز مانند آلزایمر نیست، بلکه می‌تواند ناشی از پدیده‌ای باشد که از آن با عنوان «مه مغزی» یاد می‌شود.

وی افزود: مه مغزی یک اصطلاح توصیفی است و به‌تنهایی یک تشخیص پزشکی محسوب نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از علائم شناختی است که می‌تواند علل مختلفی داشته باشد. این وضعیت معمولاً با کاهش تمرکز، فراموشی‌های خفیف، کند شدن سرعت پردازش ذهنی و احساس شفاف نبودن ذهن همراه است؛ اما برخلاف آلزایمر که یک بیماری نورودژنراتیو پیشرونده است، مه مغزی در بسیاری از موارد با شناسایی و اصلاح علت زمینه‌ای قابل بهبود است.

رئیس انجمن علمی طب سالمندان ایران با اشاره به عوامل مؤثر در ایجاد این وضعیت گفت: استرس مزمن، اختلالات خواب به‌ویژه آپنه خواب، اضطراب و افسردگی، تغییرات هورمونی، کمبود برخی ریزمغذی‌ها مانند ویتامین B۱۲، اختلالات تیروئید، التهاب مزمن، تغذیه نامناسب، کم‌تحرکی و مصرف برخی داروها از جمله عواملی هستند که می‌توانند به طور موقت عملکرد شناختی مغز را تحت تأثیر قرار دهند.

دلبری ادامه داد: گاهی افراد تصور می‌کنند وقتی نام یک فرد یا یک واژه را سریع به یاد نمی‌آورند، دچار اختلال حافظه شده‌اند؛ در حالی که در بسیاری از این موارد، مشکل اصلی ذخیره اطلاعات نیست، بلکه کاهش سرعت بازیابی اطلاعات از حافظه است و این موضوع الزاماً به معنای ابتلا به آلزایمر نیست.

وی با تأکید بر اینکه «ذهن خسته الزاماً ذهن بیمار نیست»، گفت: باید میان خستگی ذهنی، کاهش موقت عملکرد شناختی و بیماری‌های جدی مانند آلزایمر تفاوت قائل شد. البته اگر این علائم به‌تدریج پیشرفت کنند، برای مدت طولانی ادامه یابند یا با اختلال در انجام فعالیت‌های روزمره همراه شوند، لازم است فرد هرچه سریع‌تر توسط پزشک ارزیابی شود.

رئیس انجمن علمی طب سالمندان ایران اصلاح سبک زندگی را یکی از مهم‌ترین راهکارهای حفظ سلامت مغز دانست و گفت: بهبود کیفیت خواب، مدیریت استرس، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم، کنترل بیماری‌هایی مانند فشار خون، دیابت و اختلالات تیروئید، ترک سیگار، حفظ ارتباطات اجتماعی و انجام ارزیابی‌های آزمایشگاهی هدفمند در صورت نیاز، می‌تواند به کاهش علائم مه مغزی و افزایش شفافیت ذهنی کمک کند.

وی افزود: برخلاف آلزایمر، در مه مغزی معمولاً استقلال فرد در انجام فعالیت‌های روزمره حفظ می‌شود و فرد خود متوجه کاهش تمرکز یا کندی ذهنی است؛ در حالی که در بیماری آلزایمر، به‌تدریج اختلال در عملکرد روزانه و کاهش توانایی انجام فعالیت‌های مستقل زندگی ایجاد می‌شود.

دلبری خاطرنشان کرد: سلامت مغز از میانسالی آغاز می‌شود، نه از دوران سالمندی. هرچه اصلاح عوامل خطر زودتر شروع شود، احتمال حفظ عملکرد شناختی در سال‌های بعد بیشتر خواهد بود. بنابراین افراد نباید هرگونه فراموشی یا کاهش تمرکز را بلافاصله به آلزایمر نسبت دهند، بلکه بررسی علت‌ها و اصلاح عوامل قابل تغییر، نخستین گام برای حفظ سلامت مغز و پیشگیری از افت عملکرد شناختی در آینده است./ ایسنا