به گزارش رکنا، 25 خرداد ماه هر سال در تقویم رسمی ایران به نام «روز ملی گل و گیاه» نامگذاری شده است. این روز مصادف با ۱۵ ژوئن و همزمان با «روز جهانی گل» است.

تاریخچه نامگذاری

روز ملی گل و گیاه در سال ۱۳۸۴ و به دنبال درخواست اتحادیه گل و گیاه کشور و تصویب هیئت دولت، به تقویم ملی ایران اضافه شد. هدف از این نامگذاری، ایجاد انگیزه بیشتر در گلکاران، ترویج کشت گل، معرفی هرچه بیشتر صنف گل و گلکاری و گسترش فرهنگ نگهداری و استفاده درست از گل‌ها و گیاهان در کشور عنوان شده است.

گفتنی است این روز پس از مدتی از تقویم حذف شده بود، اما با پیگیری فعالان این عرصه دوباره به تقویم ملی بازگردانده شد.

پیشینه تاریخی توجه به گل در ایران

علاقه و توجه ایرانیان به گل، پیشینه‌ای بسیار کهن دارد. قدیمی‌ترین و زیباترین سند در این زمینه، نقوش گل و غنچه‌ای است که در دست داریوش هخامنشی در سنگ‌نگاره‌های تخت‌جمشید دیده می‌شود؛ نقشی که قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال دارد.

ایران در گذر تاریخ همواره به «کشور گل و بلبل» شهرت داشته است و مردم این سرزمین از دیرباز در پرورش گل و توسعه فضای سبز کوشا بوده‌اند.

جایگاه گل در فرهنگ و ادبیات ایران

گل جایگاهی عمیق و ریشه‌دار در فرهنگ و ادبیات فارسی دارد. در شعر شاعران بزرگ ایرانی، مفاهیم مرتبط با گل و گیاه به وفور یافت می‌شود و واژه «گل» خود مظهر لطافت، ظرافت و زیبایی است.

نمونه‌های برجسته این پیوند فرهنگی را می‌توان در نام دو شاهکار ارزشمند سعدی، «گلستان» و «بوستان» مشاهده کرد. سعدی در مقدمه گلستان، درخت گل را نمادی از ذات خداوند می‌داند. همچنین در هنرهای سنتی ایران، از نقاشی و کاشیکاری گرفته تا نگارگری و فرش، نقش گل‌ها و گیاهان جایگاهی محوری و چشمگیر دارند.

روز ملی گل محمدی (۲۰ اردیبهشت)

علاوه بر روز ملی گل و گیاه در ۲۵ خرداد، روز ۲۰ اردیبهشت ماه نیز به نام «روز ملی گل محمدی» (گل سرخ یا رز دمشقی) در تقویم ایران ثبت شده است.

گل محمدی به دلیل زیبایی، عطر دل‌انگیز، خواص درمانی و اهمیت اقتصادی (به‌ویژه در تولید گلاب و عرقیجات) از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. مناطق کویری ایران مانند کاشان و میمند، خاستگاه اصلی این گل ارزشمند هستند.

روز ملی گل و گیاه؛ نماد طراوت، آرامش و زندگی

دریافت حتی یک شاخه گل یا یک گلدان کوچک می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن روحیه انسان را دگرگون کند و احساس شادی و نشاط را در او برانگیزد. لبخند، نخستین و آشکارترین نشانه این تغییر مثبت است. افرادی که در محیط زندگی یا کار خود با گل و گیاه سر و کار دارند، معمولاً شاداب‌تر، مهربان‌تر و پرانرژی‌تر هستند و این حس خوب را به اطرافیان خود نیز منتقل می‌کنند.

نام‌گذاری روز ملی گل و گیاه

در سال ۱۳۸۴، با پیشنهاد اتحادیه گل و گیاه کشور و همکاری وزارت جهاد کشاورزی، دفتر گل و گیاه و شورای عالی انقلاب فرهنگی، روز ۲۵ خرداد به عنوان «روز ملی گل و گیاه» در تقویم رسمی کشور نام‌گذاری شد.

گل؛ جلوه‌ای از آرامش و زیبایی

ارتباط با طبیعت و لذت بردن از چشم‌اندازهای طبیعی، یکی از ساده‌ترین و در عین حال مؤثرترین راه‌های دستیابی به آرامش روحی و روانی است. کاشتن گل و گیاه یا دریافت گل به عنوان هدیه، احساس شادابی و طراوت را در انسان تقویت می‌کند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که خرید، پرورش و حتی تماشای گل‌ها می‌تواند موجب افزایش احساس شادی، آرامش، مثبت‌اندیشی و کاهش غم و اندوه شود.

به باور صاحب‌نظران، گل‌ها نقش مهمی در سلامت روان دارند. رنگ‌های دلنشین، عطر خوش و طراوت گل‌ها می‌توانند حالت‌های روحی نامتعادل را بهبود بخشیده و به ایجاد آرامش کمک کنند. هر بار نگاه کردن به گل، نوعی محرک مثبت برای مغز محسوب می‌شود که در بهبود خلق‌وخو و تنظیم رفتارهای روزانه تأثیرگذار است.

پیشینه اهدای گل در ایران

گل از دیرباز جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ و تمدن ایرانی داشته است. در بسیاری از مناسبت‌ها از جمله جشن‌ها، مراسم ازدواج، عیادت بیماران، تبریک تولد و استقبال از نوزادان، گل به عنوان نمادی از محبت، احترام و صمیمیت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قدیمی‌ترین سند مرتبط با اهدای گل در ایران به سنگ‌نگاره‌های باستانی تخت جمشید بازمی‌گردد؛ جایی که در نقش‌های مربوط به دوران داریوش، گل و غنچه در دستان افراد دیده می‌شود. این آثار که بیش از دو هزار و پانصد سال قدمت دارند، نشان‌دهنده اهمیت گل در فرهنگ ایرانی و رواج سنت هدیه دادن گل در آن دوران هستند.

برخی پژوهشگران معتقدند رسم اهدای گل به عنوان هدیه از ایران به دیگر نقاط جهان، از جمله اروپا، راه یافته است. پس از ورود اسلام نیز جایگاه گل و دسته‌گل در فرهنگ ایرانی نه‌تنها حفظ شد، بلکه ارزش و احترام بیشتری یافت.

تأثیر گل بر رفتار انسان

بر اساس تحقیقات انجام‌شده، افراد هنگام دریافت گل واکنش‌هایی همراه با شادی، هیجان، قدردانی، احترام و صمیمیت از خود نشان می‌دهند. جالب آنکه بخش عمده این واکنش‌ها تنها در پنج ثانیه نخست پس از دریافت گل ظاهر می‌شود؛ موضوعی که بیانگر تأثیر عمیق و سریع گل بر احساسات انسان است.

نقش گل و گیاه در اقتصاد

خرید گل و گیاه تنها به زیباسازی محیط زندگی محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از فعالیت‌های اقتصادی جامعه را نیز تشکیل می‌دهد. تولید، پرورش و فروش گل و گیاهان زینتی می‌تواند زمینه اشتغال‌زایی، توسعه صادرات و رونق اقتصادی را فراهم کند. افزایش فعالیت در این بخش، علاوه بر ایجاد درآمد، به گردش سرمایه در کشور و بهبود وضعیت معیشتی افراد نیز کمک می‌کند.

جایگاه کشورهای مختلف در بازار جهانی گل

صنعت گل و گیاه یکی از بخش‌های مهم اقتصاد جهانی به شمار می‌رود. در سال ۲۰۰۰ میلادی، سطح زیر کشت گل و گیاه در جهان به حدود ۳۶۰ هزار هکتار رسید و گردش مالی این صنعت به حدود ۶۰ میلیارد دلار بالغ شد.

در میان کشورهای فعال این حوزه، هلند جایگاه ویژه‌ای دارد. این کشور علاوه بر آنکه بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده گل در جهان محسوب می‌شود، یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان گل نیز هست. هلند سالانه میلیاردها دلار از طریق صادرات گل، بذر، پیاز گل، تجهیزات باغبانی و خدمات تخصصی مرتبط درآمد کسب می‌کند و بخش عمده‌ای از بازار جهانی گل را در اختیار دارد.

در سال ۲۰۰۰ بیش از هشت میلیارد دلار گل در بازارهای جهانی مبادله شد که سهم عمده‌ای از آن به صادرات هلند اختصاص داشت. این کشور توانست بیش از نیمی از صادرات جهانی گل شاخه‌بریده و گیاهان آپارتمانی را به خود اختصاص دهد و به قطب اصلی تجارت گل و گیاه در جهان تبدیل شود.