نگاهی به کتاب بانکداری آینده، روایتی نو از تحولات پولی و بانکی
چرا فهمیدن «تحولات پولی و بانکی» امروز دیگر فقط یک بحث تخصصی برای اقتصاددانها نیست؟ چون بانکداری در سالهای اخیر از یک سیستم شعبهمحور و کاغذی، به یک زیرساخت دیجیتال تبدیل شده است که مستقیم روی زندگی روزمره، تصمیمهای مالی و حتی آینده سرمایه گذاری ما اثر میگذارد.
در چنین موقعیتی، کتاب «بانکداری آینده» نوشته دومان سهند تلاش میکند این مسیر را به زبان ساده و قابل فهم روایت کند. این کتاب، بانکداری را از نقطههای آغازین شکلگیری آن در تاریخ تا رسیدن به عصر بانکداری دیجیتال و نئوبانکها بررسی میکند و در فصلهای پایانی، نگاه روشنی به آینده بانکداری نوین دارد. هدف اصلی این اثر، این است که مخاطب بدون درگیر شدن با واژههای سنگین و تخصصی، تصویر دقیقی از تغییرات بزرگ پول و بانک در جهان امروز به دست بیاورد.
معرفی کلی کتاب «بانکداری آینده» و هدف از نگارش آن
کتاب «بانکداری آینده» را میتوان یک روایت منسجم از مسیر تحول بانکداری دانست؛ روایتی که از بانکهای فیزیکی و مدلهای سنتی شروع میشود و قدمبهقدم به بانکداری مدرن، بانکداری الکترونیک، نئوبانکها و در نهایت آینده خدمات مالی میرسد.
نقطه قوت اصلی این کتاب، شیوه نگارش آن است. دومان سهند کتاب را با زبانی ساده و روان نوشته و تلاش کرده مفاهیم پیچیده حوزه پول و بانک را بدون واژههای سنگین تخصصی توضیح دهد. همین ویژگی باعث میشود کتاب فقط برای متخصصان بانکی یا دانشجویان اقتصاد نباشد. بلکه برای مدیران، فعالان اقتصادی، صاحبان کسبوکار و حتی افرادی که صرفا میخواهند تصویر روشنتری از مسیر آینده بانکداری داشته باشند هم قابل استفاده باشد.
هدف اصلی نویسنده از نگارش این کتاب، این است که مخاطب بتواند یک بار برای همیشه، داستان بانکداری را درست و مرحلهای بفهمد. یعنی بداند بانک از کجا شروع شد، چه استانداردهایی را در اقتصاد جا انداخت، چگونه وارد عصر دیجیتال شد و چرا امروز صحبت از نئوبانکها، بانکداری باز، هوش مصنوعی و حتی پول دیجیتال بانک مرکزی به میان آمده است.
بررسی بخشهای مختلف، از تاریخچه تا نئوبانکها
کتاب «بانکداری آینده» فقط یک معرفی کلی از بانکداری ارائه نمیدهد. نویسنده ساختار کتاب را طوری چیده که مخاطب، مسیر تحول بانک را مرحلهبهمرحله جلو برود و هر دوره را با منطق همان زمان بشناسد؛ از تاریخچه بانکداری تا رسیدن به نئوبانکها و آینده خدمات مالی.
تاریخچه بانکداری و شکلگیری مدلهای اولیه
کتاب از ریشههای بانکداری شروع میکند و نشان میدهد انسانها چرا به سیستمهای نگهداری دارایی و ثبت مبادلات نیاز پیدا کردند. این بخش کمک میکند مخاطب بفهمد بانکداری یک پدیده ناگهانی نیست و پشت آن، یک مسیر تاریخی و اقتصادی وجود دارد.
ظهور بانکداری مدرن در اروپا
یکی از بخشهای کلیدی کتاب، توضیح شکلگیری بانکداری نوین در اروپاست. در این روایت، نقش زرگران لندن در قرن ۱۷ و شکلگیری رسیدهای امانی به عنوان پول کاغذی اولیه مطرح میشود. بعد هم کتاب به شکلگیری بانک انگلستان در سال ۱۶۹۴ میرسد که نقطه مهمی در تاریخ بانکداری مدرن محسوب میشود.
بانکداری مدرن چه چیزی را استاندارد کرد؟
در ادامه، کتاب توضیح میدهد بانکداری مدرن چند استاندارد اصلی را در اقتصاد جا انداخت؛ مثل نگهداری امن دارایی، پرداخت و تسویه، اعتباردهی و مدیریت ریسک. در این چارچوب، بانک از یک محل نگهداری پول به یک زیرساخت اعتماد تبدیل میشود.
عصر دیجیتال؛ از بانکداری الکترونیک تا بانکداری آنلاین
بخش بعدی کتاب به مرحلهای میپردازد که خدمات بانکی از شعبه جدا میشود و وارد کانالهای غیرحضوری میشود. موضوعاتی مثل بانکداری الکترونیک، ATM، EFT، نقش SWIFT، اینترنت و بانکداری آنلاین، اتوماسیون اسناد و راهکارهای امنیتی در این مسیر، در این بخش توضیح داده میشود.
نئوبانکها و تغییر مدل بانکداری
در فصلهای مربوط به نئوبانکینگ، کتاب توضیح میدهد نئوبانکها چطور از دل بانکداری دیجیتال بیرون آمدند و چرا فقط «دیجیتال بودن» برای موفقیت کافی نیست. نویسنده به عواملی مثل تجربه کاربری سادهتر، افتتاح حساب سریعتر، شفافیت کارمزدها و اتصال بهتر به سرویسهای آنلاین اشاره میکند و نشان میدهد نئوبانکها چرا به یک مدل جدی در آینده بانکداری تبدیل شدهاند.
چرا خواندن این کتاب برای فعالان اقتصادی توصیه میشود؟
تحولات پولی و بانکی در سالهای اخیر سرعت زیادی گرفته است. اما بسیاری از مدیران، فعالان اقتصادی و حتی سرمایهگذاران، این تغییرات را فقط به شکل خبرهای پراکنده میبینند؛ یک روز نئوبانکها، یک روز هوش مصنوعی، روز دیگر پول دیجیتال بانک مرکزی. نتیجه این پراکندگی هم روشن است: تصویر کلی ساخته نمیشود و تصمیمگیریها بیشتر بر اساس تجربه و حدس پیش میرود.
کتاب «بانکداری آینده» همین نقطه ضعف را پوشش میدهد. چون به جای توضیح جداگانه مفاهیم، آنها را در قالب یک روایت مرحلهای کنار هم میگذارد و کمک میکند مخاطب بفهمد هر تغییر از کجا آمده، چرا اتفاق افتاده و چه اثری روی اقتصاد و مدل بانکداری گذاشته است. زبان ساده و دوری از واژههای تخصصی هم باعث میشود این کتاب برای مخاطب غیرمتخصص، یک راهنمای واقعی و قابل استفاده باشد.
دیدگاه نویسنده درباره آینده بانکداری نوین
در فصلهای پایانی کتاب «بانکداری آینده»، دومان سهند فقط به مرور تاریخ و معرفی نئوبانکها بسنده نمیکند و تلاش میکند تصویری روشن از مسیر آینده بانکداری ارائه دهد. در این نگاه، پرداختهای لحظهای به یک استاندارد تبدیل و کاربر انتظار دارد انتقال پول، به سرعت و سادگی پیام دادن انجام شود. به همین دلیل در اروپا هم مسیر پرداختهای آنی جدیتر شده و بانک مرکزی اروپا به مقررات ۱۳ مارس ۲۰۲۴ اشاره میکند و آن را همسو با هدف گسترش پرداختهای لحظهای در سطح اروپا میداند.
از طرف دیگر، نویسنده تاکید میکند آینده بانکداری بدون توجه به امنیت و ریسکهای فناوری قابل فهم نیست. بانکداری نوین بیش از قبل به سرویسهای فناوری و شرکتهای بیرونی وابسته میشود و IMF هم اشاره میکند که این همکاری میتواند سرعت نوآوری را بالا ببرد، اما همزمان چالشهای ریسک و تطابق مقرراتی هم ایجاد میکند. در همین مسیر، مقررات DORA با تاریخ اجرای ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ وارد عمل میشود تا تابآوری سایبری و آمادگی بانکها برای اختلال و حمله دیجیتال را سختگیرانهتر کند. در ادامه این روندها، کتاب به موضوعات بزرگتری مثل CBDC میرسد که طبق گزارش BIS در پایان ۲۰۲۴، ۸۵ بانک مرکزی درگیر نوعی از کار روی آن بودهاند (معادل ۹۱ درصد پاسخدهندگان) و همچنین وضعیت یورو دیجیتال که بانک مرکزی اروپا در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵ اعلام میکند فعلا روی آمادگی فنی و حمایت از قانونگذاری آن تمرکز دارد.
ارسال نظر