عراقچی: نتایج مذاکرات روز جمعه در حال بررسی است/ حضور شخص نظامی در روند دیپلماتیک معنا ندارد

سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ظهر امروز (یکشنبه ۱۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ ) در نشستی خبری در حاشیه اولین کنگره ملی سیاست خارجی و تاریخ روابط خارجی در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت و به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.

وی درباره مذاکرات با آمریکا و چشم انداز ایران در این باره گفت: مذاکرات جمعه در مسقط فقط در موضوع هسته‌ای بود و بارها گفتیم فقط در این خصوص صحبت می‌کنیم و همین هم شد. مذاکرات فقط در موضوع هسته‌ای صورت گرفت.

وزیر خارجه بیان کرد: اگر بنا بر ادامه باشد، در آینده هم فقط به همین ترتیب خواهد بود. نتایج مذاکرات روز جمعه در حال بررسی است و تصمیم در مورد ادامه آن گرفته خواهد شد. ولی رویکرد کلی دو کشور در پایان مذاکرات جمعه مبنی بر ادامه مذاکرات بود.

وی گفت: ولی به هر حال بستگی به جمع بندی‌هایی است که در دو پایتخت صورت می‌گیرد.

وزیر خارجه در پاسخ به سؤالی درباره این دور از مذاکرات و تفاوت آن با دوره‌های قبلی گفت: تنها شباهت این دور از مذاکرات با دور قبلی در شکل آن است که همچنان غیرمستقیم در مسقط صورت می‌گیرد و با تسهیل‌گری و میانجیگری وزیر خارجه عمان و شباهت دیگر در این است که فقط درباره موضوع هسته‌ای گفت‌وگو می‌کنیم و لاغیر.

وی افزود: اما به جهات دیگر به نظر من تفاوت‌های اساسی هم وجود دارد. ایران در طول یک سال گذشته هم از مذاکرات قبلی و هم از جنگ درس‌های زیادی گرفت هم در حوزه نظامی، سیاسی و دیپلماتیک و ما با چشمانی باز و با در نظر داشتن همه آنچه اتفاق افتاد در مذاکرات هستیم.

رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: جلسه اول به اعتقاد من یک آزمایشی بود که چقدر می‌توان به طرف مقابل اعتماد کرد و چقدر جدیت در آنها برای رسیدن به را‌ه‌حل مذاکره شده وجود دارد.

عراقچی گفت: طرف مقابل ما مدعی بود که آنها در حال ارزیابی میزان جدیت هستند. اگر جمع بندی‌های ما بر این باشد که این جدیت در طرف مقابل وجود دارد این مذاکرات ادامه می‌یابد. نشانه‌هایی هست که این جدیت هست و نشانه‌هایی هم هست که این جدیت کمرنگ است. ادامه بعضی از تحریم‌ها بعضی از حرکات در حوزه نظامی، در میزان جدیت و آمادگی طرف مقابل برای یک مذاکرات واقعی تردید ایجاد می‌کند.

وی گفت: همه اینها را رصد می‌کنیم و همه نشانه‌ها را با هم ارزیابی خواهیم کرد و در مورد ادامه مذاکره تصمیم می‌گیریم.

وزیر خارجه درباره موضوع غنی‌سازی و ادامه آن هم گفت: بحث غنی‌سازی یکی از موضوعات جدی مذاکرات ماست و همانطور که در دور قبلی مذاکرات گفتیم این بار هم تکرار می‌کنیم غنی‌سازی صفر به هیچ وجه نمی‌تواند مورد پذیرش ما باشد و باید بر مباحثی متمرکز شد که غنی‌سازی در ایران ادامه یابد و در عین حال ایجاد اطمینان شود که این غنی‌سازی برای مقاصد صلح آمیز است و برای مقاصد صلح آمیز باقی خواهد ماند.

وی گفت: با این قسمت مشکل نداریم که اعتمادسازی کنیم و در خصوص جزییات مربوط به غنی‌سازی تدابیری را اتخاذ کنیم که اعتمادساز باشد ولی اصل غنی‌سازی حتما باید پذیرفته شود و مذاکرات روز جمعه بر همین جهت متمرکز بود و جزییات بیشتر آن ان‌شاءالله در دوره‌های بعدی بحث خواهد شد.

رئیس دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره اخبار منتشر شده مبنی بر دیدارش با ویتکاف و کوشنر در حاشیه نشست مسقط، بیان کرد: دیدار مستقیم صورت نگرفت، ولی ما یک برخوردی داشتیم، یک تعامل از باب نزاکت دیپلماتیک، در حد دست دادن و یک نزاکت اولیه صورت گرفت بارها در گذشته هم چنین چیزی رخ می‌داد. در همه ادوار گذشته، مذاکرات غیرمستقیم انجام می‌شد موقع ورود یا خروج هیأت‌ها، با هم روبرو می‌شدند و چیز عجیبی نیست و این امر رایج در رعایت نزاکت‌های دیپلماتیک است.

وی در پاسخ به این سؤال که چرا مستقیم مذاکره نمی‌کنید؟ افزود: بارها گفته‌ام شکل مذاکره چندان مهم نیست، محتوای مذاکره مهم است. مذاکره غیرمستقیم اصلا چیز عجیب و غریبی در روابط بین‌الملل نیست و امر رایجی است.

رئیس دستگاه دیپلماسی گفت: به دلایل مختلف دو کشور ممکن است نخواهند با هم صحبت کنند و حاضر نیستند با هم روبرو شوند ممکن است دلایل سیاسی و تاریخی و بعد از پایان یک جنگ باشد و ... به همین دلیل فلسفه میانجی و میانجیگری در روابط بین‌الملل شکل گرفته است.

وزیر خارجه بیان کرد: مذاکرات روسیه و اوکراین که با حضور آمریکا الان در حال انجام است، به صورت غیرمستقیم شروع شد و آمریکا هم واسط برای این گفت‌وگوهای غیرمستقیم بود.

مذاکرات غیرمستقیم اصلا مانعی برای رسیدن به توافق نیست

وی گفت: مذاکرات غیرمستقیم اصلا مانعی برای رسیدن به توافق نیست. مانع مسائل محتوایی و زیاده خواهی‌ها و ادعاهای غیرمنطقی و خواسته‌های غیرواقعی است. مهم رویکرد طرف آمریکایی است اگر این رویکرد برای رسیدن به یک توافق محترمانه، عادلانه و منصفانه و براساس منافع متقابل باشد به نظر من امکان رسیدن به توافق وجود دارد چه مذاکرات مستقیم باشد چه غیرمستقیم.

وی در پاسخ به سؤالی درباره طرحی که ایران روی میز گذاشته نیز عنوان کرد: درباره جزییات نمی‌توانم صحبت کنم. کلیت آن روشن است. یکسری اقدامات اعتمادساز در برنامه هسته‌ای از سوی ما مقدور است و در مقابل رفع تحریم‌ها باید صورت بگیرد. مجموعه اقداماتی که ما می‌توانیم انجام دهیم و مجموعه اقداماتی که آنها می‌توانند انجام دهند طبیعتا احتیاج است که مذاکره شود و جزییات آن در طول مذاکره مشخص خواهد شد.

مکان جلسه بعدی ممکن است محل دیگری باشد

رئیس دستگاه دیپلماسی درباره زمان و مکان دور بعدی مذاکرات اظهار داشت: مکان و زمان جلسه بعدی در مشورت‌هایی که توسط وزیر خارجه عمان صورت می‌گیرد تعیین خواهد شد.

وی افزود: ممکن است محل دیگری باشد کما اینکه در دور قبلی دو بار به محل دیگری رفتیم. شکل مذاکره از نظر ما کماکان غیرمستقیم است و محل و زمانش در رایزنی‌های دیپلماتیک مشخص می‌شود.

این دیپلمات عالی‌رتبه ایرانی درباره تحرکات کشورهای منطقه برای از سرگیری مذاکرات و سفری که اخیرا به قطر داشت و نظر کشورهای منطقه بعد از مذاکرات چه بود؟ اظهار داشت: یکی از تفاوت‌های جدی و مهمی که مذاکرات این بار ما با طرف آمریکایی نسبت به مذاکراتی که در سال 2013 تا 2015 داشتیم که منتهی به برجام شد، در حضور جدی منطقه است.

وی افزود: حضور جدی نه به معنی دخالت و حضور در مذاکره. به معنی رایزنی‌های مستمر با کشورهای منطقه. اگر بار گذشته اروپایی‌ها حضور داشتند این بار کشورهای منطقه هستند که با آنها رایزنی می‌کنیم و رایزنی‌های مستمر داریم. آنها را توجیه می‌کنیم و آنها هم درصدد کمک هستند.

عراقچی گفت: ما به حسن نیت و تلاش‌های صادقانه آنها احترام می‌گذاریم و نقش خوبی در کاهش تنش‌ها و جلوگیری از اقدامات حاد و ترغیب طرفین به مذاکره داشتند.

هفت رئیس کشور منطقه قبل از مذاکرات اخیر با پزشکیان تماس گرفتند 

رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: همانطور که شاهد بودید قبل از مذاکرات اخیر، هفت رئیس کشور منطقه با آقای پزشکیان تماس گرفتند و در خصوص مذاکره صحبت کردند و پیشنهاد دادند و درخواست داشتند که ایران به طرف آمریکایی پاسخ مثبت دهد. ترکیه، پاکستان، عربستان، امارات، قطر، مصر و جمهوری آذربایجان.

 وی افزود: من تماس‌های تلفنی متعددی با وزرای خارجه منطقه داشتم و کماکان خواهم داشت. فکر می‌کنم یک حرکت منطقه‌ای و جلب اعتماد منطقه نسبت به نتایج مذاکرات ما و آمریکا و توافقی که حاصل می‌شود می‌تواند ادامه و استمرار هرگونه توافقی را نه اینکه تضمین کند، بلکه احتمال استمرار را بیشتر کند.

وزیر خارجه درباره سفرش به دوحه بیان کرد: این سفر به خاطر قراری بود که از قبل گذاشته شده بود برای شرکت در مجمع الجزیره و از من به عنوان سخنران افتتاحیه دعوت کرده بودند و من از ابتدا قول داده بودم. فرصتی هم بود که با همتای قطری دیدار داشتم و دیدار بسیار خوبی بود.

گفتیم حضور شخص نظامی در روند دیپلماتیک معنا ندارد

وزیر خارجه درمورد حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات و بحث موشکی و منطقه‌ای گفت: موضوع موشکی و منطقه در دستورکار مذاکرات نبوده و نیست. صرفا بحث هسته‌ای است و به همین شکل ادامه پیدا خواهد کرد.حضور فرمانده سنتکام در اصل قضیه فرقی ندارد، به ما گفتند برای بازدید از ناو خودشان آمده است. درخواستی برای نزاکت دیپلماتیک داشتند که ما نپذیرفتیم و گفتیم حضور شخص نظامی در روند دیپلماتیک معنا ندارد.

 وی افزود: حضور منطقه برای حمایت از این مذاکرات حضور بسیار خوبی بوده و به این مشورت‌های منطقه‌ای ادامه می‌دهیم کما اینکه به مشورت‌های خود با روسیه و چین ادامه خواهیم داد. این دو کشور دوست و شریک راهبردی ما هستند. دیروز معاون من با سفرای چین و روسیه ملاقات و آنها را در جریان جزییات و روند مذاکره قرار دادیم و همچنان به مشورت‌ها با آنها ادامه خواهیم داد.

خبرنگاری با اشاره به اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه اگر ایرانی‌ها در دوره قبل شروط فعلی ما را پذیرفته بودند جنگ نمی‌شد، از عراقچی پرسید این شروط چه بوده است؟ که وی پاسخ داد: غنی‌سازی صفر.