یاد پرویز مشکاتیان در سالروز درگذشتش؛ مردی که سنتور را ماندگار کرد

به گزارش رکنا، ۳۰ شهریور، سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان، آهنگساز، موسیقی‌دان و نوازنده برجسته سنتور است؛ هنرمندی که با ساخت قطعات و تصنیف‌های ماندگار و همکاری با چهره‌هایی چون محمدرضا شجریان، شهرام ناظری و ایرج بسطامی، بخش مهمی از موسیقی معاصر ایران را رقم زد.

پرویز مشکاتیان که بود؟

پرویز مشکاتیان در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۳۴ در نیشابور متولد شد و از کودکی با موسیقی آشنا شد. او آموزش موسیقی و سنتور را از حدود شش‌سالگی نزد پدرش، حسن مشکاتیان، آغاز کرد و در هشت‌سالگی نخستین اجرای خود را تجربه کرد.

مسیر هنری مشکاتیان بعدها به تهران رسید. او در سال ۱۳۵۳ وارد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و از آموزش استادانی همچون نورعلی برومند، داریوش صفوت، محمدتقی مسعودیه، عبدالله دوامی، سعید هرمزی و یوسف فروتن بهره برد.

مشکاتیان و گروه عارف

یکی از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه هنری مشکاتیان، تشکیل و سرپرستی گروه عارف بود. او در سال ۱۳۵۶ این گروه را شکل داد و در ادامه، در کنار هنرمندان موسیقی ایرانی، فعالیت‌های گسترده‌ای در زمینه اجرا و آهنگسازی انجام داد.

او همچنین در شکل‌گیری جریان موسیقایی چاووش در اواخر دهه ۱۳۵۰ نقش داشت؛ مجموعه‌ای که هنرمندان گروه‌های عارف و شیدا در آن فعالیت می‌کردند.

همکاری ماندگار با محمدرضا شجریان

نام پرویز مشکاتیان با بخشی از ماندگارترین آثار موسیقی ایرانی گره خورده است. همکاری او با محمدرضا شجریان از سال‌های مهم فعالیت حرفه‌ای‌اش بود و آثاری همچون «بیداد»، «بر آستان جانان»، «سر عشق»، «نوا» و «دستان» از ثمرات این همکاری به شمار می‌روند.

مشکاتیان در این آثار علاوه بر آهنگسازی، در نوازندگی سنتور نیز حضور داشت و موسیقی او در کنار آواز شجریان، بخشی از خاطره جمعی چند نسل از علاقه‌مندان موسیقی ایرانی را شکل داد.

از شهرام ناظری تا ایرج بسطامی

فعالیت مشکاتیان به همکاری با یک خواننده یا گروه محدود نبود. او با هنرمندانی مانند شهرام ناظری، ایرج بسطامی، علیرضا افتخاری، علی جهاندار، علی رستمیان و حمیدرضا نوربخش نیز همکاری داشت.

از آثار شناخته‌شده او می‌توان به «لاله بهار»، «افشاری مرکب»، «وطن من»، «مقام صبر»، «صبح مشتاقان» و «کنج صبوری» اشاره کرد.

«وطن من» و ماندگاری یک موسیقی

در میان آثار مشکاتیان، همکاری او با ایرج بسطامی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. قطعاتی مانند «وطن من» نشان‌دهنده توانایی او در پیوند دادن شعر، ملودی و موسیقی ایرانی با احساسات جمعی و ملی بود.

مشکاتیان علاوه بر اجرای آثار باکلام، در ساخت قطعات بی‌کلام و تکنوازی نیز فعالیت داشت و آثار آموزشی و پژوهشی در زمینه سنتور و موسیقی ایرانی از او به یادگار مانده است.

پرویز مشکاتیان چگونه از دنیا رفت؟

پرویز مشکاتیان در ۳۰ شهریور ۱۳۸۸ در تهران و در ۵۴سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت. خبر درگذشت او بازتاب گسترده‌ای در میان اهالی موسیقی و علاقه‌مندان هنر داشت.

پیکر این هنرمند در زادگاهش، نیشابور و در نزدیکی آرامگاه عطار نیشابوری به خاک سپرده شد.

میراث پرویز مشکاتیان

سال‌ها پس از درگذشت مشکاتیان، نام او همچنان با سنتور، آهنگسازی و بخشی از مهم‌ترین آثار موسیقی ایرانی پیوند خورده است. آثار او توسط نوازندگان و گروه‌های مختلف اجرا شده و برخی از قطعاتش همچنان در برنامه‌های موسیقی و آموزش این ساز مورد توجه قرار می‌گیرند.

پرویز مشکاتیان تنها یک سنتورنواز نبود؛ او آهنگسازی بود که توانست ظرفیت‌های سنتور را در آهنگسازی و گروه‌نوازی گسترش دهد و در همکاری با خوانندگان و نوازندگان برجسته، آثاری ماندگار در موسیقی ایرانی خلق کند.

۳۰ شهریور، سالروز درگذشت پرویز مشکاتیان، فرصتی برای یادآوری هنرمندی است که صدای سنتورش هنوز در حافظه موسیقی ایران شنیده می‌شود.