عکس همسر امیرکبیر و خواهر ناصرالدین شاه / ماجرای 3 بار ازدواج عزت الدوله بعد مرگ امیرکبیر و اسامی دخترانش

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، نام امیرکبیر در تاریخ ایران با اصلاحات سیاسی، مبارزه با فساد دربار و سرانجام قتل تلخ او در حمام فین کاشان گره خورده است؛ اما در کنار زندگی سیاسی این صدراعظم مشهور قاجار، زنی نیز حضور داشت که سرنوشتش با یکی از جنجالی‌ترین اتفاقات تاریخ ایران پیوند خورد. عزت‌الدوله، همسر امیرکبیر و خواهر تنی ناصرالدین‌شاه، زنی بود که زندگی خانوادگی‌اش در میانه روابط پیچیده قدرت دربار قاجار قرار گرفت.

عزت‌الدوله که بود؟

ملک‌نسا خانم، مشهور به ملک‌زاده خانم و ملقب به عزت‌الدوله، دختر محمدشاه قاجار و ملک‌جهان خانم، معروف به مهدعلیا، و خواهر تنی ناصرالدین‌شاه بود. او به دلیل تعلق به خاندان سلطنتی، از جایگاه ویژه‌ای در دربار قاجار برخوردار بود.

عزت‌الدوله در سال ۱۲۲۷ خورشیدی به عقد میرزا تقی‌خان فراهانی، مشهور به امیرکبیر، درآمد. درباره سن او هنگام ازدواج، در منابع تاریخی اختلاف‌هایی وجود دارد و برخی منابع سن او را ۱۳ و برخی دیگر ۱۶ سال ذکر کرده‌اند. امیرکبیر در آن زمان حدود ۴۳ سال داشت.

این ازدواج به ابتکار ناصرالدین‌شاه صورت گرفت. امیرکبیر در نامه‌ای به شاه، به این موضوع اشاره کرده و نوشته بود که در ابتدا تمایلی به ازدواج و تشکیل خانواده در تهران نداشته، اما به خواست شاه و برای پیشبرد امور حکومتی این ازدواج را پذیرفته است.

زندگی مشترک عزت‌الدوله و امیرکبیر

حاصل ازدواج عزت‌الدوله و امیرکبیر دو دختر به نام‌های تاج‌الملوک و همدم‌الملوک بود. با وجود موقعیت سلطنتی عزت‌الدوله، زندگی مشترک این دو در فضای پرتنش سیاسی دربار قاجار سپری شد.

امیرکبیر در دوران صدارت خود با مخالفت گروهی از درباریان و برخی نزدیکان شاه روبه‌رو شد. سرانجام ناصرالدین‌شاه در سال ۱۲۳۰ خورشیدی فرمان عزل و تبعید او را صادر کرد و امیرکبیر به کاشان فرستاده شد.

قتل امیرکبیر و سرنوشت همسرش

یکی از تلخ‌ترین فصل‌های زندگی عزت‌الدوله، قتل همسرش در حمام فین کاشان بود. امیرکبیر در ۲۰ دی ۱۲۳۰ خورشیدی، به فرمان ناصرالدین‌شاه به قتل رسید.

پس از مرگ امیرکبیر، زندگی عزت‌الدوله نیز وارد مرحله تازه‌ای شد. او به خواست ناصرالدین‌شاه با میرزا کاظم‌خان نظام‌الملک، پسر میرزا آقاخان نوری، صدراعظم بعدی ایران، ازدواج کرد. این ازدواج چند سال بعد به جدایی انجامید.

عزت‌الدوله پس از آن نیز دو بار دیگر ازدواج کرد و سرانجام در سال ۱۳۲۳ قمری درگذشت.

دختر امیرکبیر به همسری مظفرالدین‌شاه درآمد

یکی از نکات جالب درباره سرنوشت خانواده امیرکبیر این است که تاج‌الملوک، دختر او و عزت‌الدوله، بعدها با مظفرالدین‌شاه ازدواج کرد. به این ترتیب، پیوند خانوادگی خاندان امیرکبیر با دودمان سلطنتی قاجار در نسل بعد نیز ادامه پیدا کرد.

زندگی عزت‌الدوله روایتی از تلاقی عشق، قدرت و سیاست در دربار قاجار است؛ زنی که از یک سو به خاندان سلطنتی تعلق داشت و از سوی دیگر، همسر صدراعظمی بود که به دستور برادرش جان خود را از دست داد.