نقش عجیب ادرار انسان در ذوب یخ های اورست!

به گزارش رکنا، پژوهشگران برآورد کرده‌اند در فصل صعود، روزانه بیش از ۶ هزار لیتر ادرار در کمپ اصلی اورست تولید می‌شود و انرژی حرارتی همین حجم از مایع می‌تواند در مجموع حدود ۱۵۴ تن یخ یخچال خومبو را ذوب کند. 

البته ادرار مهم‌ترین عامل ذوب ناشی از فعالیت انسانی در این منطقه نیست. بر اساس همین بررسی، مصرف گاز مایع، نفت سفید و بنزین برای گرمایش، پخت‌وپز و تأمین انرژی کمپ تأثیر بسیار بیشتری دارد و مجموع فعالیت‌های انسانی در فصل بهار می‌تواند باعث از بین رفتن حدود سه میلیون کیلوگرم یخ و برف شود.

اورست فقط قربانی گرمایش جهانی نیست؛ حضور هزاران کوهنورد، راهنما و نیروی پشتیبانی در کمپ اصلی این کوه نیز گرمای قابل‌توجهی تولید می‌کند. پژوهشی تازه نشان می‌دهد کوهنوردان و راهنماها روزانه بیش از ۶ هزار لیتر ادرار تولید می‌کنند و گرمای این حجم از مایع، در محاسبات پژوهشگران، می‌تواند در طول یک فصل صعود معادل ذوب حدود ۱۵۴ تن یخ و برف باشد.

اورست؛ کوهستانی که زیر فشار انسان‌هاست

کمپ اصلی اورست در سمت نپال، روی یخچال خومبو قرار دارد و در فصل صعود به یک سکونتگاه موقت شلوغ تبدیل می‌شود. هزاران کوهنورد، راهنما، آشپز و نیروی پشتیبانی برای هفته‌ها در این منطقه حضور دارند.

پژوهش منتشرشده در نشریه Regional Environmental Change تأثیر فعالیت‌های انسانی در کمپ اصلی را بررسی کرده است. محققان علاوه بر مصرف سوخت برای گرمایش، پخت‌وپز و تولید انرژی، گرمای حاصل از ادرار انسان را نیز در محاسبات خود وارد کرده‌اند.

اعداد عجیب از کمپ اصلی اورست

این ارقام مربوط به فصل صعود بهار ۲۰۲۳ است و بر اساس داده‌های میدانی و محاسبات انرژی پژوهشگران به دست آمده‌اند.

چرا ادرار در ارتفاعات زیاد می‌شود؟

کوهنوردان در ارتفاعات بالا برای جلوگیری از کم‌آبی بدن به مصرف مایعات بیشتری نیاز دارند. در نتیجه، حجم ادرار تولیدشده نیز افزایش پیدا می‌کند.

پژوهشگران تخمین زده‌اند که هزاران کوهنورد و راهنمای حاضر در کمپ اصلی روزانه بیش از ۶ هزار لیتر ادرار تولید می‌کنند. بخشی از فضولات جامد در سرویس‌های بهداشتی جمع‌آوری و به ارتفاعات پایین‌تر منتقل می‌شود، اما بخش قابل‌توجهی از ادرار مستقیماً روی یخچال تخلیه می‌شود.

نکته مهم این است که ۱۵۴ تن، برآورد ظرفیت ذوب ناشی از انرژی گرمایی ادرار است، نه اندازه‌گیری مستقیم ۱۵۴ تن یخ ذوب‌شده توسط ادرار. بخشی از گرما می‌تواند به هوا، سنگ و سایر سطوح منتقل شود.

فقط ادرار مقصر نیست؛ سوخت اثر بسیار بیشتری دارد

اگرچه عدد ۱۵۴ تن توجه زیادی جلب کرده، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که اثر گرمایی ادرار در مقایسه با سوخت مصرف‌شده برای گرمایش، پخت‌وپز و تولید برق بسیار کمتر است.

بر اساس محاسبات مطالعه، مجموع انرژی ناشی از فعالیت‌های انسانی در کمپ اصلی در فصل بهار ۲۰۲۳ به حدود ۸۴۹ هزار مگاژول رسید؛ انرژی‌ای که از نظر نظری برای ذوب حدود ۲۴۹۲ تن یخ و برف کافی است.

بنابراین نباید چنین برداشت کرد که ادرار عامل اصلی آب‌شدن یخچال خومبو است.

دمای کمپ اصلی دو برابر سریع‌تر از یخچال بالا رفته است

پژوهشگران برای بررسی اثر فعالیت‌های انسانی فقط به محاسبات انرژی اکتفا نکردند و تصاویر ماهواره‌ای را نیز بررسی کردند.

داده‌های ماهواره‌ای Landsat در فاصله سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۳ نشان داد دمای سطح زمین در محدوده کمپ اصلی اورست با نرخ حدود ۰٫۲۸ درجه سانتی‌گراد در سال افزایش یافته است؛ این میزان تقریباً دو برابر نرخ افزایش دمای سطح بخش برفی یخچال خومبو بوده است.

این یافته نشان می‌دهد فعالیت‌های متمرکز انسانی می‌تواند در مقیاس محلی به ایجاد یک اثر گرمایی قابل توجه منجر شود.

بحران اصلی اورست همچنان گرمایش جهانی است

با وجود یافته‌های عجیب این مطالعه، پژوهشگران تأکید دارند که عامل اصلی عقب‌نشینی یخچال‌های اورست و هیمالیا تغییرات اقلیمی و افزایش دمای جهانی است.

فعالیت‌های کمپ اصلی را باید یک فشار اضافی و محلی دانست؛ فشاری که در منطقه‌ای آسیب‌پذیر و پوشیده از یخ می‌تواند اهمیت پیدا کند.

علاوه بر ذوب یخ، ورود مواد دفعی انسان به محیط یخچالی نگرانی دیگری نیز ایجاد می‌کند؛ زیرا آب حاصل از این یخچال‌ها برای جوامع پایین‌دست اهمیت دارد.

پیشنهاد عجیب اما جدی پژوهشگران برای اورست

نویسندگان مطالعه معتقدند یکی از راه‌های کاهش اثر فعالیت‌های انسانی، بررسی امکان انتقال کمپ اصلی اورست از روی یخچال به منطقه‌ای پایدارتر است.

در مطالعه دو محدوده در جنوب‌غربی کمپ فعلی به‌عنوان گزینه‌هایی روی زمین پایدارتر شناسایی شده‌اند. چنین جابه‌جایی‌ای می‌تواند بخشی از اثر مستقیم فعالیت‌های انسانی بر سطح یخچال را کاهش دهد.

اورست زیر فشار دوگانه

اورست امروز نمونه‌ای روشن از برخورد دو عامل است: از یک سو گرمایش جهانی در مقیاس وسیع یخچال‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و از سوی دیگر، تجمع هزاران انسان در یک محیط یخچالی می‌تواند فشار محلی را افزایش دهد.

ماجرای ۶ هزار لیتر ادرار روزانه شاید عجیب‌ترین بخش این پژوهش باشد، اما پیام اصلی مطالعه چیز دیگری است: حتی فعالیت‌های کوچک و محلی، وقتی در محیطی بسیار حساس و در مقیاس هزاران نفر تکرار شوند، می‌توانند به یک مسئله زیست‌محیطی قابل توجه تبدیل شوند.