فیلم رویایی از بارش روی خورشید

به گزارش رکنا، خورشید، این گوی عظیم آتشین، هرگز ساکن نیست. لحظه‌به‌لحظه، فوران‌ها، شراره‌ها و جریان‌های عظیم انرژی در آن رخ می‌دهد. یکی از چشم‌گیرترین این پدیده‌ها، حلقه‌های تاجی خورشید هستند؛ قوس‌های غول‌پیکری از پلاسمای فوق‌داغ که در امتداد خطوط میدان مغناطیسی خورشید شکل می‌گیرند.

حلقه‌های تاجی چیستند؟

  • حلقه‌های تاجی، قوس‌های مغناطیسی عظیمی هستند که از سطح خورشید (فتوسفر) تا ارتفاع چند صد هزار کیلومتری در تاج خورشید کشیده می‌شوند.

  • این حلقه‌ها از پلاسمای بسیار داغ (با دمایی بین ۱ تا ۱۰ میلیون درجه سانتی‌گراد) پر شده‌اند.

  • دلیل شکل‌گیری آنها، فوران‌های شدید میدان مغناطیسی در مناطق فعال خورشید است. زمانی که خطوط مغناطیسی شکسته و دوباره متصل می‌شوند (پدیده‌ی بازاتصال مغناطیسی)، انرژی عظیمی آزاد می‌شود که باعث پرتاب پلاسما به درون این حلقه‌ها می‌شود.

بارش زیبا؛ بازگشت پلاسما به سطح

آنچه شما به‌عنوان «بارش» توصیف کرده‌اید، دقیقاً همان لحظه‌ی بازگشت پلاسمای فوق‌داغ به سطح خورشید پس از یک شراره است. این فرآیند را در اخترفیزیک با نام «بارش کرونال» (Coronal Rain) می‌شناسند.

این بارش چگونه رخ می‌دهد؟

۱. یک شراره خورشیدی (فوران شدید انرژی) رخ می‌دهد.

۲. پلاسمای داغ با سرعت بسیار زیاد به درون حلقه‌های مغناطیسی پرتاب می‌شود.

۳. پلاسما در بالاترین نقطه‌ی حلقه، به دلیل کاهش دما و افزایش چگالی، ناپایدار می‌شود.

۴. سپس تحت تأثیر گرانش خورشید (که ۲۸ برابر زمین است!) به سمت پایین سرازیر می‌شود و مانند یک باران آتشین به سطح خورشید برمی‌گردد.

۵. این قطرات پلاسمایی که هرکدام به بزرگی چندین برابر زمین هستند، با سرعتی حدود ۱۰۰ کیلومتر بر ثانیه سقوط می‌کنند.

چرا ثبت این تصویر اینقدر نادر و ارزشمند است؟

ویژگی اهمیت
تصویربرداری در خط هیدروژن آلفا (Hα) این طول‌موج خاص (۶۵۶.۳ نانومتر) به اخترشناسان اجازه می‌دهد تا پلاسمای با دمای متوسط (حدود ۱۰٬۰۰۰ درجه) را در تاج خورشید ببینند. ثبت جزئیات رشته‌ای و ظریف حلقه‌ها در این طول‌موج نیازمند تلسکوپ‌های بسیار دقیق و شرایط جوی فوق‌العاده پایدار است.
پایداری تصویر جوّ زمین (آشفتگی جوی یا Seeing) معمولاً وضوح تصاویر خورشیدی را کاهش می‌دهد. ثبت ساختارهای حلقه‌ای با این وضوح و پایداری، یعنی لحظه‌ای که هوا کاملاً آرام بوده و تلسکوپ در بهترین تنظیمات قرار داشته است.
رویداد زمان‌مند بارش تاجی پدیده‌ای کوتاه‌مدت است (چند دقیقه تا چند ساعت). ثبت آن در حین وقوع، نیازمند شانس، دقت و آمادگی کامل رصدگر است.
زیبایی‌شناسی علمی این تصاویر نه‌تنها از نظر علمی ارزشمندند، بلکه به ما نشان می‌دهند که خورشید، این توپ آتشین غول‌پیکر، چقدر پویا، ظریف و هنرمندانه رفتار می‌کند.

این تصویر چگونه ثبت شده است؟

چنین تصاویری معمولاً با تلسکوپ‌های خورشیدی مجهز به فیلترهای Hα (هیدروژن آلفا) گرفته می‌شوند. این فیلترها فقط طول‌موج خاصی از نور را عبور می‌دهند که توسط اتم‌های هیدروژن در تاج خورشید گسیل می‌شود. برای دستیابی به این سطح از جزئیات، اغلب از تکنیک‌های پردازش تصویر مانند انباشت (Stacking) فریم‌های متعدد برای کاهش نویز و افزایش کنتراست استفاده می‌شود.

پیام علمی و زیبایی‌شناختی این تصویر

این عکس به ما یادآوری می‌کند که خورشید، تنها یک منبع نور و گرما نیست؛ سیاره‌ای زنده، نفس‌کشنده و پر از حرکت است. هر حلقه، هر بارش و هر شراره، بخشی از یک سیستم عظیم و پیچیده است که حیات روی زمین را ممکن می‌سازد و در عین حال، با طوفان‌های مغناطیسی خود، فناوری ما را به چالش می‌کشد.

«در هر قطره از این باران آتشین، داستانی از انرژی، میدان و گرانش نهفته است؛ داستانی که فقط خورشید آن را می‌داند

پایان خبر / رکنا / کدخبر 1243359