ضدآفتاب خوراکی؛ سپر واقعی در برابر آفتاب یا یک ادعای تبلیغاتی؟

به گزارش رکنا،  در کنار کرم‌ها و لوسیون‌های ضدآفتاب، در سال‌های اخیر محصولاتی با عنوان «ضدآفتاب خوراکی» نیز وارد بازار شده‌اند؛ مکمل‌هایی که ادعا می‌شود می‌توانند پوست را از آسیب‌های ناشی از نور خورشید محافظت کنند. اما آیا واقعاً یک قرص می‌تواند جایگزین ضدآفتاب شود؟

دکتر الهه ناز پرهیزگار، متخصص فارماسیوتیکس و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به اثرات نور خورشید بر پوست می‌گوید: اگرچه نور خورشید در تولید ویتامین D نقش مهمی دارد، اما اشعه فرابنفش (UV) می‌تواند باعث آفتاب‌سوختگی، پیری زودرس پوست، ایجاد لک‌های پوستی و افزایش خطر سرطان پوست شود. به همین دلیل استفاده از ضدآفتاب‌های موضعی همچنان مهم‌ترین راهکار علمی برای محافظت از پوست به شمار می‌رود.

به گفته وی، اصطلاح «ضدآفتاب خوراکی» تا حدی گمراه‌کننده است؛ زیرا این محصولات در واقع ضدآفتاب به معنای واقعی نیستند، بلکه مکمل‌هایی حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات گیاهی هستند که ممکن است بخشی از آسیب‌های ناشی از استرس اکسیداتیو ایجادشده توسط نور خورشید را کاهش دهند.

این مکمل‌ها معمولاً حاوی موادی مانند پلی‌پودیوم لوکوتوموس، لیکوپن، لوتئین، آستاگزانتین، ویتامین C، ویتامین E و سایر ترکیبات آنتی‌اکسیدانی هستند. برخی مطالعات نشان داده‌اند این مواد می‌توانند تا حدی مقاومت پوست را در برابر آسیب‌های ناشی از اشعه فرابنفش افزایش داده و شدت برخی واکنش‌های التهابی را کاهش دهند.

با این حال، متخصصان تأکید می‌کنند که تأثیر این مکمل‌ها محدود است و هرگز با محافظتی که یک ضدآفتاب استاندارد با SPF مشخص ایجاد می‌کند، قابل مقایسه نیست. هیچ مکمل خوراکی قادر نیست مانند ضدآفتاب موضعی، سدی فیزیکی یا شیمیایی روی پوست ایجاد کرده و از نفوذ مستقیم اشعه فرابنفش جلوگیری کند.

دکتر پرهیزگار هشدار می‌دهد که برخی تبلیغات فضای مجازی این تصور اشتباه را به وجود آورده‌اند که مصرف یک قرص می‌تواند امکان قرار گرفتن طولانی‌مدت در آفتاب را بدون نگرانی فراهم کند. در حالی که چنین ادعاهایی پشتوانه علمی کافی ندارند و ممکن است سلامت افراد را به خطر بیندازند.

البته این موضوع به معنای بی‌فایده بودن مکمل‌های مرتبط با سلامت پوست نیست. در برخی شرایط خاص، مانند افراد دارای حساسیت‌های نوری یا کسانی که مدت زیادی در معرض نور خورشید قرار دارند، پزشک ممکن است مصرف برخی مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی را به عنوان یک اقدام کمکی توصیه کند. اما این فرآورده‌ها تنها بخشی از یک برنامه محافظتی هستند و نمی‌توانند جایگزین روش‌های اصلی محافظت از پوست شوند.

کارشناسان برای محافظت مؤثر در برابر آفتاب توصیه می‌کنند از ضدآفتاب مناسب با SPF کافی استفاده شود، ضدآفتاب هر دو تا سه ساعت تمدید گردد، از حضور طولانی‌مدت در آفتاب به‌ویژه در ساعات اوج تابش پرهیز شود و استفاده از کلاه، عینک آفتابی و پوشش مناسب فراموش نشود.

در نهایت، «ضدآفتاب‌های خوراکی» را باید بیشتر مکمل‌هایی برای حمایت از سلامت پوست دانست، نه جایگزینی برای ضدآفتاب‌های موضعی. تاکنون هیچ قرص یا کپسولی نتوانسته نقش محافظتی ضدآفتاب‌های استاندارد را ایفا کند و مهم‌ترین راه محافظت از پوست همچنان استفاده صحیح و منظم از ضدآفتاب است.