بهشت گمشده اقتصاد مقاومتی؛ گیاهان دارویی فارس چگونه 45 هزار تن طلا تولید میکند؟
رکنا: استان فارس به دلیل تنوع زیستی بینظیر، ارتفاعات زاگرس و اقلیم چهارفصل، یکی از مهمترین رویشگاههای طبیعی گیاهان دارویی ایران است. این مزیت، همراه با پیشینه تاریخی در طب سنتی، زمینهساز تبدیل شدن فارس به قطب ملی گیاهان دارویی شده است.
به گزارش رکنا، استان فارس فقط تخت جمشید و نارنجستان نیست؛ این استان یک بهشت واقعی برای گیاهان دارویی محسوب میشود. چون هم کوهستان سرد دارد، هم دشتهای گرم، اینجا انواع گیاهان مثل آویشن، مریمگلی، زیره، بابونه و گل محمدی به عمل میآید.
عدد و رقمش چیست؟
حدود ۳۳ هزار هکتار از زمینهای فارس زیر کشت گیاهان دارویی رفته و هر سال بیشتر از ۴۵ هزار تن از این محصول سبز برداشت میشود. فارس از نظر تنوع، اول ایران است، ولی از نظر حجم تولید، نفر سوم.
گل محمدی، ستاره فارس
از همین ۴۵ هزار تن، ۱۴ هزار تن آن گل محمدی است. شهرستانهای فارس همچنین در کشت زعفران حرفی برای گفتن دارند.
علم هم به کمک آمده
دانشگاه علوم پزشکی شیراز و شرکتهای دانشبنیان پای کار آمدهاند. مثلاً برای اولین بار در ایران، گیاه «مورد» را در شهرستان رستم کشت کردهاند. دانشمندان در دانشکده داروسازی مشغول ساخت داروهای گیاهی مدرن از همان گیاهانی هستند که مادربزرگها برای درمان استفاده میکردند.
اما مشکل کجاست؟
کشاورزان میگویند هزینه کارگر، کود و سم بالا رفته و صادرات هم راحت نیست. اگر این مشکلات حل شود و به جای فروش گیاه خام، از آن عصاره و دارو تولید کنیم، فارس میتواند از این راه پول زیادی به جیب بزند و کلی شغل جدید ایجاد کند .
استان فارس به دلیل تنوع زیستی بینظیر، ارتفاعات زاگرس و اقلیم چهارفصل، یکی از مهمترین رویشگاههای طبیعی گیاهان دارویی ایران است. این مزیت، همراه با پیشینه تاریخی در طب سنتی، زمینهساز تبدیل شدن فارس به قطب ملی گیاهان دارویی شده است.
وضعیت تولید و رتبهبندی ملی:
-
رتبه اول: تنوع گونههای گیاهان دارویی.
-
رتبه سوم: سطح زیر کشت و حجم تولید پس از خراسان رضوی و جنوبی.
-
سطح زیر کشت: ۳۳ هزار هکتار.
-
حجم تولید سالانه: بیش از ۴۵ هزار تن.
-
تعداد گونههای کشت شده: ۵۲ تا ۵۳ گونه.
محصولات شاخص:
-
گل محمدی: ۸,۶۰۰ هکتار (معادل ۱۴ هزار تن گل تر).
-
زعفران: جزو استانهای پیشرو.
-
گونههای نوین: کشت موفق گیاه «مورد» در شهرستان رستم برای نخستین بار در کشور.
-
گونههای بومی صادراتی سابقهدار: کتیرا، آنغوزه، شیرینبیان.
نقش زیستبوم دانش و فناوری:
حضور دانشگاه علوم پزشکی شیراز، جهاد دانشگاهی و شرکتهای دانشبنیان، بستر پژوهش و فرآوری صنعتی را فراهم کرده است. فعالیتهای دانشکده داروسازی شامل:
-
جداسازی و تعیین ساختار مولکولی ترکیبات مؤثر.
-
فرمولاسیون داروهای گیاهی.
-
کنترل کیفیت مواد اولیه.
چالشها و موانع موجود:
-
محدودیت صادراتی: مشکلات بازرگانی و عدم برنامه منسجم برای بازارهای خارجی.
-
هزینه بالای تولید: افزایش قیمت نهادهها (کود، سم) و دستمزد کارگری.
-
خامفروشی: عدم توسعه کافی صنایع تبدیلی و فرآوری عمیق.
راهبردهای پیشنهادی برای تحقق اقتصاد سبز:
-
ارائه تسهیلات هدفمند به کشاورزان و واحدهای فرآوری.
-
توسعه کشت گیاهان کمآببر (مانند بابونه و زیره سبز) در سالهای خشکسالی.
-
حفاظت از ذخیرهگاههای ژنتیکی طبیعی.
-
تقویت برندسازی و حضور در بازارهای منطقهای.
جدول خلاصه آمار و ارقام کلیدی متن (برای استفاده سریع)
| شاخص | مقدار / وضعیت |
|---|---|
| رتبه تنوع گیاهان دارویی | اول کشور |
| رتبه سطح کشت و تولید | سوم کشور |
| سطح کل زیر کشت | ۳۳ هزار هکتار |
| تولید سالانه کل | بیش از ۴۵ هزار تن |
| تعداد گونههای کشت شده | ۵۲ تا ۵۳ گونه |
| سطح کشت گل محمدی | ۸,۶۰۰ هکتار |
| تولید گل محمدی (گل تر) | ۱۴ هزار تن در سال |
| گونههای شاخص بومی | کتیرا، آنغوزه، شیرینبیان |
| نوآوری ویژه | کشت گیاه «مورد» برای اولین بار در کشور (شهرستان رستم) |
| مهمترین چالش | محدودیت صادرات و هزینه بالای تولید |
ارسال نظر