چرا بیشتر آدم‌ ها راست‌ دست‌ اند؟ کشف تازه دانشمندان همه‌ چیز را تغییر داد

به گزارش رکنا، پژوهش تازه‌ای از محققان University of Oxford نشان می‌دهد راز راست‌دست بودن بیشتر انسان‌ها ممکن است به دو تغییر بزرگ در روند تکامل بشر مربوط باشد؛ راه رفتن روی دو پا و رشد غیرعادی مغز.

به گزارش Interesting Engineering، محققان در این مطالعه اعلام کردند راست‌دستی انسان نتیجه یک جهش ژنتیکی ناگهانی نیست، بلکه به‌تدریج و همزمان با دو ویژگی مهم انسانی شکل گرفته است؛ یعنی دوپا راه رفتن و بزرگ‌تر شدن مغز.

«توماس ای. پوشل» انسان‌شناس دانشگاه آکسفورد و یکی از نویسندگان این پژوهش می‌گوید این نخستین مطالعه‌ای است که مهم‌ترین فرضیه‌های مربوط به راست‌دستی را در قالب یک چارچوب واحد بررسی می‌کند.

در این تحقیق، داده‌های مربوط به بیش از ۲۰۰۰ نمونه از ۴۱ گونه میمون و نخستی‌سان بررسی شد. دانشمندان عواملی مانند رژیم غذایی، استفاده از ابزار، ساختار اجتماعی، اندازه بدن و اندازه مغز را با مدل‌های تکاملی مقایسه کردند تا بفهمند چه عاملی باعث شکل‌گیری برتری یک دست شده است.

نتایج نشان داد انسان‌ها تنها گونه‌ای هستند که تمایل بسیار قوی و مشخصی به راست‌دستی دارند. شاخص راست‌دستی انسان‌ها ۰.۷۶ ثبت شد؛ در حالی که بیشتر نخستی‌سانان دیگر عددی نزدیک به صفر داشتند و ترجیح خاصی برای استفاده از یک دست نشان نمی‌دادند.

اما وقتی پژوهشگران دو عامل «اندازه مغز» و «نسبت طول دست به پا» را وارد مدل کردند، تفاوت انسان‌ها کمتر عجیب به نظر رسید. انسان‌ها پاهای بلندتری نسبت به بازوهای خود دارند؛ ویژگی‌ای که نتیجه مستقیم راه رفتن روی دو پا است.

نقش اجداد انسان در توانایی نوشتن

به باور محققان، زمانی که اجداد انسان شروع به دوپا راه رفتن کردند، دست‌هایشان برای انجام کارهای پیچیده‌تر آزاد شد؛ از حمل اشیا گرفته تا استفاده از ابزار و برقراری ارتباط. همین موضوع به‌مرور باعث شد یکی از دست‌ها تخصص بیشتری پیدا کند.

در مرحله بعد، با بزرگ‌تر شدن مغز در گونه‌هایی مانند Homo erectus و نئاندرتال‌ها، این برتری بیشتر شد تا جایی که در انسان امروزی به شکل گسترده تثبیت شد.

با وجود این یافته‌ها، هنوز برخی پرسش‌ها بی‌پاسخ مانده‌اند؛ از جمله اینکه چرا چپ‌دستی همچنان در میان انسان‌ها باقی مانده و فرهنگ انسانی تا چه اندازه در تقویت راست‌دستی نقش داشته است.

محققان معتقدند بررسی گونه‌هایی مانند طوطی‌ها یا کانگوروها در آینده می‌تواند نشان دهد آیا ترجیح استفاده از یک دست، در شاخه‌های مختلف جانوری نیز به‌صورت مستقل تکامل یافته است یا نه.