چرا وقتی حالمان بد است، از همه فاصله می‌گیریم؟ / پژوهش تازه روانشناسان

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، شاید برایتان پیش آمده باشد که یک دوست ناگهان کمتر پیام بدهد، دعوت ها را رد کند، حوصله صحبت نداشته باشد و حتی وقتی کسی می خواهد کمکش کند، بیشتر عقب برود. از بیرون ممکن است این رفتار شبیه بی علاقگی، غرور یا حتی بی توجهی به دیگران دیده شود اما همیشه ماجرا این نیست.

یک پژوهش تازه در Journal of Clinical Psychology با بررسی ۱۸۰۰ نفر از مطالعه طولی هلند درباره افسردگی و اضطراب، رابطه میان مشکلات بین فردی و اضطراب و افسردگی را بررسی کرده است. پژوهشگران دریافتند افرادی که در حال حاضر با اضطراب یا افسردگی تشخیص داده شده بودند، ناراحتی بین فردی بیشتری داشتند و بیشتر به سمت یک سبک رابطه ای سلطه پذیر متمایل بودند. همچنین سبک سرد و سلطه پذیر با همزمانی بیشتر اختلال ها و مزمن تر شدن مشکلات ارتباط داشت.

اما یک نکته مهم وجود دارد: این یافته نمی گوید افسردگی یا اضطراب حتما باعث می شود فرد از دیگران فاصله بگیرد. رابطه میان سلامت روان و روابط بین فردی می تواند دوطرفه باشد. خود مقاله نیز بر همین پیچیدگی تاکید کرده است.

یک یافته جالب دیگر از یک فراتحلیل شامل ۶۶ مطالعه نشان داده است که مشکلات بین فردی با علائم افسردگی و اضطراب ارتباط قابل توجهی دارند. در این فراتحلیل، اندازه ارتباط مشکلات بین فردی با افسردگی ۰.۴۷ و با اضطراب ۰.۴۵ بود. با این حال، این داده ها عمدتا مشاهده ای هستند و به تنهایی علت و معلول را ثابت نمی کنند اینجاست که پای شخصیت وسط می آید.

رابطه  ویژگی های شخصیتی با نحوه واکنش نشان دادن 

شخصیت قرار نیست بگوید چه کسی حتما افسرده می شود. اما بعضی ویژگی های شخصیتی ممکن است نحوه واکنش فرد به فشار، طرد شدن، تعارض و ارتباط با دیگران را تغییر دهند.

در پژوهش های بزرگ قبلی، نوروتیسیزم بالاتر و برون گرایی و وظیفه شناسی پایین تر با افزایش علائم افسردگی ارتباط داشته اند. یک تحلیل فردی از ۱۰ مطالعه آینده نگر با ۱۱۷ هزار و ۸۹۹ نفر نیز همین الگو را نشان داد و در پیگیری طولی، نوروتیسیزم بالاتر با افزایش خطر علائم افسردگی همراه بود بنابراین ممکن است دو نفر هر دو دوره ای از اضطراب یا افسردگی را تجربه کنند، اما رفتارشان در رابطه یکسان نباشد.

یکی ممکن است مدام دنبال اطمینان گرفتن از دیگران باشد. دیگری ممکن است سکوت کند و عقب برود. یک نفر ممکن است از تعارض فرار کند. فرد دیگری ممکن است بیش از اندازه حساس شود و هر رفتار دیگران را نشانه رد شدن بداند.

در این میان، فاصله گرفتن همیشه به معنای نخواستن رابطه نیست. گاهی فرد دقیقا به دلیل اینکه رابطه برایش مهم است، از ترس قضاوت، طرد شدن یا شکست در ارتباط، وارد رابطه نمی شود.

این موضوع با مفهوم حساسیت به طرد شدن نیز ارتباط پیدا می کند. یک فراتحلیل از ۷۵ مطالعه نشان داده است که حساسیت به طرد شدن با افسردگی، اضطراب و تنهایی ارتباط دارد.

نکته کشف شدنی اینجاست: گاهی جمله من حوصله کسی را ندارم ممکن است ترجمه ساده ای برای یک تجربه پیچیده تر باشد. ممکن است پشت آن، خستگی روانی، ترس از قضاوت، احساس بی کفایتی، انتظار طرد شدن یا ناتوانی در تنظیم هیجان وجود داشته باشد.

پس وقتی کسی از جمع فاصله می گیرد، فقط به رفتار ظاهری نگاه نکنیم. گاهی مسئله این نیست که فرد دیگر آدم ها را نمی خواهد.

مسئله این است که نزدیک شدن برایش بیش از اندازه پرهزینه شده است. مهمترین سوال این نیست که چرا از ما فاصله گرفت؟، بلکه این است که نزدیک شدن به دیگران برای او چه چیزی را سخت کرده است؟