روایت یک دختر ۱۶ ساله از فرار از خانه و نیاز به حمایت اجتماعی / بررسی یک پرونده در واحد مددکاری
حوادث رکنا: یک دختر ۱۶ ساله با مراجعه به واحد مشاوره و مددکاری اجتماعی، از شرایط دشوار خانوادگی، فرار از خانه و نیاز فوری به حمایت روانی و اجتماعی خبر داد. این پرونده اکنون در مسیر بررسی تخصصی قرار دارد.
به گزارش رکنا، این نوجوان در اظهارات خود اعلام کرد که به دلیل شرایط سخت خانوادگی، محدودیتهای شدید، نبود گفتوگوی مؤثر و احساس نادیدهگرفتهشدن، تصمیم به ترک منزل گرفته است. به گفته وی، فضای خانه برای او قابل تحمل نبوده و بارها دچار ناامیدی شدید شده است.
این دختر نوجوان اظهار داشت: «در خانوادهای با محدودیتهای زیاد بزرگ شدم و فرصت ابراز نظر و تصمیمگیری نداشتم. فشارهای روانی باعث شد خانه را ترک کنم. مدتی در شهرهای مختلف بودم تا اینکه با کمک یکی از دوستان، سرپناه موقتی پیدا کردم، اما در ادامه با شرایطی روبهرو شدم که امنیت روانیام را از دست دادم و اکنون نگران آیندهام هستم.»
بررسی مددکاری
بر اساس گزارش واحد مددکاری، این دختر ۱۶ ساله فرزند سوم خانواده است، تحصیلات خود را در مقطع ابتدایی رها کرده و خانواده از نظر اقتصادی و آموزشی در وضعیت نامناسبی قرار دارند. نبود مهارتهای زندگی، خشونت کلامی و رفتاری در محیط خانواده، کمبود حمایت عاطفی و فقدان ارتباط سالم با والدین از عوامل مؤثر در تصمیم او برای ترک خانه عنوان شده است.
کارشناسان تأکید کردهاند که مجموعهای از عوامل فردی و خانوادگی از جمله ضعف اعتماد به نفس، ناتوانی در حل مسئله، کمبود حمایت روانی، تعارضات خانوادگی، مشکلات اقتصادی و سطح پایین آگاهی تربیتی والدین، در شکلگیری این بحران نقش داشتهاند.
نگاه کارشناسی
زهرا بیات، کارشناس ارشد روانشناسی، در تحلیل این پرونده گفت: «خانواده نخستین و مهمترین بستر رشد فرد است. نبود گفتوگوی سالم، برخوردهای سختگیرانه، بیتوجهی به نیازهای عاطفی و روانی نوجوانان و فقدان تشویق و حمایت، میتواند آنان را به سمت تصمیمهای پرخطر سوق دهد.»
وی افزود: «خانه باید محل امن و آرامشبخش باشد. زمانی که نوجوان احساس امنیت، احترام و ارزشمندی نکند، احتمال بروز رفتارهای پرخطر افزایش مییابد. آموزش مهارتهای زندگی، گفتوگوی مؤثر میان والدین و فرزندان و مداخله بهموقع نهادهای حمایتی، نقش کلیدی در پیشگیری از چنین آسیبهایی دارد.»
این پرونده در حال حاضر در مسیر رسیدگی حمایتی قرار دارد و اقدامات لازم برای تأمین امنیت و سلامت روانی این نوجوان در دستور کار قرار گرفته است.
سؤالات متداول درباره فرار نوجوانان از خانه و مداخلات حمایتی
چرا برخی نوجوانان تصمیم به فرار از خانه میگیرند؟
کارشناسان معتقدند ترکیبی از عوامل مانند فشارهای خانوادگی، نبود گفتوگوی سالم با والدین، احساس نادیدهگرفتهشدن، محدودیتهای شدید، مشکلات اقتصادی و کمبود حمایت عاطفی میتواند نوجوان را به سمت ترک خانه سوق دهد.
نقش خانواده در پیشگیری از فرار نوجوانان چیست؟
خانواده مهمترین پایگاه امنیت روانی نوجوان است. ایجاد فضای امن، شنیدن نظرات فرزند، احترام به احساسات او، پرهیز از خشونت کلامی و فیزیکی و آموزش مهارتهای زندگی نقش اساسی در پیشگیری از رفتارهای پرخطر دارد.
آیا فرار از خانه میتواند نوجوان را در معرض آسیبهای جدی قرار دهد؟
بله. نوجوانانی که بدون حمایت و برنامه خانه را ترک میکنند، ممکن است با خطرات روانی، اجتماعی و سوءاستفادههای مختلف روبهرو شوند. به همین دلیل مداخله سریع نهادهای حمایتی اهمیت زیادی دارد.
در صورت مشاهده فرار یا قصد فرار نوجوان چه اقدامی لازم است؟
بهتر است خانوادهها بهجای برخورد تنبیهی، از مشاوران، مددکاران اجتماعی و مراکز حمایتی کمک بگیرند. گفتوگوی آرام و تخصصی میتواند از تشدید بحران جلوگیری کند.
نقش مشاوره و مددکاری اجتماعی در این پروندهها چیست؟
مشاوران و مددکاران اجتماعی با بررسی شرایط فردی و خانوادگی، تلاش میکنند امنیت روانی نوجوان را تأمین کرده و راهکارهایی برای بازگشت ایمن به خانواده یا استفاده از حمایتهای قانونی و اجتماعی ارائه دهند.
آیا مشکلات اقتصادی خانواده میتواند در بروز این آسیبها مؤثر باشد؟
بله. مشکلات مالی، بیکاری والدین و فشارهای معیشتی در کنار نبود مهارتهای ارتباطی، میتواند تنشهای خانوادگی را افزایش داده و نوجوان را دچار احساس ناامیدی کند.
والدین چگونه میتوانند اعتماد فرزند نوجوان خود را جلب کنند؟
گوش دادن بدون قضاوت، پرهیز از سرزنش، اختصاص زمان کافی، تشویق رفتارهای مثبت و استفاده از راهنمایی مشاوران خانواده، از مهمترین راههای ایجاد اعتماد متقابل است.
چه نهادهایی مسئول حمایت از نوجوانان در معرض آسیب هستند؟
اورژانس اجتماعی، بهزیستی، مراکز مشاوره روانشناسی و واحدهای مددکاری اجتماعی از جمله نهادهایی هستند که وظیفه حمایت و مداخله در چنین پروندههایی را بر عهده دارند.
ارسال نظر