حق وتو در آمریکا چگونه است ؟ / دونالد ترامپ می تواند با آقای وتو تبدیل شود؟

به گزارش رکنا، این سازوکار در ماده اول، بخش هفتم قانون اساسی آمریکا پیش‌بینی شده است.

وتو چگونه اعمال می‌شود؟

وقتی مجلس نمایندگان و سنا یک طرح یا لایحه را تصویب می‌کنند، متن نهایی برای امضا به رئیس‌جمهور فرستاده می‌شود. رئیس‌جمهور سه انتخاب دارد:

1. امضای مصوبه: لایحه به قانون تبدیل می‌شود.

2. وتوی عادی: رئیس‌جمهور مصوبه را همراه با دلایل مخالفت به کنگره بازمی‌گرداند.

3. عدم امضا: اگر رئیس‌جمهور تا ۱۰ روز، بدون احتساب یکشنبه‌ها، مصوبه را امضا نکند و کنگره در حال فعالیت باشد، مصوبه به قانون تبدیل می‌شود.

آیا کنگره می‌تواند وتوی رئیس‌جمهور را لغو کند؟

بله. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نظام سیاسی آمریکا همین موضوع است.

اگر رئیس‌جمهور یک مصوبه را وتو کند، کنگره می‌تواند با رأی موافق دو سوم اعضای مجلس نمایندگان و دو سوم اعضای سنا، وتو را بی‌اثر کند. در این صورت، مصوبه بدون نیاز به امضای رئیس‌جمهور به قانون تبدیل می‌شود.

نکته مهم این است که کسب دو سوم آرا در فقط یکی از دو مجلس کافی نیست؛ هر دو مجلس باید به این حد نصاب برسند.

وتوی جیبی یا Pocket Veto چیست؟

نوع دیگری از وتو در آمریکا وجود دارد که به آن «وتوی جیبی» می‌گویند.

اگر رئیس‌جمهور مصوبه‌ای را دریافت کند و کنگره پیش از پایان مهلت ۱۰ روزه به تعطیلات یا پایان دوره کاری برود، به‌گونه‌ای که امکان بازگرداندن مصوبه وجود نداشته باشد، رئیس‌جمهور می‌تواند با امضا نکردن آن مانع تبدیل شدنش به قانون شود.

در این حالت، کنگره نمی‌تواند با رأی دو سوم وتو را لغو کند و برای تصویب دوباره آن باید لایحه جدیدی ارائه شود.

چرا قانون وتو اهمیت دارد؟

این قانون برای ایجاد توازن میان قدرت سه قوه در آمریکا طراحی شده است:

• کنگره: وظیفه قانون‌گذاری را برعهده دارد.

• رئیس‌جمهور: می‌تواند با وتو مانع اجرای مصوبات کنگره شود.

• کنگره: در صورت داشتن حمایت کافی، می‌تواند وتوی رئیس‌جمهور را لغو کند.

یک نکته مهم: وتوی رئیس‌جمهور آمریکا به معنای لغو قانونی نیست که قبلاً تصویب و اجرایی شده است؛ این اختیار درباره مصوباتی است که هنوز مراحل تبدیل شدن به قانون را طی می‌کنند.

نتیجه، رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند یک مصوبه کنگره را وتو کند، اما اگر دو سوم نمایندگان هر دو مجلس با آن مخالفت کنند و دوباره به مصوبه رأی بدهند، وتو بی‌اثر می‌شود.