علی جنتی : 80 درصد اقتصاد کشور دولتی است / سود نجومی فیلترشکن‌ها فروش ها و نفوذ آنها اجازه رفع فیلتر نمی دهد

بخشی از گفتگوی خبرآنلاین با علی جنتی ، وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو حزب اعتدال و توسعه  را بخوانید ؛ 

جنتی درباره آینده کشور( ایران ) گفت : به عوامل مختلفی بستگی دارد. نتایجی که از این جنگ به دست آمد، برتری نظامی ایران را به همه دنیا ثابت کرد. یادداشت تفاهمی که امضا شد، نتیجه مقاومت ملت ایران و اراده و تدبیر جمهوری اسلامی ایران بود، اما اینکه سال ۱۴۰۵ چه اتفاقی خواهد افتاد، بستگی به این دارد که در مذاکرات آینده، ۱۴ ماده ای که روی آن تفاهم شده، چه اندازه به مرحله اجرا برسد و طرفین به توافق نهایی دست یابند. مهم این است که دو طرف در این مذاکرات چگونه برخورد کنند و آمریکا آنچه را امضا کرده است، پای آن بایستد و ایران نیز بتواند با تدبیر مذاکرات را اداره کند، به نحوی که در پایان، همه آنچه را توافق شده به دست بیاورد. در آن صورت قطعا گشایش خوبی هم در حوزه های سیاسی، اقتصادی و هم در روابط جمهوری اسلامی با همسایگان و با اروپا برای کشور حاصل خواهد شد.

اکنون تحریم‌هایی که بر اساس اسنپ بک در شورای امنیت ذیل فصل هفتم علیه ایران برگشته مانند شمشیری بالای سر کشور است. تحریم‌های آمریکا، اتحادیه اروپا و سایر کشورها فشار زیادی را بر ملت وارد کرده است. اگر در این مذاکرات، آنگونه که تفاهم شده تحریم‌ها برداشته شود، ملت می‌تواند نفس بکشد، هم خسارت‌های گذشته را جبران کند و هم در جهت رشد و توسعه کشور گام بردارد. اما اگر تحریم ها باقی بماند و آمریکا نقض عهد کند، شرایط سختی در پیش خواهد بود. در عین حال، گمان می‌کنم در دوران پساجنگ و برداشتن تحریم‌ها نیز با توجه به انبوه مشکلاتی که در کشور وجود دارد تا دستیابی به شرایط عادی راهی طولانی در پیش داریم.

اگر جنگ خاتمه یافت اعلام کنیم، همه مشکلات حل شود

در طول سال گذشته، ایران عملاً نتوانسته است به اندازه کافی نفت بفروشد و کالاهای مورد نیاز خود را وارد کند. همچنین، بر اساس گزارش‌هایی که مقامات اقتصادی و بانک مرکزی ارائه می‌کنند، حجم نقدینگی در طول سال گذشته به شکل بی سابقه‌ای افزایش یافته و رشد نقدینگی به بیش از ۵۰ درصد رسیده است. کسری بودجه نیز منجر به استقراض مستمر از بانک مرکزی و سایر بانک‌ها شده است. استقراض از بانک مرکزی یعنی چاپ اسکناس بدون پشتوانه، یعنی کاهش مداوم ارزش پول ملی و افزایش تورم. متأسفانه امسال در خردادماه تورم نقطه به نقطه ۸۸ درصدی را تجربه کردیم و در طول جنگ چهل روزه نیز این تورم تشدید یافته است که مشکلات اقتصادی و معیشتی زیادی برای مردم ایجاد خواهد کرد و باید مدیریت شود. بنابراین، این‌گونه نیست که اگر جنگ را نیز خاتمه یافته اعلام کنیم، همه مشکلات حل شود و کشور در رفاه و ناز و نعمت قرار بگیرد.

در آینده ممکن است شاهد برخی اعتراضات جمعی به دلیل مشکلات اقتصادی و معیشتی باشیم 

سوال : برخی اقتصاددان ها تورم سه رقمی را پیش بینی می‌کنند از سوی دیگر، یکسری مشکلات سیاسی هم وجود دارد و برخی نیز تلاش می‌کنند میان مردم و مسئولان دوقطبی ایجاد کنند. برای حل این مشکلات و جلوگیری از حوادثی که در دی ماه گذشته رخ داد، چه بایدکرد؟

پاسخ : اینکه گروهی اقلیت تلاش دارند با ابراز نظرات شاذ خود جامعه را دوقطبی کنند، پدیده جدیدی نیست. برخی اصولاً نه فضای جامعه و مشکلات آن را درک می‌کنند و نه قادر به درک فضای بین المللی هستند و تجربه‌ای در مسایل بین المللی ندارند لذا همواره دیدگاه‌هایی را مطرح می‌کنند که با واقعیت‌های خارجی بسیار فاصله دارد. اینگونه برخوردها در طول سالیان گذشته همواره وجود داشته و اکنون هم ادامه دارد. البته در دوران جنگ کاهش یافت ولی اکنون که سایه جنگ کمرنگ شده، بار دیگر عده‌ای در مطبوعات، رسانه‌ها و به ویژه رسانه ملی، بر طبل اختلافات می‌کوبند.

در مورد تکرار حوادث دی ماه گمان نمی‌کنم آنچه رخ داد، دوباره به همان شکل تکرار شود.آنچه در دی‌ماه رخ داد، ابتدا یک اعتراض کاملاً مسالمت آمیز بود و عده‌ای به دلیل بالا رفتن تورم و گرانی‌ها اعتراضاتی داشتند و جمعی از بازاریان به خیابان آمدند و اعتراض داشتند. ولی  عوامل خارجی بر موج اعتراضات سوار شدند و به خشونت دامن زدند. اسرائیلی‌ها نیز رسماً اعلام کردند که عناصر موساد در کنار تظاهرکنندگان حضور دارند و این موضوع کاملا مشخص بود. همچنین، دستگیری عوامل آشوب نیز به خوبی نشان داد که عوامل خارجی کاملا درآن حوادث دخالت داشته‌اند. در آینده نیز ممکن است شاهد برخی اعتراضات جمعی به دلیل مشکلات اقتصادی و معیشتی باشیم، اما با توجه به تجربه گذشته، نظام اجازه نخواهد داد که عناصر وابسته به دشمن وارد کشور شوند و فجایع گذشته را بار دیگر رقم بزنند.

کشور به جایی رسیده که بیش از ۸۰ درصد اقتصاد آن دولتی است

وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه اظهار کرد : بسیاری از مسائل در اداره کشور به دلیل برخی سیاست‌های غلط مغفول مانده و نادیده گرفته شده است. وضعیت اقتصادی کنونی و آسیب‌هایی که در کشور با آن مواجه هستیم، معلول نوع سیاست‌گذاری اقتصادی درکشور است. در طول چهار دهه گذشته، کشور به جایی رسیده که بیش از ۸۰ درصد اقتصاد آن دولتی است. این موضوع در دنیا کم سابقه است. عموم کشورهای سوسیالیستی نیز پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و از هم پاشیدن بلوک شرق، متوجه شدند که این سبک، شیوه مناسبی برای اداره کشور نیست. بنابراین، به سمت خصوصی‌سازی و واگذاری واحدهای دولتی به بخش خصوصی و عامه مردم حرکت کردند و اکنون نیز در مسیر رشد و توسعه پیش می‌روند. چرا در ایران چنین اتفاقی نیفتاده است؟ این مسائل عمدتاً به سیاستگذاری‌های کلان نظام بازمی‌گردد که باید اصلاح شود.

چندان امیدوار نیستم که تحولی جدی در سیاست‌های کلان صورت گیرد

سوال : سال ۱۴۰۵ را می‌توانیم سال نوین و یک فصل جدید برای اصلاح سیاست‌گذاری بدانیم؟

پاسخ : می‌تواند یک فصل جدید باشد، اما اینکه اصلاحات اساسی در کشور صورت گیرد محل تردید است. من چندان امیدوار نیستم که تحولی جدی در سیاست‌های کلان صورت گیرد چون ما به یک مجموعه از سنت‌ها و روش‌ها در کشور عادت کرده‌ایم و همواره در برابر تغییرات به طور جدی مقاومت وجود دارد. هر اصلاح اساسی که بخواهد در کشور انجام شود، با مقاومت مواجه می‌شود و اجازه اجرای آن را نمی‌دهند.

قطعا همینطور است. البته این نکته را نیز باید توجه داشت که شرایط جامعه، گاهی مواردی را برخلاف نظر سیاستگذاران تحمیل می‌کند. نظام قوانین و سیاست‌های زیادی را وضع کرده اما شرایط اجتماعی و مخالفت‌های مردمی به گونه‌ای پیش رفته که دولت مجبور به عقب نشینی شده است. در دهه ۷۰ قانونی وضع کردند که استفاده از دیش ماهواره ممنوع است. البته هنوز هم این قانون نسخ نشده است. مدتی تلاش کردند قانون را اجرا کنند و دیش‌های روی پشت بام‌ها را جمع آوری می‌کردند، اما بعد از گذشت چند سال به دلیل مقاومت اکثریت جامعه آن را رها کردند.در دنیایی که ما در آن زندگی می‌کنیم، با روابط گسترده بین‌المللی و انفجار اطلاعات نمی‌توان جلوی استفاده از شبکه‌های ماهواره‌ای را گرفت. شبکه‌های تلویزیونی صدا و سیما هم از ماهواره استفاده می‌کنند.

نمونه دیگر بحث حجاب است.  قوانین سختی را در زمینه مقابله با بدحجابی تصویب کردند، در خیابان‌ها هم گشت‌ارشاد به راه افتاد، اما واکنش‌های مردم در برابر آن به گونه‌ای بود که نهایتاً بعد از چند سال رها شد. در حالی که خیلی بهتر از آن می‌شد عمل کرد. بقیه کشورهای اسلامی با این پدیده چگونه برخورد کرده‌اند؟ در کشورهای اسلامی اطراف خودمان، چه عربی و چه غیرعربی، می‌بینیم که هم کار فرهنگی کرده‌اند و هم آزادی عمل داده‌اند در نتیجه عده‌ای از بانوان با اعتقاد و باور خودشان حجاب را اختیار کرده‌اند و عده‌ای هم با باور خودشان بی حجاب هستند. زنان باحجاب نیز نه تنها در کشور خودشان، بلکه در اروپا و سایر کشورها هم حجاب کامل دارند، چون باور دارند. اما وقتی باور وجود نداشته باشد، همانطور که در طول سالیان گذشته دیدیم، برخی خانم‌ها به محض اینکه برای رفتن به خارج از کشور سوار هواپیما می‌شدند حجاب خود را برمی‌داشتند چون اعتقادی به آن نداشتند. باید ببینیم بقیه کشورها چگونه این موضوع را اداره کرده‌اند؟ ما هم می‌توانستیم از همان روش‌ها استفاده کنیم. من گمان می‌کنم اگر ما همان روش‌ها را اجرا می‌کردیم، الآن تعداد افراد باحجاب در کشور بیشتر بود.

سود نجومی  فیلترشکن‌ها فروش ها  

سوال : دولت هم با شعار رفع فیلترینگ روی کار آمد ولی فقط توانست فیلترینگ دو سکوی واتس‌آپ و گوگل پلی را رفع کند. این فیلترینگ چرا با وجود مقاومت مردم در طی این سالها، برداشته نشده است؟

پاسخ : این امر دو دلیل دارد. اول اینکه در حوزه سیاست‌گذاری، شورای عالی فضای مجازی و مجموعه عناصری که در آن حضور دارند، اجازه این کار را نمی‌دهند. دلیل دیگر این است که عناصر زیادی از این مسیر سود می‌برند و برخی از آنان درون سیستم هستند. سودی که برخی از این افراد از فروش فیلترشکن‌ها به دست می‌آورند، ارقام نجومی است و اینان با نفوذی که در دولت و نهادهای دیگر دارند، کارشکنی می‌کنند و اجازه نمی‌دهند که رفع فیلتر شود. درست مانند تحریم‌های نفتی که برای عده‌ای سودهای کلانی داشته است. این افراد سالانه ده‌ها میلیون دلار سود می‌برند. بنابراین اجازه نمی‌دهند که تحریم‌ها رفع شود.

یادداشت تفاهمی که با ۱۴ ماده امضا شد، یک پیروزی برای ایران بود

سوال :آیا تفاهم ایران و آمریکا را می‌توان یک پیروزی دانست ؟

پاسخ : بدون شک یادداشت تفاهمی که با ۱۴ ماده امضا شد، یک پیروزی برای جمهوری اسلامی بود. اگر این تفاهم‌نامه اجرا شود، بیشتر خواسته‌های نظام محقق خواهد شد. این تفاهم محصول سیاستی است که مقام معظم رهبری تدبیر و هدایت کردند و در همه سطوح عالی نظام نیز، چه سیاستمداران و چه فرماندهان نظامی، از آن حمایت کردند. همه به این نتیجه رسیدند که برای خروج از جنگ و پایان دادن به مشکلات کشور، باید از موضع قدرت و عزت مذاکره کنیم.