نابلدی ویتکاف و کوشنر کار دست آمریکا داد/ عراقچی: مذاکرات پیچیده هستهای را مانند یک معامله املاک و مستغلات تلقی کردند
پس از چند روز اتهامزنیهای دولت ترامپ و همچنین پنج روز بمباران گسترده آمریکا و اسرائیل، عباس عراقچی، مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران و وزیر امور خارجه این کشور، امروز همتایان آمریکایی خود را مورد انتقاد قرار داد و گفت آنها مذاکرات پیچیده هستهای را مانند یک معامله املاک و مستغلات تلقی کردهاند و انتظاراتشان غیرواقعبینانه بوده است.
به گزارش رکنا به نقل از ایرنا،«سوءبرداشتهای مذاکرهکنندگان آمریکایی، نبود پشتیبانی کارشناسی و فشار زمانی مصنوعی در نهایت باعث شد رئیسجمهور ترامپ پیش از آنکه ظرفیت دیپلماسی به طور کامل به پایان برسد، آن را کنار گذاشته و جنگ را ترجیح دهد.»
لورا روزن، خبرنگار و تحلیلگر آمریکایی در گزارشی با عنوان «آیا دیپلماسی با ایران واقعاً محکوم به شکست بود؟ » نوشت: در حالی که دولت ترامپ برای توضیح تصمیم ناگهانی خود برای رفتن به جنگ علیه ایران با دشواری مواجه شده، این دولت تلاش کرده حکومت ایران را به دلیل رد پیشنهادهای معقول برای صلح در مذاکرات هستهای اخیر بدنام جلوه دهد. اما روایتهایی که توسط مذاکرهکنندگان خود این دولت ارائه شده نشان میدهد که این تصویر کاملاً دقیق نیست و سوءبرداشتهای مذاکرهکنندگان ترامپ، نبود پشتیبانی کارشناسی و فشار زمانی مصنوعی در نهایت باعث شد رئیسجمهور ترامپ پیش از آنکه ظرفیت دیپلماسی به طور کامل به پایان برسد، آن را کنار گذاشته و جنگ را ترجیح دهد.
در چند روزی که از اعلام ناگهانی ترامپ مبنی بر آغاز جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در روز شنبه گذشته میگذرد، کاخ سفید تلاش کرده است تلاشهای اخیر خود برای دستیابی به یک توافق هستهای با ایران را ناامیدکننده و از پیش محکوم به شکست نشان دهد؛ شکستی که به ادعای آنها ناشی از «امتناع ایران از مذاکره با حسن نیت» بوده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در یکی از نشستهای خبری اخیر خود ادعا کرد: «ایران این مسیر جنگ و خشونت را در پیش گرفت، با وجود آنکه دونالد ترامپ دو نفر از عالیترین و مورد اعتمادترین مذاکرهکنندگان خود را برای انجام مذاکرات فشرده و با حسن نیت به منظور دستیابی به یک توافق اعزام کرده بود.» او در اشاره به استیو ویتکاف، فرستاده صلح ترامپ، و جرد کوشنر، داماد او، ادعا کرد: «این رژیم همان کاری را کرد که همیشه انجام داده است. آنها دروغ گفتند، وقتکشی کردند و تلاش کردند ایالات متحده را معطل نگه دارند.»
اما مقامهای ارشد دولت ترامپ در گفتوگوهای توجیهی با خبرنگاران از روز شنبه تاکنون تصویر متفاوتتر و پیچیدهتری ارائه دادهاند. آنها اذعان کردهاند که به ترامپ گفته بودند ممکن است بتوانند توافق هستهای قویتری نسبت به توافق سال ۲۰۱۶ ـ که در زمان دولت اوباما میان ایران و شش قدرت جهانی حاصل شد و ترامپ در سال ۲۰۱۷ از آن خارج شد ـ به دست آورند، اما این کار زمان میبرد.
آنها همچنین مجموعهای از سوءبرداشتهای آشکار از مواضع ایران و مسائل هستهای را آشکار کردند؛ به نظر میرسد در مذاکرات اخیر حتی کارشناسان هستهای یا متخصصان ایران در دولت آمریکا را که میتوانستند به آنها مشاوره دهند همراه خود نیاورده بودند. علاوه بر این، آنها تقریباً همزمان در حال مذاکره درباره موضوع اوکراین و روسیه نیز بودند، در حالی که مذاکرات بسیار حساس هستهای با ایران ـ که میتوانست به جنگ یا صلح منجر شود ـ را نیز دنبال میکردند؛ آن هم زیر فشار زمانی مصنوعی که ظاهراً ترامپ برای تعیین سریع این موضوع ایجاد کرده بود که آیا میتوان به یک توافق هستهای دست یافت یا باید تلاش دیپلماتیک کنار گذاشته شده و از جدول زمانی اسرائیل برای رفتن به جنگ علیه ایران حمایت شود.
یک مقام ارشد دولت ترامپ روز گذشته در تماس با خبرنگاران کاخ سفید درباره آنچه پس از بازگشت از مذاکرات آمریکا و ایران در ژنو در پنجشنبه گذشته (۲۶ فوریه) به ترامپ گفته بودند توضیح داد: «بنابراین اساساً ما نزد رئیسجمهور بازگشتیم و گفتیم ببینید، اگر بخواهید ما توافقی… شبیه توافق اوباما، یا شاید توافقی حتی بهتر از اوباما انجام دهیم، احتمالاً میتوانیم آن را به دست آوریم.»
او افزود: «اما این کار ماهها زمان میبرد. این افراد قطعاً به دنبال یک توافق سریع نبودند.»
او ادامه داد: «و اگر در نهایت از ما بپرسید که آیا میتوانیم به شما بگوییم که واقعاً این مسئله را حل کردهایم… رسیدن به آن نقطه برای ما بسیار زمانبر خواهد بود، زیرا آنها اساساً در همه جا با ما بازی میکنند و اوضاع بسیار لغزنده و پیچیده است.» این مقام گفت: «بنابراین ما گفتیم ببینید، اگر تصمیم بگیرید مسیر دیپلماسی را دنبال کنید، ما تا حد ممکن سخت تلاش خواهیم کرد. وارد اتاق مذاکره میشویم و برای هر نکتهای که بتوانیم میجنگیم.»
اما او ادامه داد: «این افراد»، در اشاره به ایرانیها، «واقعاً نشان میدادند که حاضر نیستند نوع توافقی را بپذیرند که رئیسجمهور ترامپ از آن رضایت داشته باشد.»
پس از چند روز اتهامزنیهای دولت ترامپ و همچنین پنج روز بمباران گسترده آمریکا و اسرائیل، عباس عراقچی، مذاکرهکننده ارشد هستهای ایران و وزیر امور خارجه این کشور، امروز همتایان آمریکایی خود را مورد انتقاد قرار داد و گفت آنها مذاکرات پیچیده هستهای را مانند یک معامله املاک و مستغلات تلقی کردهاند و انتظاراتشان غیرواقعبینانه بوده است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وقتی مذاکرات پیچیده هستهای مانند یک معامله املاک تلقی شود و وقتی دروغهای بزرگ واقعیتها را تیره کند، انتظارهای غیرواقعی هرگز برآورده نخواهد شد.»
او افزود: «نتیجه چه بود؟ بمباران میز مذاکره از سر کینه. آقای ترامپ به دیپلماسی و به آمریکاییهایی که به او رأی دادند خیانت کرد.»
یکی دیگر از مذاکرهکنندگان دولت ترامپ درباره تردیدهای خود نسبت به یک راکتور تحقیقاتی ایران که برای تولید ایزوتوپهای پزشکی استفاده میشود توضیح داد؛ راکتوری که در دهه ۱۹۶۰ توسط ایالات متحده در اختیار ایران قرار گرفته بود. اما یک کارشناس کنترل تسلیحات میگوید در این سایت هیچ فعالیت غنیسازی یا بازفرآوری انجام نمیشود.
این مذاکرهکننده در تماس با خبرنگاران گفت: «برای ما کاملاً روشن شد… تقریباً مثل یک پرونده پری میسون، وقتی فهمیدیم آنها واقعاً در راکتور تحقیقاتی تهران چه میکنند.»
او با تکرار ادعاهای بیپایه و اساس درباره ماهیت برنامه هستهای ایران گفت: «آنها به جهان میگفتند که برای خیر مردم ایران در حال تولید ایزوتوپ برای مقاصد پزشکی هستند، در حالی که در تمام این مدت از آن برای اهداف پزشکی استفاده نمیکردند؛ بلکه آن را برای استفادهای دیگر انبار میکردند. تنها استفاده دیگر آن میتوانست رساندن آن به سطح مناسب برای تسلیحات باشد.»
اما کلسی داونپورت، کارشناس کنترل تسلیحات، گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی به طور منظم به راکتور تحقیقاتی تهران دسترسی داشته و این تأسیسات به عنوان یک خطر اشاعه هستهای تلقی نمیشود.
داونپورت، مدیر سیاست منع اشاعه در انجمن کنترل تسلیحات، گفت: «این یک راکتور تحقیقاتی است که برای تولید ایزوتوپهای پزشکی طراحی شده و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز به طور منظم به آن دسترسی داشته است.» او افزود که تردید این مذاکرهکننده برایش گیجکننده بوده است. «من هرگز هیچ نشانهای ندیده یا نشنیدهام که راکتور تحقیقاتی تهران برای هدفی غیر از آنچه طراحی شده استفاده شده باشد.»
او گفت: «هیچ غنیسازی یا بازفرآوری در این راکتور انجام نمیشود. این هم نکته دیگری است که برای من عجیب به نظر میرسد. نمیدانم آیا او کاملاً چیزی را اشتباه فهمیده است.»
این مذاکرهکننده دولت ترامپ همچنین گفت از این موضوع شگفتزده شده که ایران قادر است سانتریفیوژهای خود را تولید کند؛ در حالی که ایران از دهه ۱۹۸۰ چنین کاری انجام داده است. او همچنین به اشتباه سانتریفیوژ IR-۶ را پیشرفتهترین سانتریفیوژ جهان توصیف کرد؛ چیزی که داونپورت آن را «خندهدار» دانست.
«آنها یک پاسخ بله یا خیر میخواستند»
بر اساس گفته یک منبع، ایران در پیشنهاد ارائهشده در ژنو در هفته گذشته اعلام کرده بود که حاضر است غنیسازی را برای پنج سال متوقف کند. وزیر خارجه عمان نیز در مصاحبهای با شبکه سیبیاس توضیح داد که ایران آماده بود گاز اورانیوم غنیشده را انباشته نکند.
پس از یک تعلیق پنجساله غنیسازی، ایران میخواست غنیسازی را با استفاده از سانتریفیوژهای IR-۶ از سر بگیرد و در نهایت اجازه داشته باشد ۳۰ زنجیره از سانتریفیوژهای IR-۶ را راهاندازی کند.
داونپورت گفت: «دامنه برنامه غنیسازی برای آنکه از نظر سیاسی در ایالات متحده قابل پذیرش باشد بیش از حد بزرگ بود، اما احتمالاً خط قرمز نهایی ایران نبود.»
او افزود: «بنابراین تصور میکنم دامنه برنامه غنیسازی قابل مذاکره بوده است. اما به نظر من حتی تلاشی برای آزمودن این موضوع هم انجام نشده است.»
برخی ناظران دیگر نیز تردید دارند که آیا مذاکرهکنندگان ترامپ اصلاً واقعاً به دنبال رسیدن به توافق با ایران بودهاند یا نه. علی واعظ، مدیر برنامه ایران در گروه بینالمللی بحران، گفت: «شک دارم که آنها اصلاً تلاش میکردند موضوع را درک کنند. آنها یک پاسخ ساده بله یا خیر میخواستند؛ در حالی که دیپلماسی اینگونه عمل نمیکند.»
دیپلماتهای دیگر نیز میگویند مذاکرهکنندگان ترامپ مواضع دیگر ایران را نیز بد فهمیده یا نادرست توصیف کردهاند.
یک دیپلمات حوزه خلیج فارس که مستقیماً در مذاکرات اخیر میان مذاکرهکنندگان آمریکا و ایران درگیر بوده است، گفت استیو ویتکاف آنچه همتای ایرانیاش در مذاکرات غیرمستقیم ماه گذشته در عمان گفته بود را نادرست بازتاب داده است.
ویتکاف ادعا کرده بود مذاکرهکنندگان ایرانی در دیداری که ۶ فوریه در عمان برگزار شد «مستقیماً و بدون هیچ شرمی» به او گفتهاند که «۴۶۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد» در اختیار دارند. او روز دوشنبه (۳ مارس) به فاکس نیوز گفت: «آنها میدانند که میتوانند ۱۱ بمب هستهای بسازند و این نقطه آغاز موضع مذاکره آنها بود.»
اما آن دیپلمات خلیج فارس به MS Now گفت: «میتوانم به طور قطعی بگویم که این روایت نادرست است.»
او توضیح داد که وزیر خارجه ایران در واقع «در حال توضیح این موضوع بود که اگر به توافق برسیم و ایران از تحریمها رهایی یابد، تمام این مواد میتواند کنار گذاشته شود.»
مقامهای دولت ترامپ همچنین در نشستهای توجیهی اخیر اذعان کردند که با ایرانیها توافق کرده بودند تلاش کنند یک توافق هستهای به دست آورند و موضوعات مربوط به موشکهای بالستیک ایران و حمایت ایران از نیروهای نیابتی را به مذاکرات میان ایران و کشورهای منطقه واگذار کنند. اما سپس ابراز شگفتی کردند که چرا ایران و کشورهای منطقه طی سه هفته در ماه فوریه نتوانستهاند این مسائل پیچیده را حل کنند.
یکی از مقامهای دولت ترامپ گفت: «جرد [کوشنر] و من از ابتدای مذاکرات، در مشورت با همه کشورهای منطقه، تصمیم گرفتیم که مستقیماً بر موضوع هستهای و مسئله غنیسازی تمرکز کنیم و اجازه دهیم منطقه درباره نیروهای نیابتی و همچنین موشکهای بالستیک گفتوگو کند.»
او افزود: «در جلسه سوم به ایرانیها یادآوری کردیم که موضوع نیروهای نیابتی و موشکهای بالستیک در منطقه مورد رسیدگی قرار نگرفته است. در حالی که ما با حسن نیت پذیرفتیم منطقه این دو موضوع را بر عهده بگیرد، ایرانیها هیچ تلاشی برای گردهم آوردن کشورهای منطقه و گفتوگو درباره این مسائل نکردند. بنابراین این یک نشانه مهم بود.»
ارسال نظر