مذاکرات در سایه تهدید / دیوار بیاعتمادی میان تهران و واشنگتن کوتاه نمیشود
رکنا: در حالی دو دور مذاکره ایران و آمریکا با میانجیگری عمان در مسقط و ژنو برگزار شده که همزمان فضای تهدید نظامی و فشار سیاسی همچنان بر روابط دو کشور سایه انداخته است؛ شرایطی که به گفته یک تحلیلگر سیاست خارجی، رسیدن به توافقی پایدار را در کوتاهمدت بعید میکند.
به گزاش رکنا، علیرضا سلطانی، تحلیلگر سیاست خارجی و روابط بینالملل، در گفتوگو با اقتصادنیوز با اشاره به مذاکرات اخیر ایران و آمریکا اظهار داشت: عمق و گستره اختلافات سیاسی و امنیتی میان دو کشور طی دهههای گذشته به اندازهای است که نمیتوان انتظار داشت در یک بازه زمانی کوتاه به نتیجه ملموسی دست یافت. به گفته او، حتی اگر مذاکرات بهصورت رسمی بر یک موضوع مشخص مانند پرونده هستهای متمرکز باشد، حلوفصل مسائل بنیادین به زمان و ارادهای فراتر از شرایط کنونی نیاز دارد.
وی با یادآوری تجربه مذاکرات منتهی به برجام که حاصل چند سال گفتوگوی مستقیم بود، تأکید کرد رسیدن به توافق اولیه نیز فرآیندی دشوار و پیچیده است. سلطانی همچنین به مذاکرات پیش از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل اشاره کرد که با وجود ماهها گفتوگو، به نتیجه نرسید و نشان داد شکاف بیاعتمادی همچنان عمیق است.
این کارشناس معتقد است شرایط منطقهای و تحولات داخلی نیز بر پیچیدگی مذاکرات افزوده است. به گفته او، آمریکا نهتنها از خواستههای خود در حوزههای هستهای، موشکی و منطقهای عقبنشینی نکرده، بلکه بر برخی مطالبات حداکثری نیز تأکید بیشتری داشته است. در مقابل، ایران نیز بر رویکرد مقاومت و عدم پذیرش این خواستهها پایبند مانده و همین مسئله فاصله دو طرف را حفظ کرده است.
سلطانی با اشاره به اینکه دو طرف فعلاً در حال «خرید زمان» هستند، گفت: به نظر میرسد تهران و واشنگتن تلاش دارند از فضای هیجانی و امنیتی فاصله گرفته و زمینهای واقعبینانهتر برای توافق فراهم کنند. با این حال، موضوعاتی همچون غنیسازی صفر، انتقال ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی و مباحث مرتبط با توان موشکی از جمله مواردی است که میتواند مذاکرات را با چالش جدی مواجه کند.
وی همچنین افزود: در حالی که ایران بر رفع تحریمهای اقتصادی بهعنوان محور اصلی هر توافق تأکید دارد، آمریکا در شرایط فعلی بیشتر بر اخذ امتیازات هستهای و ارائه تضمین «عدم ورود به جنگ» متمرکز است و تمایل چندانی برای ورود به بحث رفع تحریمها نشان نمیدهد.
به باور این تحلیلگر، فشارهای منطقهای، نقش لابیهای تأثیرگذار و نیز رویکرد شخص دونالد ترامپ از دیگر عواملی است که روند مذاکرات را غیرقابل پیشبینی کرده است.
سلطانی در پایان با اشاره به شکل مذاکرات گفت: هرچند بهصورت رسمی عنوان میشود گفتوگوها غیرمستقیم است، اما عملاً با حضور میانجی عمان، مذاکرات به فاز نزدیکتری از گفتوگوی مستقیم رسیده است. با این حال، فضای ابهام و نگرانی همچنان بر روند مذاکرات سایه افکنده و دستکم در کوتاهمدت نمیتوان انتظار تغییر بنیادین در این وضعیت داشت، مگر آنکه معادلات سیاسی و امنیتی منطقه دستخوش تحول شود.
ارسال نظر