داووس؛ آخرین فرصت برای نجات نظم جهانی آسیبدیده از سیاستهای ترامپ
رکنا سیاسی: روزنامه گاردین اجلاس امسال مجمع جهانی اقتصاد در شهر داووس سوئیس را آخرین فرصت برای نجات نظم جهانی دانست که از سیاستهای تهاجمی و قلدرمآبانه دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا به طرز بیسابقهای آسیب دیده است.
به گزارش رکنا، به نقل از ایرنا، با اشاره به حضور ترامپ به همراه هیاتی از مقامات آمریکایی در اجلاس امسال مجمع جهانی اقتصاد نوشت: ترامپ سال گذشته، تنها چند روز پس از دومین مراسم تحلیفش، در داووس روی صفحه نمایش ظاهر شد تا سخنرانی تندی ایراد کند. در این سخنرانی، او به اعمال تعرفههای سراسری تهدید کرد، از کشورهای ناتو خواست هزینههای دفاعی را افزایش دهند و از فدرال رزرو خواست تا نرخ بهره را «فورا» کاهش دهد؛ مطالباتی که زمینه را برای ۱۲ ماه پر هرج و مرج فراهم کرد.
یک سال بعد، آنچه از نظم جهانیِ مبتنی بر قانونِ فرسوده باقی مانده است، به سرعت در حال از هم پاشیدن است و بروز «روح گفتگو» به وضوح دشوار شده است.
نشست امسال در زمانی برگزار میشود که آشفتگی ژئوپلیتیکی فوقالعادهای در جریان است. جنگ همچنان در اوکراین ادامه دارد؛ جایی که ولادیمیر زلنسکی، رئیس جمهور این کشور، همچنان به دنبال جلب حمایت کشورهای جهان است. وی قصد دارد به داووس سفر کند.
ترامپ تنها چند روز قبل از عزیمت به مجمع جهانی اقتصاد، با تهدید به اعمال تعرفههای تنبیهی بر متحدان اروپایی در صورت عدم حمایت از طرح او برای الحاق گرینلند، رهبران اروپایی را شگفتزده کرد. سفرای اتحادیه اروپا روز یکشنبه در حالی که رهبرانشان برای پیوستن به ترامپ در منطقه آلپ آماده میشوند، مذاکرات اضطراری برگزار کردند.
«رویارویی ژئواقتصادی» جدیترین خطر آینده جهان
گاردین نوشت: وقتی مجمع جهانی اقتصاد از بیش از یک هزار و ۳۰۰ سیاستمدار، رهبر تجاری و دانشگاهی در مورد ترسهایشان برای آینده پرسید، آنها «رویارویی ژئواقتصادی» را جدی ترین خطر برای دو سال آینده و درگیری برای سلطه اقتصادی بین قدرتهای بزرگ عنوان کردند. دومین موضوع نگران کننده برای آن ها جنگ آشکار بین کشورها بود.
تنها در هفتههای اخیر، ترامپ نیروهایی را برای دستگیری نیکلاس مادورو رئیس جمهور ونزوئلا، اعزام کرد. وی ادعا کرده که اوکراین نسبت به روسیه تمایل بیشتری به پذیرش صلح دارد و مدعیست که در صورت ادامه سرکوب ناآرامی ها، به ایران حمله خواهد کرد.
با این حال، با توجه به نوع چندجانبهگرایی که مجمع جهانی اقتصاد برای تقویت آن تأسیس شده بود، به نظر می رسد این مجمع در آخرین نفسهای خود، با یک مبارزه نیز مواجه است. این امر به وضوح در تصمیم مدیران بانک های مرکزیِ به طور معمول محتاط برای ورود به مناقشه بر سر استقلال جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، که در اقدامی بیسابقه نامهای مشترک نوشتند، مشهود بود.
وزارت دادگستری دولت آمریکا به تازگی با هدف وادار کردن رئیس فدرال رزرو (بانک مرکزی) آمریکا به کنارهگیری، تحقیقات جنایی علیه وی را آغاز کرد. رئیس فدرال رزرو آمریکا روز یکشنبه، دلیل پرونده سازی دولت ترامپ علیه خود را توجه نکردن به ترجیحات رئیسجمهوری در تعیین نرخ بهره اعلام کرد. وی، اتهامات مطرح شده علیه خود را بخشی از تلاش های ترامپ برای وادار کردن خود به کناره گیری اعلام کرد.
در حالی که ترامپ به داووس می آید، رهبران دیگری نیز به داووس پرواز خواهند کرد تا استدلالهایی برای تجارت آزاد، همکاری فراآتلانتیک و دفاع قاطع از اوکراین در برابر روسیه ارائه دهند. از جمله آنها میتوان به مارک روته، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه و اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا اشاره کرد.
یکی دیگر از شرکتکنندگان، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواهد بود. گوترش روز پنجشنبه، هنگام بررسی اولویتهای خود برای سال ۲۰۲۶، گفت: وقتی رهبران قوانین بینالمللی را نادیده میگیرند، وقتی انتخاب میکنند که از کدام قوانین پیروی کنند نه تنها نظم جهانی را تضعیف میکنند، بلکه سابقه خطرناکی را رقم میزنند.
گوترش گفت: روسیه ممکن است این روند را با حمله به اوکراین آغاز کرده باشد، در حالی که درگیری در خاورمیانه نگرانیهای شدیدی را در مورد جنایات جنگی، به ویژه از بمباران تقریبا کامل غزه توسط (رژیم) اسرائیل، برانگیخته است، اما این رفتار ایالات متحده است که نظم بینالمللی پس از جنگ را به لبه پرتگاه نزدیکتر کرده است. فرسایش قوانین بینالمللی در سایه اتفاق نمیافتد.
گاردین نوشت: دیپلماتهای ارشد بیسروصدا معتقدند که گسترش قدرت نظامی ایالات متحده در کشورهایی مانند ونزوئلا میتواند باعث افزایش مقاومت در سراسر جهان شود. هزینههای نظامی جهانی اکنون به ۲.۷ تریلیون دلار (۲ تریلیون پوند) رسیده است که افزایش سالانه ۹.۴ درصدی را نشان میدهد و شدیدترین افزایش از زمان پایان جنگ سرد است.
با وجود گسترش قدرت نظامی ایالات متحده در کشورهایی مانند ونزوئلا، دیپلماتهای ارشد پشت پرده معتقدند که این امر میتواند مقاومت فزایندهای را در میان جمعیتهای سراسر جهان ایجاد کند. اگرچه قدرت آمریکا قابل توجه است، اما چین و سایر کشورهای در حال توسعه، همچنان به عنوان سهمی از اقتصاد جهانی در حال رشد هستند و این امر توازن به نفع آمریکا را بهم می زند.
گاردین در تحلیل خود خاطرنشان کرد: تاکنون تلاشهای ترامپ برای تحمیل صلح طرفدار روسیه در اوکراین در بحبوحه واکنش هماهنگ اروپاییها شکست خورده است.
این روزنامه با این حال افزود: قدرت جذب مجمع جهانی اقتصاد بعد از بیش از ۵۰ سال تأسیس، برای ثروتمندان و قدرتمندان همچنان پابرجاست و انتظار میرود بیش از ۶۰ رئیس دولت یا حکومت، همچنین ۵۵ وزیر اقتصاد و دارایی و بیش از ۸۰۰ مدیر عامل یا رئیس شرکتهای بزرگ در اجلاس امسال شرکت کنند.
بورگه برند رئیس مجمع جهانی اقتصاد و وزیر خارجه سابق نروژ، در مصاحبهای پیش از برپایی اجلاس داووس به مجله تایم گفت: ما میدانیم که رئیس جمهور ترامپ و وزرایش بسیار اهل معامله هستند و برای معامله باید گفتگو کرد. وی با این حال اذعان کرد که این اجلاس در «پیچیدهترین بستر ژئوپلیتیکی از زمان تأسیس مجمع جهانی اقتصاد» برگزار میشود.
وینی بیانیما (Winnie Byanyima) مدیر اجرایی برنامه «یو ان اید» (UNAids) که در سال ۲۰۱۵ به طور مشترک ریاست داووس را بر عهده داشت و از این پلتفرم برای فشار آوردن به اقدام در مورد نابرابری جهانی استفاده کرد، گفت حضور ترامپ به سختی با هدف اعلام شده مجمع جهانی اقتصاد قابل تطبیق است.
وی افزود: به نظر من، این یک تناقض است. جهانی که در آن مجمع جهانی اقتصاد مشارکت کند، جهانی مبتنی بر قانون است که در آن پیشبینی وجود دارد. در چنین جهانی، کسبوکارها برای رسیدن به سود خود و دولتها برای برآوردن نیازهای مردمشان با هم همکاری می کنند. اما ترامپ نماینده این اصطلاح است که «حق با کسی است که زور دارد.»
ارسال نظر