ایالات متحده از ۶۶ سازمان بین‌المللی خارج می‌شود؛ عقب‌نشینی بیشتر واشنگتن از همکاری‌های جهانی

به گزارش گروه ترجمه رکنا، به نقل از ان بی سی نیوز، بر اساس بیانیه‌ای که کاخ سفید منتشر کرده است، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز چهارشنبه یک فرمان اجرایی را امضا کرد که به موجب آن حمایت ایالات متحده از ۶۶ سازمان، نهاد و کمیسیون بین‌المللی به حالت تعلیق درمی‌آید. این تصمیم پس از بازبینی دولت آمریکا درباره میزان مشارکت و تأمین مالی تمامی سازمان‌های بین‌المللی، از جمله نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد، اتخاذ شده است.

بخش عمده این سازمان‌ها را نهادها، کمیسیون‌ها و هیأت‌های مشورتی وابسته به سازمان ملل تشکیل می‌دهند که بر موضوعاتی مانند تغییرات اقلیمی، کار، مهاجرت و دیگر حوزه‌هایی تمرکز دارند که دولت ترامپ آن‌ها را در راستای سیاست‌های تنوع‌محور و آنچه «ابتکارات بیدارگرایانه» یا «ووک» می‌نامد، طبقه‌بندی کرده است. در فهرست خروج، برخی سازمان‌های غیر وابسته به سازمان ملل نیز دیده می‌شوند؛ از جمله مشارکت برای همکاری آتلانتیک، مؤسسه بین‌المللی دموکراسی و کمک‌های انتخاباتی و مجمع جهانی مقابله با تروریسم.

وزارت خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «دولت ترامپ به این نتیجه رسیده است که این نهادها از نظر حوزه فعالیت تکراری هستند، به‌درستی مدیریت نمی‌شوند، غیرضروری و پرهزینه‌اند، عملکرد ضعیفی دارند، در اختیار منافع بازیگرانی قرار گرفته‌اند که دستورکارهایی مغایر با منافع ما را دنبال می‌کنند، یا تهدیدی برای حاکمیت ملی، آزادی‌ها و رفاه کلی کشور ما محسوب می‌شوند.»

تصمیم ترامپ برای خروج از سازمان‌هایی که همکاری میان کشورها را برای مقابله با چالش‌های جهانی تقویت می‌کنند، در شرایطی اتخاذ شده است که دولت او اقدام‌های نظامی یا تهدیدهایی را مطرح کرده که هم متحدان و هم رقبای آمریکا را نگران کرده است؛ از جمله بازداشت نیکلاس مادورو، رهبر اقتدارگرای ونزوئلا، و اعلام تمایل به در اختیار گرفتن کنترل گرینلند.

این اقدام تازه‌ترین نمونه از خروج آمریکا از نهادهای جهانی به شمار می‌رود. پیش‌تر نیز دولت ترامپ حمایت خود را از سازمان‌هایی مانند سازمان جهانی بهداشت، آژانس امداد و کار سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی موسوم به آنروا، شورای حقوق بشر سازمان ملل و سازمان فرهنگی یونسکو تعلیق کرده بود. این در حالی است که دولت آمریکا رویکردی گزینشی در پرداخت سهم خود به سازمان ملل اتخاذ کرده و تنها از عملیات و نهادهایی حمایت می‌کند که آن‌ها را همسو با دستورکار ترامپ می‌داند.

دنیل فورتی، رئیس امور سازمان ملل در گروه بحران بین‌المللی، در این‌باره گفت: «آنچه اکنون شاهد آن هستیم، تبلور رویکرد آمریکا به چندجانبه‌گرایی است؛ رویکردی که می‌گوید یا مطابق خواست ما عمل کنید یا کنار بروید. این یک چشم‌انداز کاملاً روشن از تمایل به همکاری بین‌المللی صرفاً بر اساس شروط واشنگتن است.»

این تغییر رویکرد، فاصله‌ای آشکار با سیاست دولت‌های پیشین آمریکا، چه جمهوری‌خواه و چه دموکرات، در قبال سازمان ملل ایجاد کرده و این نهاد جهانی را که خود درگیر بازنگری‌های داخلی است، وادار به کاهش نیرو و برنامه‌ها کرده است.

بسیاری از سازمان‌های غیردولتی مستقل، از جمله نهادهایی که با سازمان ملل همکاری دارند، اعلام کرده‌اند که به دلیل تصمیم دولت آمریکا در سال گذشته برای کاهش شدید کمک‌های خارجی از طریق آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده، ناچار به تعطیلی پروژه‌های متعددی شده‌اند.

با وجود این تغییر گسترده، مقام‌های آمریکایی، از جمله خود ترامپ، می‌گویند همچنان به ظرفیت‌های سازمان ملل باور دارند و ترجیح می‌دهند منابع مالی مالیات‌دهندگان آمریکایی را بر گسترش نفوذ ایالات متحده در ابتکارهای تعیین‌کننده استانداردها متمرکز کنند؛ حوزه‌هایی که در آن‌ها رقابت با چین وجود دارد، مانند اتحادیه بین‌المللی مخابرات، سازمان بین‌المللی دریانوردی و سازمان بین‌المللی کار.

خروج آمریکا از کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیمی، موسوم به UNFCCC، تازه‌ترین تلاش ترامپ و متحدانش برای فاصله گرفتن از سازمان‌های بین‌المللی متمرکز بر تغییرات اقلیمی است. این کنوانسیون که در سال ۱۹۹۲ میان ۱۹۸ کشور امضا شد، چارچوبی برای حمایت مالی از فعالیت‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی در کشورهای در حال توسعه فراهم می‌کند و معاهده پایه توافق‌نامه تاریخی پاریس به شمار می‌رود. ترامپ که تغییرات اقلیمی را «فریب» می‌داند، اندکی پس از بازگشت به کاخ سفید، آمریکا را از توافق پاریس خارج کرد.

جینا مک‌کارتی، مشاور پیشین اقلیم کاخ سفید، این اقدام را «کوته‌بینانه، شرم‌آور و تصمیمی احمقانه» توصیف کرد و گفت: «با تبدیل شدن آمریکا به تنها کشوری که عضو معاهده UNFCCC نیست، دولت ترامپ دهه‌ها رهبری آمریکا در حوزه اقلیم و همکاری جهانی را کنار می‌گذارد.»

دانشمندان جریان اصلی می‌گویند تغییرات اقلیمی عامل افزایش رویدادهای شدید و پرهزینه آب‌وهوایی مانند سیل، خشکسالی، آتش‌سوزی‌های گسترده، بارش‌های شدید و موج‌های گرمای خطرناک است. کارشناسان هشدار داده‌اند که خروج آمریکا می‌تواند تلاش‌های جهانی برای مهار گازهای گلخانه‌ای را تضعیف کند، زیرا به دیگر کشورها بهانه می‌دهد تعهدات خود را به تعویق بیندازند.

همچنین آژانس جمعیت سازمان ملل متحد، که خدمات سلامت جنسی و باروری را در سراسر جهان ارائه می‌دهد، از جمله نهادهایی است که آمریکا از آن خارج می‌شود. این آژانس سال‌ها هدف انتقاد جمهوری‌خواهان بوده و ترامپ نیز در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود بودجه آن را قطع کرده بود. او و دیگر مقام‌های حزب جمهوری‌خواه این نهاد را به مشارکت در «سیاست‌های سقط جنین اجباری» در کشورهایی مانند چین متهم کرده‌اند؛ ادعاهایی که بررسی وزارت خارجه آمریکا در دوره ریاست‌جمهوری جو بایدن هیچ مدرکی برای آن‌ها نیافت.

از دیگر سازمان‌هایی که آمریکا از آن‌ها خارج خواهد شد می‌توان به پیمان انرژی بدون کربن، دانشگاه سازمان ملل متحد، کمیته مشورتی بین‌المللی پنبه، سازمان بین‌المللی چوب‌های گرمسیری، مشارکت برای همکاری آتلانتیک، مؤسسه پان‌آمریکایی جغرافیا و تاریخ، فدراسیون بین‌المللی شوراهای هنر و نهادهای فرهنگی و گروه مطالعاتی بین‌المللی سرب و روی اشاره کرد.