زور مردم به خرید لاستیک نمی رسد

به گزارش رکنا، بازار لاستیک با وجود ظرفیت قابل‌توجه تولید داخلی و اجرای طرح عرضه مستقیم، همچنان با مسئله کمبود تقاضای مؤثر روبه‌روست. بالا بودن هزینه خرید یک دست لاستیک، توان مالی بخشی از مصرف‌کنندگان را تحت فشار قرار داده و باعث شده است برخی خریداران تعویض تایر را به تعویق بیندازند؛ موضوعی که علاوه بر رکود معاملات، می‌تواند پیامدهای ایمنی نیز به همراه داشته باشد.

فرسودگی تایر و کاهش عمق آج، به‌ویژه در شرایط بارندگی و جاده‌های لغزنده، ایمنی خودرو را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این حال، هزینه بالای خرید لاستیک باعث شده است بخشی از مصرف‌کنندگان نتوانند در زمان مناسب برای تعویض آن اقدام کنند.

بر اساس اظهارات هادی امیر شقاقی، نایب‌رئیس انجمن صنفی صنعت تایر، ظرفیت تولید تایر کشور حدود ۳۰۰ هزار تن در سال است و ایران در بخش تایرهای بایاس از واردات بی‌نیاز شده است.

به گفته وی، نیاز سالانه کشور به تایرهای رادیال سواری حدود ۲۷ میلیون حلقه است که نزدیک به ۲۴ میلیون حلقه آن در داخل تولید می‌شود. بنابراین، با وجود سهم بالای تولیدکنندگان داخلی در تأمین نیاز بازار، بخشی از تقاضا همچنان از طریق واردات پاسخ داده می‌شود.

با این حال، میزان تولید به‌تنهایی تعیین‌کننده وضعیت بازار نیست. قیمت نهایی، دسترسی به سایزهای مورد نیاز و نحوه توزیع نیز در تبدیل ظرفیت تولید به فروش نقش دارند. به بیان دیگر، وجود کالا در بازار زمانی به رونق معاملات منجر می‌شود که مصرف‌کننده توان خرید آن را داشته باشد.

عرضه مستقیم؛ راهکاری برای کوتاه کردن مسیر توزیع

در همین راستا، طرح عرضه مستقیم لاستیک از طریق واحدهای صنفی منتخب با هدف کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار در حال اجراست. بر اساس اعلام سیدرضا عباس‌آبادی، رئیس کمیسیون لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران، این طرح در مرحله نخست در ۳۰۰ نقطه تهران آغاز شده و لاستیک‌های تولید داخل با همکاری تعاونی‌ها و اتحادیه مربوطه در اختیار فروشگاه‌های دارای پروانه کسب قرار می‌گیرند.

در این شیوه، قیمت فروش بر مبنای نرخ کارخانه برای هر برند و سایز تعیین می‌شود و حدود سه درصد سود نیز برای خدمات توزیع در نظر گرفته شده است. قاسم نوده فراهانی، رئیس اتاق اصناف ایران، نیز از تداوم توزیع مستقیم لاستیک و روغن موتور در واحدهای صنفی منتخب و برنامه گسترش آن خبر داده است.

با این حال، میزان موفقیت این طرح به امکان خرید واقعی مصرف‌کننده بستگی دارد. اگرچه عرضه مستقیم می‌تواند بخشی از هزینه‌های واسطه‌گری را کاهش دهد، اما به‌تنهایی مسئله قدرت خرید را برطرف نمی‌کند.

فاصله عرضه و تقاضای مؤثر

اختلاف قیمت میان برندها و سایزهای مختلف، هزینه بالای خرید چهار حلقه لاستیک و محدودیت توان مالی مصرف‌کنندگان، از عوامل اثرگذار بر رفتار خریداران و حجم معاملات هستند.

در چنین شرایطی، فروشندگان با هزینه تأمین کالا و نگهداری موجودی در فروشگاه مواجه‌اند، درحالی‌که بخشی از مشتریان نیز توان پرداخت هزینه تعویض تایر را ندارند. به این ترتیب، مسئله بازار صرفاً تأمین کالا نیست؛ بلکه فاصله میان عرضه موجود و تقاضایی است که توان تبدیل شدن به معامله را دارد.

تا زمانی که هزینه خرید لاستیک با قدرت خرید مصرف‌کنندگان تناسب پیدا نکند، افزایش ظرفیت تولید یا تعداد مراکز عرضه به‌تنهایی برای بازگرداندن رونق به معاملات کافی نخواهد بود.