ردیابی مصرف بنزین با کارت بانکی؛ سوئیچ سهمیه چه تغییری ایجاد می کند؟

موضوع سهمیه بندی بنزین و آینده کارت های سوخت

احمدی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، درباره بررسی سیاست های جدید بنزینی گفت: در این کمیسیون، کارگروه و کمیته ای ویژه برای بررسی وضعیت بنزین تشکیل شده و از کارشناسان و صاحب نظران دعوت شده است تا پیشنهادها و راهکارهای خود را ارائه کنند.

او افزود: گزارش کارشناسی این موضوع به کمیسیون ارائه شده و مطالعات و مقاله های گوناگونی درباره راه های مدیریت مصرف بنزین نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

حرکت همزمان به سوی کارت سوخت شخصی و کارت بانکی

عضو کمیسیون انرژی مجلس توضیح داد که هدایت مصرف کنندگان به سمت استفاده از کارت سوخت شخصی و کارت بانکی

به گفته احمدی، ثبت تراکنش ها و میزان مصرف با استفاده از این ابزارها می تواند در مقابله با قاچاق موثر باشد. در این صورت مشخص می شود سوخت توسط چه فردی و با استفاده از کدام کارت دریافت شده و امکان بررسی الگوی مصرف با دقت بیشتری فراهم می شود.

این سیاست، تمرکز نظام سوخت را از عرضه بنزین با کارت های عمومی جایگاه به سمت شناسایی مصرف کننده و مدیریت هوشمند سهمیه تغییر می دهد. در این ساختار، کارت سوخت شخصی همچنان برای شناسایی خودرو و سهمیه آن اهمیت دارد و کارت بانکی نیز می تواند علاوه بر پرداخت، در مراحل بعدی با فرآیند دریافت سهمیه مرتبط شود.

گسترش کارت بانکی در حدود ۳ هزار جایگاه

احمدی درباره روند توسعه کارت بانکی در جایگاه ها گفت: این طرح ابتدا به صورت آزمایشی در چند جایگاه اجرا شد و سپس دامنه آن افزایش یافت. اکنون برنامه ریزی و اجرای آن در حدود ۳ هزار جایگاه سوخت

او ادامه داد: طبق برنامه موجود، استفاده از کارت بانکی قرار است از هفته آینده در همه جایگاه های سوخت کشور فراگیر شود.

این اظهارات نشان می دهد کارت بانکی دیگر تنها یک طرح آزمایشی محدود نیست و به سوی اجرای گسترده حرکت می کند. با این حال، جزئیات مربوط به میزان سهمیه، سقف مصرف و نحوه پیوند سهمیه با کارت بانکی هنوز در حال بررسی و سیاست گذاری است.

کارت های آزاد جایگاه ها در آستانه کاهش نقش

یکی از محورهای اصلی برنامه جدید، کاهش تدریجی استفاده از کارت های آزاد جایگاه هاست. احمدی هدف نهایی این سیاست را جمع آوری مرحله ای این کارت ها و جایگزین کردن کارت های شخصی و بانکی اعلام کرده است.

کارت های جایگاه در سال های گذشته برای افرادی کاربرد داشت که کارت سوخت شخصی نداشتند، کارت خود را همراه نیاورده بودند یا سهمیه کارتشان به پایان رسیده بود. بنابراین، جمع آوری این کارت ها به معنی توقف فوری سوخت گیری نیست؛ بلکه در صورت اجرای کامل طرح، مصرف کنندگان باید بخش بیشتری از فرآیند سوخت گیری را با ابزارهای شخصی خود انجام دهند.

از دیدگاه مدیریت مصرف، این تغییر اهمیت زیادی دارد. استفاده فراگیر از کارت جایگاه، ارتباط میان خودرو، مالک یا استفاده کننده و مقدار سوخت دریافت شده را دشوارتر می کند؛ در حالی که کارت شخصی و کارت بانکی اطلاعات دقیق تری از الگوی مصرف در اختیار سامانه قرار می دهند.

سهمیه نرخ سوم و جایگاه کارت بانکی

همزمان با توسعه کارت بانکی، نحوه استفاده از سهمیه بنزین با نرخ سوم

احمدی گفت برای استفاده از کارت بانکی محدودیت هایی پیش بینی شده، اما جزئیات این محدودیت ها هنوز نهایی نشده و دولت نیز برنامه جداگانه ای در این زمینه دارد.

او درباره تغییر نرخ سوم بنزین نیز اظهار کرد که دیدگاه کمیسیون انرژی درباره افزایش قیمت با تصمیم نهایی دولت یکسان نبوده است؛ با این حال دولت افزایش نرخ سوم را در دستور کار قرار داده است.

در همین زمینه، مدیر سامانه هوشمند سوخت نیز توضیحاتی درباره ساختار تازه تخصیص سهمیه ارائه کرده است.

خودروهای تازه شماره گذاری شده گران قیمت و سهمیه متفاوت

عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت، درباره طرح اصلاح تخصیص سوخت گفت هدف اصلی، تغییر روش اختصاص سهمیه است. بررسی داده ها نشان داده است که بخشی از سهمیه اختصاص یافته به خودروها مصرف نمی شود و مقدار قابل توجهی از سوخت گیری به کارت های اضطراری جایگاه ها منتقل می شود.

به گفته او، اصلاح سهمیه ها در دو مرحله انجام شده و در مرحله نخست، کاهش بخشی از میزان مصرف در دستور کار قرار گرفته است.

باصفا همچنین اعلام کرد خودروهای تازه شماره گذاری شده با ارزش بیش از یک میلیارد تومان، سهمیه عادی دریافت نمی کنند و مشمول سهمیه نرخ های اول و دوم نیستند. این خودروها ماهانه ۱۱۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان

این تصمیم نشان می دهد الگوی تخصیص سهمیه در حال فاصله گرفتن از روش یکسان برای همه خودروهاست و مشخصات خودرو و سیاست های مدیریت مصرف، نقش بیشتری در تعیین سهمیه پیدا می کند.

آزمایش مدل تازه در کرمان و سیستان و بلوچستان

مدیر سامانه هوشمند سوخت از اجرای الگوهای جدید مدیریت سوخت در استان های کرمان و سیستان و بلوچستان نیز خبر داده است.

بر اساس توضیحات او، در این دو استان علاوه بر سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ هزار و ۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳ هزار تومان، امکان عرضه بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان نیز فراهم شده است.

باصفا اجرای این طرح را در دو استان موفق ارزیابی کرد و گفت برآوردها نشان می دهد روزانه حدود ۷۰۰ هزار لیتر

این تجربه می تواند در تصمیم گیری برای اجرای الگوهای مشابه در استان های دیگر موثر باشد. البته تعمیم آن به مناطق دیگر، به تصویب کارگروه مربوط و طی مراحل قانونی نیاز دارد.

او همچنین گفت خراسان جنوبی برای اجرای این مدل درخواست داده است، اما در زمان بیان این اظهارات، مجوز نهایی برای آغاز طرح صادر نشده بود.

«سوئیچ سهمیه» چگونه کارت بانکی و سهمیه سوخت را مرتبط می کند؟

یکی از اصطلاحات مهم در ساختار جدید، «سوئیچ سهمیه»

سوئیچ سهمیه را می توان سازوکاری برای ارتباط میان سهمیه، کارت بانکی، کارت سوخت و سامانه مدیریت سوخت دانست. هدف این است که سهمیه فقط به یک کارت فیزیکی وابسته نباشد و امکان مدیریت آن در سامانه های الکترونیکی نیز فراهم شود.

در صورت تکمیل زیرساخت ها، اجرای این طرح می تواند ثبت و تحلیل تراکنش های سوخت را دقیق تر کند و نیاز به استفاده از کارت های آزاد جایگاه را کاهش دهد.

تاکید بر پیگیری اخبار سهمیه از مسیر رسمی

همزمان با تغییرات مربوط به کارت سوخت، شایعاتی درباره کاهش سهمیه نرخ اول و تغییر ناگهانی قیمت بنزین در فضای مجازی منتشر شده است.

احمدی در واکنش به این مطالب تاکید کرد اظهارنظرهای غیررسمی نباید موجب نگرانی و شوک اجتماعی شود. به گفته او، بخشی از مطالب منتشر شده ممکن است تنها دیدگاه شخصی افراد باشد و نباید آن را تصمیم دولت یا مجلس تلقی کرد.

او همچنین شایعه مربوط به تعیین سقف ۱۰۰ لیتر برای بنزین ۱۰ هزار تومانی در کارت بانکی را رد کرد و گفت استفاده از کارت بانکی برای سوخت گیری از این بابت محدودیت ویژه ای ندارد.

کاهش کارت جایگاه به معنی حذف کارت سوخت شخصی نیست

مجموع اظهارات مسئولان نشان می دهد برنامه جدید به معنای حذف کارت سوخت شخصی نیست. مسیر طراحی شده بیشتر بر استفاده همزمان از کارت سوخت شخصی و کارت بانکی استوار است.

در این مدل، کارت سوخت شخصی همچنان ابزار اصلی برای شناسایی خودرو و اعمال سهمیه خواهد بود و کارت بانکی نیز نقش پررنگ تری در پرداخت و مدیریت تراکنش های سوخت پیدا می کند. در مقابل، کارت های آزاد جایگاه به تدریج از جایگاه فعلی خود فاصله خواهند گرفت.

در واقع، هدف سیاست جدید این است که دسترسی به سوخت از ابزارهای عمومی و کمتر قابل ردیابی جایگاه ها به سمت ابزارهای شخصی و قابل ثبت منتقل شود.

سه مسیر اصلی تغییر در نظام سوخت

از اظهارات اخیر مسئولان می توان دریافت که نظام کارت سوخت کشور همزمان در سه مسیر حرکت می کند:

نخست، توسعه کارت بانکی در جایگاه ها و عبور از مرحله اجرای آزمایشی به سمت پوشش سراسری.

دوم، کاهش تدریجی اتکا به کارت های آزاد جایگاه ها و تشویق مردم به استفاده از کارت سوخت شخصی.

سوم، هوشمندسازی سهمیه از طریق «سوئیچ سهمیه» و ثبت دقیق تر تراکنش ها با هدف مدیریت مصرف و مقابله با قاچاق.

با وجود این، هنوز جزئیاتی مانند روش نهایی ارتباط سهمیه با کارت بانکی، نحوه اعمال محدودیت ها، زمان دقیق جمع آوری کارت های جایگاه و چگونگی اجرای الگوهای استانی نیازمند تصمیم گیری و ابلاغ رسمی است.

در شرایط کنونی، مسیر کلی سیاست گذار بر کاهش استفاده از کارت های آزاد جایگاه، افزایش نقش کارت سوخت شخصی و توسعه زیرساخت کارت بانکی استوار است. جزئیات اجرایی این روند باید از طریق مصوبات و اطلاعیه های رسمی دنبال شود.