پشت پرده گرانی موبایل / هشدار مهم به خریداران گوشی؛ الان گوشی بخریم یا صبر کنیم؟

به گزارش رکنا، توقف چند ماهه ثبت سفارش واردات موبایل، به گفته فعالان این بازار، تعادل میان عرضه و تقاضا را برهم زده و در کنار سایر عوامل، به افزایش قیمت تلفن همراه منجر شده است. اکنون با باز شدن مجدد ثبت سفارش، این پرسش مطرح است که آیا قیمت موبایل در ماه های آینده کاهش خواهد یافت و آیا بازار با عرضه کافی مواجه خواهد شد؟

سعید اشتیاقی، نایب رئیس اول اتحادیه صنف تلفن همراه تهران، در گفت و گو با خبرنگار رکنا درباره تاثیر بازگشایی ثبت سفارش واردات موبایل بر بازار اظهار کرد: نمی توان درباره تصمیمات آینده اظهار نظر قطعی کرد، اما همین خبر باز شدن مجدد ثبت سفارش می تواند بر قیمت تلفن همراه تاثیرگذار باشد. اگر قرار باشد قیمت موبایل در بلندمدت کاهش پیدا کند، ادامه این روند اهمیت زیادی دارد.

وی با اشاره به تفاوت قیمت موبایل در ایران و بازارهای خارجی در سال های گذشته افزود: زمانی که ثبت سفارش باز بود، اختلاف قیمت گوشی در ایران و خارج از کشور بسیار کم بود، اما امروز افزایش قیمت موبایل تحت تاثیر چند عامل قرار دارد.

اشتیاقی یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت موبایل را تغییر سیاست ارزی عنوان کرد و گفت: یکی از عوامل اصلی، حذف ارز نیمایی و تغییر نرخ ارز تامین کالا است. با این حال، در حوزه تلفن همراه، بخش لجستیک تاثیر تعیین کننده ای ندارد، چرا که مسیر اصلی ورود کالا همچنان از امارات است و مسیر هوایی نیز باز است. البته افزایش هزینه ها و مشکلات مسیر دریایی در حوزه چین نیز وجود دارد، اما در بازار موبایل، یکی از دلایل مهم اختلاف قیمت فعلی با مبدا، توقف ثبت سفارش بوده است.

توقف ثبت سفارش چگونه قیمت موبایل را بالا برد؟

نایب رئیس اول اتحادیه صنف تلفن همراه تهران ادامه داد: وقتی شرکت وارد کننده نمی تواند ثبت سفارش جدید انجام دهد، طبیعی است که درباره فروش کالای موجود در انبار خود با احتیاط بیشتری عمل کند. اما با باز شدن ثبت سفارش و آغاز تخصیص ارز به شرکت ها، عرضه نیز می تواند افزایش پیدا کند؛ چرا که شرکت وارد کننده برای ادامه فعالیت و دریافت تخصیص ارز، نیاز دارد چرخه واردات خود را ادامه دهد.

وی درباره میزان واردات موبایل نیز گفت: در مقایسه با چند سال گذشته، حجم واردات کاهش پیدا کرده است. یکی از دلایل این موضوع نیز کاهش قدرت خرید مردم است. مردم بیشتر به سمت خرید گوشی های کارکرده و تعمیر گوشی های فعلی خود رفته اند.

اشتیاقی تاکید کرد: در ماه های گذشته ثبت سفارش متوقف بوده، اما گوشی همچنان در بازار وجود داشته است؛ با این تفاوت که قیمت ها بالا رفته اند. به گفته او، علت اصلی این وضعیت، برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا بوده است.

موبایل کالای تجملاتی نیست

وی از سیاست گذاران خواست نگاه خود به تلفن همراه را تغییر دهند و گفت: نگاه دولت و تصمیم سازان نباید این باشد که تلفن همراه یک کالای تجملاتی است. تلفن همراه امروز برای مردم یک کالای ضروری و اساسی است.

اشتیاقی ادامه داد: اگر دولت بخواهد برای واردات گوشی های گران قیمت، مثلا بالاتر از ۶۰۰ یورو، محدودیت ایجاد کند، این موضوع قابل پذیرش است؛ اما نمی توان یکباره مسیر واردات همه گوشی های هوشمند را بست و ثبت سفارش را متوقف کرد. این تصمیم باعث ایجاد بی نظمی در بازار می شود.

وی با اشاره به شرایط اقتصادی و جنگی کشور گفت: باید شرایط جنگی و محدودیت منابع ارزی را در نظر گرفت و برای گوشی های گران قیمت سقف و محدودیت مشخصی تعیین کرد، اما بستن یکباره مسیر واردات همه گوشی های تلفن همراه، تصمیمی است که بازار را با مشکل مواجه می کند.

مخالفت با محدودیت کامل؛ پیشنهاد تقویت واردات تجاری

نایب رئیس اول اتحادیه صنف تلفن همراه تهران درباره سیاست محدود کردن واردات گوشی های بالای ۴۰۰ یورو نیز اظهار کرد: ما با اصل محدودیت مخالف نیستیم و معتقدیم برای گوشی های گران قیمت باید سقف تعیین شود، اما محدود کردن کامل واردات می تواند زمینه ساز ایجاد فساد شود.

اشتیاقی پیشنهاد کرد به جای محدود کردن مسیرهای رسمی، واردات تجاری تقویت شود و افزود: رویه تجاری باید تسهیل شود تا دولت بتواند آمار دقیق واردات تلفن همراه را در اختیار داشته باشد. وقتی واردات از مسیر رسمی انجام شود، سیاست گذار می داند چه تعداد گوشی وارد کشور شده و بر اساس آن می تواند تصمیم گیری کند.

وی هشدار داد: وقتی گوشی از مسیرهای غیررسمی یا با عنوان واردات مسافری وارد شود، بخش مهمی از اطلاعات بازار از دست سیاست گذار خارج می شود.

رجیستری و افزایش هزینه واردات مسافری

اشتیاقی با اشاره به طرح رجیستری گفت: ما یک طرح خوب رجیستری داریم که باعث شده دولت بتواند حقوق خود را دریافت کند، اما اگر واردات تجاری تقویت نشود و مسیرهای دیگر رشد کنند، نظم بازار از بین می رود.

وی افزود: در رویه تجاری، مبنای محاسبه گمرکی مشخص است، اما در رویه مسافری، هزینه رجیستری می تواند با تغییرات روزانه افزایش پیدا کند. برای نمونه، هزینه رجیستری برخی گوشی های پرچمدار در مدت کوتاهی از حدود ۶۰ میلیون تومان به بیش از ۱۲۰ میلیون تومان رسیده است.

آیا باز شدن ثبت سفارش به معنای تامین ارز است؟

نایب رئیس اول اتحادیه صنف تلفن همراه تهران در پاسخ به این پرسش که آیا با باز شدن ثبت سفارش، مشکل تامین ارز وارد کنندگان نیز حل شده است، توضیح داد: فعلا فقط ثبت سفارش باز شده است. وارد کننده می تواند سفارش خود را ثبت کند، اما تامین ارز و تخصیص ارز یک فرایند جداگانه است و ممکن است زمان ببرد.

وی افزود: در گذشته نیز شرکت ها برای دریافت ارز در صف قرار می گرفتند و این فرایند ممکن بود چند ماه زمان ببرد. بنابراین باز شدن ثبت سفارش به معنای آن نیست که بلافاصله گوشی های جدید وارد بازار خواهند شد.

پیش بینی قیمت موبایل؛ مردم فعلا صبر کنند؟

اشتیاقی درباره چشم انداز قیمت موبایل در ماه های آینده گفت: یکی از عوامل اصلی تعیین کننده قیمت، نرخ ارز است و نرخ ارز نیز در اختیار من نیست که بتوانم درباره آن پیش بینی کنم.

وی ادامه داد: اما اگر فرض کنیم نرخ ارز تغییر نکند، تصمیم دولت برای باز شدن ثبت سفارش، از نظر روانی اثر کاهشی بر بازار تلفن همراه خواهد داشت و قطعا می تواند بر قیمت ها تاثیر بگذارد.

اشتیاقی با اشاره به حباب قیمتی ایجاد شده در بازار موبایل گفت: بخشی از حبابی که در حوزه تلفن همراه ایجاد شده، ناشی از توقف ثبت سفارش بوده است. وقتی عرضه و تقاضا با یکدیگر هماهنگ نباشند، بازار دچار اختلال می شود.

وی افزود: در ماه های گذشته بارها به مسئولان هشدار داده شد که عدم تعادل میان عرضه و تقاضا می تواند بازار را به هم بریزد. در پاسخ گفته می شد که سفارش های قبلی انجام شده و کالاهای آنها هنوز به بازار نرسیده یا از گمرک خارج نشده است، اما وقتی چرخه ثبت سفارش دوباره متوقف می شود، وارد کننده نمی تواند این چرخه را ادامه دهد.

اشتیاقی تاکید کرد: وقتی وارد کننده امکان ثبت سفارش مجدد نداشته باشد، طبیعی است که کالای موجود را با روند کندتری عرضه کند؛ چرا که مشخص نیست بتواند دوباره کالا وارد کند.

آیا احتمال توقف دوباره ثبت سفارش وجود دارد؟

وی درباره احتمال تکرار توقف ثبت سفارش در ماه های آینده گفت: من نمی توانم چنین تصمیمی را پیش بینی کنم. این موضوع به شرایط کشور، منابع ارزی و شرایط جنگی بستگی دارد. اما اصل باز شدن ثبت سفارش قطعا بر بازار تاثیر خواهد گذاشت.

تولید داخلی موبایل باید حمایت شود

اشتیاقی در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت تولید داخل تلفن همراه اظهار کرد: این که بگوییم در حوزه تلفن همراه تولید کننده نداریم، حرف اشتباهی است. در حوزه تولید داخلی اتفاقات خوبی در حال رخ دادن است.

وی افزود: در حوزه گوشی های دکمه ای، بخش قابل توجهی از محصولات تولید داخل است و حتی در حوزه گوشی های هوشمند نیز فعالیت هایی در زمینه تولید و مونتاژ انجام می شود. شاید این اعداد در مقایسه با بازار گوشی های هوشمند بزرگ به نظر نرسند، اما نمی توان این بخش را نادیده گرفت.

نایب رئیس اول اتحادیه صنف تلفن همراه تهران تاکید کرد: باید از تولیدکنندگان داخلی حمایت شود و نباید این فعالیت ها را صرفا به عنوان اسمبل کاری یا مونتاژکاری نادیده گرفت. همین قدم های کوچک می تواند زمینه برداشتن قدم های بزرگ تر در آینده را فراهم کند.

حمایت از تولید، بدون اجبار مصرف کننده

اشتیاقی در عین حال بر ضرورت رعایت حقوق مصرف کنندگان تاکید کرد و گفت: حمایت از تولید داخلی نباید به معنای اجبار مردم برای خرید یک محصول خاص باشد. مصرف کننده باید حق انتخاب داشته باشد و انتخاب اول او باید مورد احترام قرار بگیرد.

وی افزود: فضای رقابتی باید در بازار وجود داشته باشد و تولیدکنندگان داخلی نیز باید در همین فضای رقابتی رشد کنند.

اشتیاقی در پایان با تاکید دوباره بر ضرورت تغییر نگاه به تلفن همراه گفت: نباید هر بار که درباره سیاست گذاری تلفن همراه تصمیم گیری می کنیم، صرفا به این موضوع نگاه کنیم که تلفن همراه کالای غیرضروری یا تجملاتی است. موبایل امروز با زندگی مردم گره خورده است؛ مردم برای کار، کسب درآمد، درمان، دریافت خدمات و حتی استفاده از خدمات دولتی به تلفن همراه وابسته هستند.

به گفته وی، تلفن همراه برای بخش بزرگی از جامعه نه یک کالای تجملاتی، بلکه ابزاری ضروری برای زندگی، کار و دریافت خدمات است و سیاست گذاری در این حوزه باید با چنین نگاهی انجام شود.