تاثیر افزایش قیمت بنزین بر بازار خودرو / آیا اکنون وقت خرید است؟

به گزارش رکنا،  هرچند دولت هنوز تصمیم نهایی خود را درباره نحوه تغییر قیمت یا سهمیه‌بندی سوخت اعلام نکرده، اما تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد بازار خودرو حتی پیش از اجرای چنین سیاست‌هایی نیز به اخبار و سیگنال‌های مرتبط واکنش نشان می‌دهد. کارشناسان معتقدند در صورت افزایش قیمت بنزین، خودروهای کم‌مصرف و اقتصادی با رشد تقاضا مواجه خواهند شد، در حالی که خودروهای پرمصرف و فرسوده بیشترین آسیب را خواهند دید.

بازار خودرو ایران طی سال‌های اخیر تنها تحت تأثیر عرضه و تقاضا نبوده و عواملی مانند نرخ ارز، تورم، سیاست‌های وارداتی و قیمت حامل‌های انرژی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در روند معاملات داشته‌اند. اکنون نیز احتمال تغییر در سیاست یارانه بنزین می‌تواند معادلات بازار را تغییر دهد.

خودروهای پرمصرف در معرض افت تقاضا

اولین اثر افزایش قیمت بنزین، افزایش هزینه استفاده از خودرو است. در چنین شرایطی، خودروهای قدیمی و پرمصرف جذابیت خود را برای خریداران از دست می‌دهند و احتمال کاهش تقاضا برای آن‌ها افزایش می‌یابد. در مقابل، خودروهای کم‌مصرف، هیبریدی و برقی می‌توانند بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند.

البته کارشناسان معتقدند ضعف قدرت خرید خانوارها مانع از آن می‌شود که بازار به سرعت به سمت خودروهای کم‌مصرف حرکت کند. بسیاری از مصرف‌کنندگان توان خرید خودروی جدید را ندارند و ناچارند همچنان از خودروهای فعلی خود استفاده کنند؛ موضوعی که تنها هزینه‌های نگهداری آن‌ها را افزایش خواهد داد.

بازار خودروهای دست دوم چگونه تغییر می‌کند؟

پیش‌بینی می‌شود بازار خودروهای کارکرده نخستین بخشی باشد که به افزایش قیمت بنزین واکنش نشان دهد. خودروهای کم‌مصرف احتمالاً با رشد تقاضا و افزایش قیمت روبه‌رو خواهند شد، اما خودروهای پرمصرف و فرسوده ممکن است فروش سخت‌تری را تجربه کنند.

از سوی دیگر، محدود بودن عرضه خودروهای اقتصادی می‌تواند باعث شود رشد تقاضا، قیمت این خودروها را نیز افزایش دهد و فشار بیشتری به خریداران وارد کند.

هزینه تولید خودرو هم افزایش می‌یابد

تأثیر گرانی بنزین تنها به مصرف‌کنندگان محدود نمی‌شود. افزایش هزینه حمل‌ونقل مواد اولیه، جابه‌جایی قطعات و انتقال خودرو از کارخانه به نمایندگی‌ها، هزینه تمام‌شده تولید و عرضه خودرو را نیز بالا می‌برد.

در چنین شرایطی بازار با پدیده «رکود تورمی» روبه‌رو می‌شود؛ یعنی از یک سو هزینه تولید افزایش می‌یابد و از سوی دیگر، قدرت خرید مردم کاهش پیدا می‌کند. این وضعیت می‌تواند هم خودروسازان و هم شبکه فروش را تحت فشار قرار دهد.

خودروهای وارداتی چه وضعیتی خواهند داشت؟

در صورت افزایش قیمت سوخت، خودروهای وارداتی کم‌مصرف و هیبریدی می‌توانند با استقبال بیشتری مواجه شوند، اما تداوم محدودیت‌های وارداتی، تعرفه‌های بالا و هزینه‌های سنگین واردات احتمالاً مانع از متعادل شدن بازار خواهد شد.

در نتیجه، افزایش تقاضا بدون رشد عرضه، تنها به افزایش قیمت این خودروها منجر می‌شود و دسترسی مصرف‌کنندگان به خودروهای اقتصادی را دشوارتر خواهد کرد.

خودروهای فرسوده بیشترین آسیب را می‌بینند

یکی از مهم‌ترین پیامدهای احتمالی گرانی بنزین، افزایش فشار بر مالکان خودروهای فرسوده است. این خودروها مصرف سوخت بالایی دارند، اما صاحبان آن‌ها معمولاً توان مالی کافی برای جایگزینی خودرو ندارند.

کارشناسان معتقدند اگر اصلاح قیمت سوخت بدون اجرای برنامه نوسازی ناوگان، ارائه تسهیلات جایگزینی و توسعه حمل‌ونقل عمومی انجام شود، بیشترین فشار اقتصادی متوجه همین گروه خواهد شد.

الان وقت خرید خودرو است؟

پاسخ این سؤال به هدف خریدار بستگی دارد. اگر خرید خودرو برای استفاده شخصی و ضروری باشد، ممکن است با قطعی شدن تغییرات قیمت سوخت، خودروهای کم‌مصرف و اقتصادی با رشد تقاضا و افزایش قیمت روبه‌رو شوند و خرید زودتر منطقی‌تر باشد.

اما اگر هدف از خرید، سرمایه‌گذاری یا معامله باشد، ابهام موجود درباره سیاست‌های دولت، نرخ ارز، تعرفه واردات و وضعیت بازار می‌تواند دلیل مناسبی برای صبر کردن تا روشن شدن شرایط باشد.

در مجموع، افزایش احتمالی قیمت بنزین به‌تنهایی تعیین‌کننده مسیر بازار خودرو نیست، اما می‌تواند فشارهای موجود را تشدید کرده و رفتار خریداران، فروشندگان و خودروسازان را تغییر دهد. نتیجه نهایی این سیاست نیز به نحوه اجرای آن و همراهی با برنامه‌هایی مانند نوسازی ناوگان فرسوده، افزایش عرضه خودروهای کم‌مصرف و توسعه حمل‌ونقل عمومی وابسته خواهد بود.