وزارت راه و شهرسازی و چرخه تکراری وعده‌ ها؛ «آشیان» در سایه انبوه طرح‌ های نیمه‌ تمام مسکن

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، ثبت‌نام طرح مسکن استیجاری زوج‌های جوان موسوم به «آشیان» در سه استان جدید آغاز شده است؛ طرحی که وزارت راه و شهرسازی آن را به‌عنوان یکی از برنامه‌های حمایتی برای تأمین سرپناه اقشار کم‌درآمد و زوج‌های جوان معرفی می‌کند.

اما اعلام آغاز یک طرح جدید مسکنی در شرایطی صورت می‌گیرد که هنوز پرونده بسیاری از طرح‌های قبلی دولت‌ها در حوزه مسکن باز مانده و هزاران متقاضی چشم‌انتظار تعیین تکلیف واحدهایی هستند که سال‌ها پیش برای آن‌ها ثبت‌نام کرده‌اند.

حدود دو دهه از آغاز اجرای طرح مسکن مهر می‌گذرد؛ طرحی که قرار بود بخش قابل توجهی از نیاز مسکن اقشار متوسط و کم‌درآمد را برطرف کند. با این حال هنوز در برخی استان‌ها و شهرها پروژه‌هایی وجود دارند که به دلایل مختلف از جمله کمبود زیرساخت، مشکلات تأمین مالی، اختلافات حقوقی و ضعف مدیریتی به سرانجام نرسیده‌اند.

بسیاری از متقاضیان مسکن مهر سال‌هاست آورده‌های خود را پرداخت کرده‌اند اما همچنان با مشکلاتی نظیر نبود خدمات زیربنایی، تأخیر در تحویل یا نواقص متعدد واحدها مواجه هستند.

در کنار آن، حدود شش سال از زمان مطرح شدن و اجرای طرح نهضت ملی مسکن نیز می‌گذرد؛ طرحی که قرار بود سالانه صدها هزار واحد مسکونی را به بازار عرضه کند و بخشی از بحران دسترسی به مسکن را کاهش دهد.

اما در بسیاری از شهرها، پروژه‌های نهضت ملی هنوز در مراحل اولیه ساخت قرار دارند یا پیشرفت آن‌ها با کندی قابل توجهی همراه است. در برخی موارد نیز متقاضیان بارها نسبت به افزایش آورده نقدی، طولانی شدن زمان ساخت و نبود چشم‌انداز مشخص برای تحویل واحدها اعتراض کرده‌اند.

واقعیت آن است که هزاران خانوار طی سال‌های اخیر بخش عمده پس‌انداز و سرمایه زندگی خود را به امید خانه‌دار شدن به حساب پروژه‌های دولتی واریز کرده‌اند.

برخی از این افراد حتی برای تأمین آورده اولیه ناچار به فروش دارایی‌های خود یا دریافت تسهیلات و وام شده‌اند، اما هنوز نه کلیدی دریافت کرده‌اند و نه زمان دقیقی برای تحویل واحدهایشان اعلام شده است.

در چنین شرایطی، آغاز طرح جدید «آشیان» این پرسش را در افکار عمومی ایجاد می‌کند که آیا بهتر نبود وزارت راه و شهرسازی پیش از معرفی بسته‌های جدید حمایتی، تکلیف پروژه‌های نیمه‌تمام و متقاضیان بلاتکلیف طرح‌های گذشته را روشن می‌کرد؟

منتقدان معتقدند انباشت طرح‌های جدید بدون تکمیل تعهدات قبلی، می‌تواند به افزایش بی‌اعتمادی عمومی نسبت به برنامه‌های دولتی در حوزه مسکن منجر شود.

البته حمایت از زوج‌های جوان و اقشار کم‌درآمد ضرورتی انکارناپذیر است و توسعه مسکن استیجاری می‌تواند در بسیاری از کشورها به‌عنوان یک ابزار مؤثر برای کاهش فشار بازار مسکن عمل کند.

اما موفقیت هر برنامه جدیدی پیش از هر چیز به اعتبار و کارنامه اجرای طرح‌های پیشین وابسته است.

هنگامی که هنوز هزاران واحد مسکن مهر و نهضت ملی مسکن در مراحل مختلف ساخت، تکمیل یا تحویل قرار دارند، طبیعی است که متقاضیان و کارشناسان نسبت به عملیاتی شدن وعده‌های جدید با تردید نگاه کنند.

امروز مهم‌ترین مطالبه متقاضیان نه اعلام یک طرح جدید، بلکه ارائه گزارشی شفاف از وضعیت پروژه‌های نیمه‌تمام، زمان‌بندی دقیق تحویل واحدها، میزان پیشرفت واقعی طرح‌های قبلی و پاسخگویی درباره سرنوشت سرمایه‌هایی است که مردم طی سال‌های گذشته برای خانه‌دار شدن پرداخت کرده‌اند.

تا زمانی که این مطالبات پاسخ روشنی دریافت نکند، هر طرح جدید مسکنی بیش از آنکه نویدبخش حل بحران باشد، یادآور وعده‌هایی خواهد بود که هنوز به سرانجام نرسیده‌اند.