دخانیات با تورم ۱۶۳ درصدی، پرچمدار گرانی در شهریور ماه شد / تورم در ایران عادلانه توزیع نمی‌شود،دهک‌های اول تا سوم زیر فشار بیشتر

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، بر اساس گزارش مرکز آمار در آخرین ماه تابستان سال جاری تورم سیر صعودی خود را حفظ کرده و از ۸۹ درصد در مرداد ماه، به حدود ۹۰ درصد رسیده است.

هرچند در شهریور تورم نقطه به نقطه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نسبت به مردادماه کاهش یافته و از ۱۲۸.۱ درصد به ۱۲۱.۸ درصد رسیده، اما نکته قابل توجه آن است که میزان تورم این کالاها همچنان ۳ رقمی باقی مانده است.

این آمارها از یک واقعیت تلخ حکایت دارند، در حالی که صحبت از ثبات اقتصادی است، تورم در ایران از مرز ۹۰ درصد عبور کرده و به سقف غیرقابل‌تحمل قیمت‌ها رسیده است. اما این بار، عددها فراتر از یک گزارش ساده در مرکز آمار، پیامی واضح به سیاست‌گذاران دارند؛ تورم در ایران دیگر یک پدیده کلی نیست، بلکه یک «جنگ نابرابر» میان قدرت خرید اقشار آسیب‌پذیر و قیمت‌های بی‌رحم است.

نگاه به جزئیاتِ گزارش مرکز آمار، نشان می‌دهد که تورم در ایران «عادلانه» توزیع نمی‌شود. در حالی که شاید در برخی گروه‌ها شاهد افت‌های جزئی باشیم، اما حقیقت این است که فشار اصلی این فشار تورمی، دقیقا بر دوش دهک‌های اول تا سوم جامعه است. وقتی نرخ تورم سالانه برای این اقشار از مرز ۸۰ درصد عبور می‌کند، یعنی بخشی از درآمد این خانواده‌ها، پیش از آنکه حتی به دستشان برسد، در مسیر رسیدن به بازار، توسط تورم بلعیده می‌شود. این یعنی تورم برای فقرا، نه یک رقم، بلکه یک «کاهشِ مداوم کیفیتِ زندگی» است.

اگرچه در ماه اخیر، تورم کالاها و آشامیدنی‌ها نسبت به ماه گذشته از ۱۲۸.۱ درصد به ۱۲۱.۸ درصد رسیده، اما حقیقت این است که تورم مواد غذایی همچنان در منطقه «۳ رقمی» باقی مانده است. این یعنی حتی با وجود کاهشِ سرعت رشد قیمت‌ها، قیمت نهایی چیزی که مردم بر سر سفره می‌گذارند، همچنان در وضعیت غیرقابل‌کنترل قرار دارد. در واقع، ما با یک «کاهش نرخ تورم» روبرو هستیم، نه با «کاهش قیمت‌ها».

در کنار مواد اساسی، بخش‌های دیگر نیز با نوسانات شدید دست‌ و پنجه نرم می‌کنند؛ به‌طوری که دخانیات با تورم خیره‌کننده ۱۶۳ درصدی، در صدرِ لیستِ کالاهای پرهزینه قرار گرفته است. این وضعیت نشان‌دهنده نوسان شدید در زنجیره تأمین و قیمت‌گذاری‌های حاشیه‌ای است که همواره بر هزینه‌های جانبی زندگی خانوارها سایه می‌اندازد.

بحران تورم در ایران، از یک مشکل اقتصادی به یک بحران اجتماعی جدی تبدیل شده است. وقتی تورم دهک‌های پایین جامعه، بسیار فراتر از میانگین کل کشور حرکت می‌کند، یعنی عدالت توزیعی در اقتصاد با شکافی عمیق مواجه است. سیاست‌گذاران نباید تنها به «میانگین‌های آماری» بسنده کنند؛ بلکه باید بدانند که هر واحد درصد تورم در دهک‌هایِ پایین، به معنای حذفِ یک وعده غذایی یا ناتوانی در تأمین دارو از سبد معیشت خانواده‌هاست. راهکار، تنها در مهار نرخ‌ها نیست، بلکه در بازگرداندن قدرت خرید به دست کسانی است که بیش از همه قربانی این بازی قیمتی شده‌اند.