پزشکی برای ثروتمندان؟ /هزینه روپوش سفید در دانشگاه آزاد؛ ۳۰۰ میلیون تومان برای یک ترم پزشکی؛ ۴۵ میلیون برای پرستاری + جدول شهریه ها

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  تحصیل در رشته‌های علوم پزشکی همیشه یکی از پرتقاضاترین مسیرهای آموزش عالی در ایران بوده است؛ رشته‌هایی که علاوه بر جایگاه اجتماعی، به دلیل امنیت شغلی و چشم‌انداز درآمدی، رقابت سنگینی برای ورود به آنها وجود دارد. اما در سال‌های اخیر، افزایش هزینه تحصیل در دوره‌های شهریه‌پرداز باعث شده بسیاری از داوطلبان، حتی با کسب رتبه‌های قابل قبول، امکان استفاده از برخی مسیرهای آموزشی را نداشته باشند.

در همین راستا، شهریه‌های اعلام‌شده دانشگاه آزاد اسلامی برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ در برخی رشته‌های علوم پزشکی، ارقام قابل توجهی را نشان می‌دهد. این ارقام مربوط به دوره‌های شهریه‌پرداز دانشگاه آزاد اسلامی است و نشان می‌دهد هزینه تحصیل در برخی رشته‌های پرمتقاضی علوم پزشکی به چند صد میلیون تومان در هر ترم می‌رسد.

بر اساس اعلام دانشگاه آزاد اسلامی، شهریه رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی حدود ۱۳۷.۵ میلیون تومان در هر ترم اعلام شده است. همچنین شهریه رشته دامپزشکی حدود ۷۷ میلیون تومان، رشته‌های پرستاری و پیراپزشکی حدود ۴۵ میلیون تومان و رشته‌های لیسانس علوم پزشکی پردیس خودگردان دانشگاه آزاد حدود ۱۲۰ میلیون تومان در هر ترم خواهد بود.

در بخش پردیس‌های خودگردان دانشگاه آزاد اسلامی نیز شهریه دوره‌های دکتری عمومی پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی تا حدود ۳۰۰ میلیون تومان در هر ترم اعلام شده است؛ رقمی که با احتساب سال‌های تحصیل، هزینه‌ای چند میلیارد تومانی را به خانواده‌ها تحمیل می‌کند.

دانشجویان  و داوطلبان این رشته‌ها معتقدند این سطح از شهریه‌ها باعث شده بخشی از ظرفیت رشته‌های علوم پزشکی برای خانواده‌های متوسط و کم‌درآمد عملاً دست‌نیافتنی شود. آنها می‌گویند وقتی هزینه تحصیل در یک رشته پزشکی به چند میلیارد تومان می‌رسد، توان مالی خانواده در کنار توان علمی به یکی از عوامل تعیین‌کننده برای ادامه این مسیر تبدیل می‌شود.

یکی از دانشجویان این حوزه در گفت‌وگو با ما می‌گوید: «قبولی در رشته پزشکی فقط به رتبه کنکور محدود نشده است. اگر کسی نتواند از دوره روزانه استفاده کند، مسیرهای دیگر نیازمند توان مالی بالایی است. این شرایط باعث می‌شود برخی دانش‌آموزان مستعد که پشتوانه مالی ندارند، فرصت کمتری برای ورود به این رشته‌ها داشته باشند.»

در کنار موضوع شهریه‌های دانشگاه آزاد، مسئله سهمیه‌های کنکور نیز از دیگر محورهای مورد بحث میان داوطلبان است. برخی دانشجویان و منتقدان معتقدند سهمیه‌های مختلف، به‌ویژه در رشته‌های پرمتقاضی مانند پزشکی، می‌تواند بر احساس عدالت در رقابت میان داوطلبان اثر بگذارد. آنها خواستار شفافیت بیشتر درباره میزان تأثیر سهمیه‌ها و نحوه توزیع ظرفیت‌ها هستند.

در مقابل، موافقان سهمیه‌ها تأکید دارند این سازوکارها بر اساس قوانین و مصوبات موجود با اهداف مشخصی مانند جبران برخی نابرابری‌ها و حمایت از گروه‌های خاص ایجاد شده‌اند و تغییر آنها نیازمند بررسی کارشناسی و اصلاح فرآیندهای قانونی است.

از منظر حقوقی، تعیین شهریه دانشگاه‌ها، ظرفیت پذیرش و نحوه اعمال سهمیه‌ها در چارچوب قوانین و مصوبات نهادهای مسئول انجام می‌شود. بنابراین هرگونه تغییر در این حوزه نیازمند طی مسیر قانونی است. با این حال، کارشناسان آموزشی بر ضرورت حفظ اصل عدالت آموزشی و فراهم بودن فرصت برابر برای داوطلبان، فارغ از وضعیت اقتصادی خانواده، تأکید دارند.

اکنون پرسش اصلی این است که آیا گسترش ظرفیت‌های شهریه‌پرداز، بدون توجه به توان اقتصادی بخش بزرگی از جامعه، می‌تواند به افزایش دسترسی به آموزش پزشکی کمک کند یا به تدریج این رشته‌ها را به گزینه‌ای محدودتر برای خانواده‌های برخوردار تبدیل خواهد کرد.

دانشجویان و داوطلبان خواستار شفاف‌سازی بیشتر درباره شهریه‌های رشته‌های علوم پزشکی دانشگاه آزاد، نحوه توزیع ظرفیت‌ها و آثار سیاست‌های پذیرش هستند تا اعتماد عمومی نسبت به عدالت در نظام آموزش عالی تقویت شود.