۱۳۶ هزار دانش‌آموز در معرض خطر اعتیاد

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  گسترش مصرف مواد مخدر در میان نوجوانان و دانش‌آموزان، به یکی از نگرانی‌های جدی نظام آموزشی و خانواده‌ها تبدیل شده است. کارشناسان اجتماعی معتقدند ورود مواد مخدر صنعتی و روان‌گردان به زندگی نوجوانان، تهدیدی مستقیم برای سلامت نسل آینده است و اگر این روند مهار نشود، مدارس با بحرانی خاموش اما عمیق روبه‌رو خواهند شد.

اعتیاد در میان دانش‌آموزان دیگر یک مسئله پنهان و محدود نیست. گزارش‌ها و بررسی‌های اجتماعی نشان می‌دهد که برخی نوجوانان در سنین پایین با مواد مخدر آشنا می‌شوند و حتی در محیط‌های آموزشی نیز نشانه‌هایی از این آسیب اجتماعی دیده می‌شود. این وضعیت ضرورت توجه جدی‌تر نهادهای آموزشی، خانواده‌ها و دستگاه‌های مسئول را نشان می‌دهد.

کارشناسان معتقدند عوامل مختلفی نوجوانان را به سمت مصرف مواد مخدر سوق می‌دهد. فشارهای روانی و اجتماعی یکی از مهم‌ترین این عوامل است. دانش‌آموزان در این دوره حساس زندگی با فشارهای تحصیلی، مشکلات خانوادگی، روابط پیچیده اجتماعی و تغییرات جسمی و روانی روبه‌رو هستند. برخی از آنان برای فرار موقت از این فشارها به مصرف مواد مخدر یا مواد روان‌گردان روی می‌آورند تا احساس آرامش کوتاه‌مدت پیدا کنند.

تأثیر گروه همسالان نیز نقش قابل توجهی در این روند دارد. نوجوانان معمولاً برای پذیرفته شدن در جمع دوستان یا جلب توجه اطرافیان ممکن است به رفتارهایی روی بیاورند که پیش‌تر تمایلی به آن نداشته‌اند. در چنین شرایطی، مصرف سیگار، قلیان یا حتی مواد مخدر می‌تواند به عنوان راهی برای اثبات خود در جمع دوستان تلقی شود.

برخی گزارش‌ها نیز از وقوع مصرف یا حتی تبادل مواد در محیط‌های آموزشی خبر می‌دهند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره امنیت روانی و سلامت دانش‌آموزان را افزایش داده است. کارشناسان اجتماعی تأکید می‌کنند که مدارس باید بیش از گذشته به نقش پیشگیرانه خود توجه کنند و سازوکارهای نظارتی و حمایتی را تقویت کنند.

آمارهای منتشر شده نیز ابعاد این مسئله را روشن‌تر می‌کند. میانگین سن آغاز مصرف مواد مخدر در میان نوجوانان حدود ۱۵ سال اعلام شده است. همچنین سن شروع مصرف سیگار و قلیان که به عنوان مواد دروازه‌ای اعتیاد شناخته می‌شوند، در بسیاری از موارد به حدود ۱۴ سال می‌رسد. در میان دختران این سن به طور میانگین ۱۶ سال گزارش شده است.

بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی مسئولان آموزش و پرورش، حدود ۱۳۶ هزار دانش‌آموز در کشور در معرض خطر مصرف مواد مخدر قرار دارند و از میان آنان حدود ۳ هزار و ۶۰۰ نفر دست‌کم یک‌بار تجربه مصرف مواد را داشته‌اند. این ارقام نشان می‌دهد که مسئله اعتیاد در میان نوجوانان نیازمند مداخله جدی و برنامه‌ریزی گسترده است.

کارشناسان حوزه آموزش و سلامت اجتماعی بر این باورند که پیشگیری مؤثر تنها با همکاری خانواده، مدرسه و نهادهای اجتماعی امکان‌پذیر است. ارائه خدمات مشاوره‌ای در مدارس، به‌ویژه مشاوره حضوری، تلفنی و آنلاین، می‌تواند برای بسیاری از نوجوانان نقش یک حامی و تکیه‌گاه روانی را ایفا کند. همچنین ایجاد فضاهای گفت‌وگو و اتاق‌های فکر در مدارس می‌تواند به تقویت مهارت تصمیم‌گیری و تفکر پیش از عمل در میان دانش‌آموزان کمک کند.

مصرف مواد مخدر در نوجوانان تنها زندگی فرد مصرف‌کننده را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد، بلکه آرامش روانی خانواده را نیز مختل می‌کند و زمینه‌ساز تنش‌ها و اختلافات خانوادگی می‌شود. به همین دلیل بسیاری از متخصصان تأکید می‌کنند که مقابله با این آسیب اجتماعی نیازمند سیاست‌های آموزشی، فرهنگی و حمایتی گسترده‌تری است.

کارشناسان معتقدند اگر برنامه‌های پیشگیرانه و آموزشی به شکل جدی در مدارس اجرا نشود، اعتیاد می‌تواند به تهدیدی بزرگ برای سلامت و آینده نسل جوان تبدیل شود. نقش آموزش و پرورش در این میان تعیین‌کننده است و انتظار می‌رود این نهاد با تدوین برنامه‌های جامع پیشگیری، نظارت و آموزش مهارت‌های زندگی، از گسترش این آسیب در میان دانش‌آموزان جلوگیری کند.