آمار نگران‌کننده از تبعات روانی جنگ؛ پیش‌بینی ابتلای بیش از ۲۰ درصد به اضطراب پس از بحران

به گزارش رکنا،  طرح «سنجش ملی سلامت روان» سازمان بهزیستی با هدف شناسایی زودهنگام افراد در معرض آسیب‌های روانی ناشی از جنگ و بحران، ارائه خدمات تخصصی و جلوگیری از مزمن شدن اختلالات روانی اجرا می‌شود؛ طرحی که بر پایه غربالگری سریع، طبقه‌بندی سطح خطر و ارجاع هدفمند طراحی شده و امکان مشارکت همه افراد بالای ۱۸ سال را فراهم می‌کند.

این برنامه با تمرکز بر پیامدهای روانی جنگ اخیر، به دنبال شناسایی افرادی است که در معرض یا دچار اختلالاتی مانند استرس حاد، اختلال استرس پس از سانحه، افسردگی و اضطراب قرار گرفته‌اند؛ اختلالاتی که به گفته متخصصان می‌توانند در کوتاه‌مدت و بلندمدت ادامه یافته و در صورت عدم مداخله به مشکلات پایدار فردی و اجتماعی تبدیل شوند.

ساختار اجرایی این طرح بر یک مدل سه‌مرحله‌ای تریاژ روان‌شناختی استوار است. در مرحله نخست، افراد از طریق درگاه رسمی وارد سامانه شده و با تکمیل پرسشنامه اولیه، در سه سطح کم‌خطر، متوسط و پرخطر طبقه‌بندی می‌شوند؛ افراد کم‌خطر صرفاً بازخورد دریافت کرده و به خطوط مشاوره‌ای ارجاع داده می‌شوند، در حالی که گروه‌های متوسط و پرخطر وارد مراحل تخصصی‌تر ارزیابی می‌شوند.

در مرحله دوم، ارزیابی دقیق‌تری برای افراد پرخطر با استفاده از ابزارهای استاندارد تشخیص اختلال استرس پس از سانحه و سنجش عملکرد فردی انجام می‌شود تا شدت آسیب و نیاز به مداخله مشخص شود.

مرحله سوم به مداخلات هدفمند اختصاص دارد؛ افراد بر اساس سطح خطر به خدمات مشاوره، روان‌درمانی یا برنامه‌های آموزشی و حمایتی ارجاع می‌شوند و امکان اتصال مستقیم به مراکز تخصصی یا بهره‌گیری از خطوط مشاوره نیز برای آنان فراهم است.

در ادامه، برای گروه‌های پرخطر سازوکار پیگیری و ارزیابی مجدد در بازه‌های زمانی مشخص طراحی شده تا از مزمن شدن آسیب‌های روانی جلوگیری شود و روند درمان به صورت مستمر پایش گردد.

بر اساس اعلام مسئولان سازمان بهزیستی، این طرح با رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای و حفاظت از داده‌های شخصی اجرا می‌شود و هدف آن ایجاد یک نظام ملی پایش سلامت روان در شرایط بحران و ارائه مداخلات سریع و کم‌هزینه برای کاهش آثار روانی جنگ و حوادث مشابه است.