فهرست ۲۰ تابستانی که در ۶۰ سال اخیر به ال‌نینو رسیدند + جدول

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا،  در میان نوسان‌های بزرگ اقلیمی، ال‌نینو یکی از مهم‌ترین پدیده‌هایی است که می‌تواند الگوهای دما، بارش و حتی برنامه‌ریزی بخش‌های مختلف از کشاورزی تا منابع آب را تحت تأثیر قرار دهد.

مرور ۶۰ سال اخیر نشان می‌دهد که در تقویم شمسی، ۲۰ تابستان در فهرست سال‌هایی قرار می‌گیرند که به رخداد ال‌نینو منتهی شده‌اند.

این فهرست، اگرچه به‌تنهایی شدت یا پیامد هر رخداد را توضیح نمی‌دهد، اما یک تصویر روشن از توزیع زمانی این پدیده در دهه‌های مختلف به دست می‌دهد.

بر اساس داده‌های ارائه‌شده، در دهه ۱۴۰۰ تنها یک مورد ثبت شده و آن هم تابستان ۱۴۰۲ است. در دهه ۱۳۹۰ سه تابستان در این فهرست قرار دارند: ۱۳۹۴، ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸. در دهه ۱۳۸۰، چهار تابستان به ال‌نینو منتهی شده‌اند: ۱۳۸۱، ۱۳۸۳، ۱۳۸۵ و ۱۳۸۸. دهه ۱۳۷۰ نیز سه مورد را در خود جای داده است: ۱۳۷۰، ۱۳۷۳ و ۱۳۷۶. در دهه ۱۳۶۰، چهار تابستان در این فهرست دیده می‌شود: ۱۳۶۱، ۱۳۶۴، ۱۳۶۵ و ۱۳۶۶. دهه ۱۳۵۰ شامل سه تابستان ۱۳۵۱، ۱۳۵۵ و ۱۳۵۸ است. در دهه ۱۳۴۰ هم دو مورد ثبت شده است: تابستان‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۸.

این توزیع زمانی نشان می‌دهد که فراوانی تابستان‌های منتهی به ال‌نینو در همه دهه‌ها یکسان نبوده است. دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۸۰ با چهار مورد، پرتکرارترین دوره‌ها در این فهرست هستند. پس از آن، دهه‌های ۱۳۵۰، ۱۳۷۰ و ۱۳۹۰ هر کدام سه مورد را ثبت کرده‌اند. دهه ۱۳۴۰ با دو مورد و دهه ۱۴۰۰ تاکنون با یک مورد، در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند.

از نظر توالی زمانی نیز این فهرست نکات قابل توجهی دارد. در برخی دوره‌ها فاصله میان تابستان‌های منتهی به ال‌نینو کوتاه شده است. نمونه روشن آن در دهه ۱۳۶۰ دیده می‌شود؛ جایی که تابستان‌های ۱۳۶۴، ۱۳۶۵ و ۱۳۶۶ در سه سال نزدیک به هم ثبت شده‌اند. در دهه ۱۳۹۰ نیز تابستان‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ به‌صورت پیاپی در این فهرست قرار دارند. این تراکم زمانی می‌تواند برای تحلیل‌گران اقلیم و برنامه‌ریزان بخش‌های حساس به وضعیت آب‌وهوا اهمیت ویژه داشته باشد، زیرا نشان می‌دهد رخدادهای منتهی به ال‌نینو لزوماً با فاصله‌های بلندمدت و منظم تکرار نمی‌شوند.

فهرست کامل تابستان‌های منتهی به ال‌نینو در ۶۰ سال اخیر، بر پایه تقویم شمسی، به این ترتیب است: ۱۳۴۷، ۱۳۴۸، ۱۳۵۱، ۱۳۵۵، ۱۳۵۸، ۱۳۶۱، ۱۳۶۴، ۱۳۶۵، ۱۳۶۶، ۱۳۷۰، ۱۳۷۳، ۱۳۷۶، ۱۳۸۱، ۱۳۸۳، ۱۳۸۵، ۱۳۸۸، ۱۳۹۴، ۱۳۹۷، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۲.

در یک جمع‌بندی کلی، این فهرست نشان می‌دهد که ال‌نینو در شش دهه گذشته، حضوری پراکنده اما مداوم در تقویم اقلیمی داشته است. از دهه ۱۳۴۰ تا دهه ۱۴۰۰، هیچ دوره‌ای کاملاً خالی از این رخداد نبوده، اما شدت تراکم زمانی آن از دهه‌ای به دهه دیگر تغییر کرده است. همین تغییرپذیری است که مطالعه روندهای اقلیمی را به موضوعی حیاتی برای مدیریت ریسک در ایران و منطقه تبدیل می‌کند.