سقوط گردشگری خارجی؛ اروپا رفتن رویا شد، سفر به کشورهای نزدیک هم متوقف / گردشگری ایران به زیر صفر سقوط کرده است

به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، حرمت‌الله رفیعی، رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، در گفت‌وگو با رکنا درباره وضعیت صنعت گردشگری کشور اظهار کرد: اگر بخواهیم میانگین عملکرد سال ۱۴۰۴ را بررسی کنیم، باید بگوییم این سال از همان ابتدا با رکود همراه بود. نوروز پررونقی را پشت سر نگذاشتیم و پس از آن نیز تا خردادماه، مطابق روال همیشگی سال‌های گذشته، مردم بیشتر درگیر مسائل مربوط به مدارس، دانشگاه‌ها و برنامه‌ریزی‌های خانوادگی بودند. معمولاً از اواسط خرداد، فصل سفرهای تابستانی آغاز می‌شود؛ اما درست در آستانه رونق گردشگری، جنگ رخ داد و پس از آن نیز کشور وارد یک دوره بلاتکلیفی شد. در آن مقطع نه شرایط جنگی حاکم بود و نه امکان برنامه‌ریزی برای سفر وجود داشت. این وضعیت عملاً صنعت گردشگری را در حالت تعلیق قرار داد.

وی افزود: حتی پیش از وقوع جنگ نیز شرایط اقتصادی موجب شده بود الگوی سفر مردم تغییر کند. بسیاری از افرادی که پیش‌تر به مقاصدی مانند اروپا سفر می‌کردند، به سمت کشورهایی ارزان‌تر مانند ترکیه رفتند و بخشی دیگر نیز به گردشگری داخلی روی آوردند. در واقع توان اقتصادی مردم، مقصد سفر آنها را تعیین می‌کرد. سال گذشته نیز تاجیکستان با رشد قابل توجهی در جذب مسافران ایرانی مواجه شد؛ نه به این دلیل که مقصدی شناخته‌شده در حوزه گردشگری باشد، بلکه به این علت که برای بسیاری از مردم تجربه‌ای جدید و در عین حال سفری خارجی محسوب می‌شد. در مقابل، مقاصدی مانند ترکیه و نجف با افت محسوسی در تعداد مسافران روبه‌رو شدند و حتی سفرهای اربعین نیز کاهش چشمگیری داشت.

رفیعی ادامه داد: تا پیش از جنگ، حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد از ظرفیت گردشگری خروجی کشور فعال بود؛ اما امروز عملاً گردشگری خارجی به نقطه صفر رسیده است. در شرایط کنونی، گردشگری به معنای واقعی کلمه وجود ندارد و دیگر کسی با عنوان گردشگر از کشور خارج نمی‌شود. با این حال، دستگاه‌های نظارتی، مالیاتی و بیمه‌ای همچنان با همان روال سابق فعال هستند و فشار مضاعفی بر فعالان این حوزه وارد می‌کنند. از یک سو گردشگری تعطیل شده و از سوی دیگر، بخشنامه‌ها، اخطارها و نامه‌های تند و تهدیدآمیز ادامه دارد؛ نامه‌هایی که در آنها از برخوردهای قهری، مسدودسازی حساب‌ها و اعمال محدودیت‌های مختلف سخن گفته می‌شود. در چنین شرایطی هیچ نشانی از حمایت دیده نمی‌شود.

رئیس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران با تشبیه وضعیت کنونی این صنعت به بیماری بستری در بیمارستان گفت: گردشگری ایران امروز مانند بیماری است که روی تخت بیمارستان افتاده و به جای آنکه مورد حمایت و رسیدگی قرار گیرد، مدام به آن ضربه وارد می‌شود. مسئولان حوزه میراث فرهنگی و گردشگری وعده‌هایی می‌دهند؛ اما این وعده‌ها اغلب در حد اظهارات شفاهی باقی می‌ماند و به مرحله اجرا نمی‌رسد. هر زمان که برای پیگیری این وعده‌ها به دستگاه‌های مختلف مراجعه می‌کنیم، پاسخ می‌شنویم که هیچ ابلاغیه‌ای دریافت نکرده‌اند. این مسئله نشان می‌دهد که وعده‌های شفاهی در عمل کمکی به حل مشکلات نمی‌کند.

وی در پایان با اشاره به مشکلات ناشی از محدودیت‌های اینترنتی گفت: هرچند اکنون این مسئله تا حدی برطرف شده است؛ اما در دوره‌ای که اینترنت، به‌عنوان مهم‌ترین ابزار کاری فعالان گردشگری، در دسترس نبود، بسیاری از افراد خارج از این حوزه از طریق برخی ارتباطات به اینترنت دسترسی داشتند؛ در حالی که ما با وجود نامه‌نگاری‌های متعدد، برگزاری جلسات و پیگیری‌های فراوان، نتوانستیم مشکل خود را حل کنیم. نتیجه این بی‌توجهی‌ها چیزی جز قرار گرفتن صنعت گردشگری در وضعیت زیر صفر نیست؛ وضعیتی که به معنای نابودی تدریجی این صنعت است. متأسفانه به نظر می‌رسد این موضوع نیز برای بسیاری از مسئولان اهمیت چندانی ندارد و در نهایت، وزارتخانه نیز حمایت مؤثری از فعالان این حوزه به عمل نمی‌آورد.