استاد تمام زمین شناسی در گفت و گو با رکنا مطرح کرد
اثرهای سوپرال نینو ۲۰۲۶-۲۰۲۷ و اختلالات ناشی از جنگ با ایران/ تهدید همزمان امنیت غذایی، منابع آب و زیرساختهای منطقه
رکنا، دکتر مهدی زارع، استاد تمام زمینشناسی، با اشاره به همزمانی سوپر النینوی ۲۰۲۶ با تنشهای ژئوپلیتیکی در منطقه، نسبت به تشدید بحرانهای اقلیمی، کمبود مواد غذایی، فروپاشی زیرساختهای کشاورزی و افزایش مهاجرت اقتصادی در خاورمیانه و غرب آسیا هشدار داد و تأکید کرد این پدیده میتواند بازار جهانی غلات و منابع آب را با شوکهای گسترده روبهرو کند.
به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، در حالی که همزمانی پدیده سوپر النینوی ۲۰۲۶ با تنشهای ژئوپلیتیکی و بحرانهای اقلیمی، نگرانیها درباره آینده امنیت غذایی، منابع آب و ثبات اقتصادی در آسیا و خاورمیانه را افزایش داده است، دکتر مهدی زارع در گفتوگویی به بررسی پیامدهای احتمالی این رخداد بر چین، غرب آسیا و کشورهای درگیر بحرانهای منطقهای پرداخت.
اثرهای متقابل سوپرال نینو ۲۰۲۶-۲۰۲۷ و اختلالات ناشی از جنگ با ایران
دکتر مهدی زارع استاد تمام زمینشناسی در گفتوگو با خبرنگار اجتماعی رکنا گفت: «سوپر النینوی ۲۰۲۶ در زمانی رخ میدهد که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ / ۹ اسفند ۱۴۰۴، حمله نظامی آمریکا-اسراییل به ایران با تحولات مهمی در مسدود شدن تنگه هرمز منجر شد.»
وی افزود: «این مخاطرات چندگاه در شرق و غرب آسیا موجب تحولات گوناگونی خواهد شد. در چین، خاورمیانه و غرب آسیا به طور بسیار متفاوتی آشکار میشود.»
وی گفت: «چین با نوسانات شدید هواشناختی داخلی و درگیریهای منابع کلان اقتصادی دست و پنجه نرم میکند، خاورمیانه و غرب آسیا فشار مستقیم و حادی را بر خطوط کشاورزی، زیرساختهای داخلی و ثبات مالی خود تجربه خواهند کرد.»
وی افزود: «انحصار منابع چین با ویرانی فیزیکی کمتری نسبت به آسیای گرمسیری مواجه است، اما جایگاه آن به عنوان یک موتور تولید و کشاورزی جهانی، شوکهای آب و هوایی داخلی را به امواج اقتصادی جهانی تبدیل میکند.»
وی گفت: «فرینهای اقلیمی نامتقارن در شمال-جنوب چین قابل انتظار است. از نظر تاریخی، یک سوپر النینو الگوهای جوی برای فشار آوردن به بارانهای موسمی تابستانی به سمت جنوب در چین آماده میکند.»
وی افزود: «خطر بالای سیل شدید و غیر فصلی و بارش سنگین در امتداد حوضه رودخانه یانگ تسه و استانهای جنوبی پیشبینی میشود. این امر کشاورزی فشرده برنج و تولید سبزیجات محلی را تهدید میکند.»
وی گفت: «برعکس، دشتهای کشاورزی حیاتی شمال چین - منطقه گندم و ذرت داخلی - با خطر شدید خشکسالیهای طولانی تابستان و موجهای گرما مواجه هستند.»
وی افزود: «از آنجا که چین با ذخایر استراتژیک غلات و انرژی گسترده فعالیت میکند، واکنش آن به کسری تولید داخلی یا بازار جهانی بیثبات، از نظر تاریخی خرید حجیم منابع بینالمللی است.»
وی گفت: «اگر تولید برنج یا ذرت داخلی چین کاهش یابد، واردات انبوه غلات توسط پکن، کشورهای کوچکتر و کمدرآمدتر را تا اوایل سال ۲۰۲۷ به طور مصنوعی از بازارهای بینالمللی حذف خواهد کرد.»
وی افزود: «موجهای گرمای شدید تابستان مرتبط با النینو، تقاضای برق برای خنکسازی را به شدت افزایش میدهد.»
وی گفت: «در استانهای چین که به شدت به برق آبی وابسته هستند - سیچوان و یوننان - هرگونه خشکسالی محلی که مخازن سدها را کاهش دهد، باعث جیرهبندی انرژی صنعتی میشود و به طور موقت زنجیرههای تأمین تولید را کند میکند.»
وی افزود: «در خاورمیانه، ترکیب النینو و درگیری فعال، محیطی بسیار ناپایدار ایجاد میکند که در آن تولید داخلی نمیتواند با تخریب اقتصادی تداوم یابد.»
وی گفت: «جنگ آمریکا و اسراییل بر علیه ایران تجارت از طریق تنگه هرمز را که به عنوان مسیر اصلی صادرات تقریباً ۳۰٪ از اوره و اجزای پتروشیمی جهان عمل میکند، به شدت مسدود کرده است.»
وی افزود: «در نتیجه در خاورمیانه، کمبود شدید کودهای شیمیایی مقرون به صرفه در سطح محلی است.»
وی گفت: «کشورهایی که به طور مستقیم یا غیرمستقیم درگیر این درگیری هستند، با فروپاشی ساختاری ظرفیت کشاورزی داخلی خود روبرو هستند.»
وی افزود: «آسیب نظامی به شبکههای آبیاری، تأسیسات تصفیه آب و شبکههای برق - همراه با عدم توانایی در واردات بذر یا قطعات - تولید مواد غذایی منطقهای، صرف نظر از شرایط اقلیمی، به شدت کاهش یافته است.»
وی گفت: «اکثر کشورهای خاورمیانه به استثنای ایران و کشورهای ثروتمند خلیج فارس با حاشیه مالی ناچیزی فعالیت میکنند و به شدت به واردات مواد غذایی وابسته هستند.»
وی افزود: «با افزایش قیمتهای بینالمللی مواد غذایی به دلیل کاهش محصولات کشاورزی در مناطق دیگر به دلیل پدیده سوپرالنینو، کشورهایی مانند لبنان، سوریه، یمن و اردن با بحران شدید تراز پرداختها مواجه هستند.»
وی گفت: «دولتها از نظر مالی قادر به حفظ یارانههای نان و مواد غذایی نخواهند بود و این امر خطر ناآرامیهای مدنی گسترده را افزایش میدهد.»
وی افزود: «در غرب آسیا شامل ترکیه، ایران، قفقاز و بخشهایی از آسیای مرکزی، النینو به عنوان یک عامل مخرب عظیم در چرخههای هیدرولوژیکی شکننده عمل میکند.»
وی گفت: «خشکسالیهای برگشتناپذیر – مانند دریاچه ارومیه - موجب تشدید مهاجرت اقتصادی میشود.»
وی افزود: «نوسانات هیدرولوژیکی مانند سیل در میانه خشکسالی با بارشهای زمستانی غیرمعمول و شدید و رگبارهای سیلآسا در آسیای مرکزی و فلات ایران همراه میشود.»
وی گفت: «اگرچه این بارشها برای مناطق کمآب مثبت به نظر میرسد، اما اغلب به جای پر کردن مداوم مخازن سدها به صورت سیلهای ناگهانی و مخرب ظاهر میشود.»
وی افزود: «خاک سخت شده در اثر خشکسالی نمیتواند حجم ناگهانی و عظیم آب را جذب کند و منجر به فرسایش شدید خاک سطحی، آسیب به زیرساختها و رسوبگذاری سدهای حیاتی میشود.»
وی گفت: «فقدان مدیریت منابع آب تنظیمشده، همراه با تلاش برای زنده نگه داشتن محصولات داخلی، منجر به پمپاژ بیرویه آبهای زیرزمینی میشود.»
وی افزود: «این تخلیه سریع سفرههای آب زیرزمینی به عنوان یک زخم دائمی محیطزیستی عمل میکند و باعث فرونشست برگشتناپذیر زمین در دشتهای کشاورزی و از بین رفتن دائمی ظرفیت ذخیرهسازی زیرسطحی منطقه میشود.»
وی گفت: «سدسازی ترکیه بر روی سرشاخههای دجله و فرات - پروژه GAP - احتمالاً جریان آب به سمت پاییندست به عراق و سوریه را محدود میکند تا ثبات کشاورزی داخلی ترکیه را در برابر ناهنجاریهای النینو حفظ کند.»
وی افزود: «این مهار اساسی آب، کاهش کشاورزی و تنشهای مرزی را در حوضه پایینتر تشدید خواهد کرد.»
وی گفت: «اکوسیستمهای حساس منطقهای که پیش از این به دلیل دههها تنش اقلیمی و مدیریت ضعیف منابع - مانند دریاچه ارومیه یا تالابهای هلمند - به آستانه نابودی کامل رسیدهاند، با خشک شدن کامل مواجه هستند.»
وی افزود: «از بین رفتن کامل این بافرهای طبیعی باعث طوفانهای گرد و غبار محلی، تخریب ریزاقلیمهای منطقهای و مهاجرت شدید اقتصادی از مناطق کشاورزی روستایی به مراکز شهری که از قبل نیز تحت فشار بودهاند، تا اوایل سال ۲۰۲۷ میشود.»
ارسال نظر