روانشناختی دختر 17 ساله ای که با ترس آشکار و دستانی لرزان وارد اتاق مشاوره شد / دختر فراری چه گفت؟
حوادث رکنا: با ترسی آشکار و دستانی لرزان، دختر ۱۷ ساله ای وارد اتاق مشاوره زهرا بیات، کارشناس ارشد روانشناسی شد. تلاش میکرد خودش را آرام نشان دهد، اما لرزش دست هایش و اضطراب در نگاهش، فریاد می زد که چه آشوبی درونش جریان دارد. روبهروی مشاور نشست، بیآنکه حتی پلک بزند، خیره به گلدان روی میز.
به گزارش رکنا، مرجان، خیلی زود لب به سخن گشود: «من تو یه خانواده پرجمعیت بزرگ شدم. جایی که خبری از عشق و صمیمیت نبود. توهین، تحقیر، تهدید و دعوا، بخش جدانشدنی زندگی مون بود. بچگی و نوجوانیم پر بود از صحنه های کتک کاری و دعوای شدید بین پدر و مادرم. پدرم مردی عصبی و بددهن بود. مادرم رو بی رحمانه کتک می زد، ما رو از خونه بیرون میکرد، بدون اینکه اجازه دفاع داشته باشیم. دوست باز بود و رفقاش رو به خونه میآورد، رفتارهایی میکرد که حتی گفتنش سخته. برای برآوردن نیازهای مالی، همیشه تهدیدمون میکرد.»
مرجان ادامه داد: «با این شرایط هیچ وقت احساس نزدیکی به خانواده نداشتم. نمی تونستم احساساتم رو بهشون بگم. من آدمی نیستم که بتونم در برابر خواستههای نادرست دوستانم مقاومت کنم، واسه همین خیلی زود درگیر روابط عاطفی اشتباهی شدم. برای فرار از این جهنم، با پسری به نام سینا تصمیم به فرار گرفتم.»
اما بلافاصله پس از فرار، مرجان متوجه نیت واقعی سینا شد؛ او قصد سوءاستفاده از مرجان را داشت. سینا او را به جمع دوستان نابابش برد و خواسته های ناپسندی مطرح کرد. مرجان که خود را در دام می دید و نمی خواست بی عفت شود دوباره فرار کرد. چند روزی در خیابان ها آواره بود، بی سرپناه، بی پناه. حالا با بغضی در گلو، از مشاور کمک میخواست.
نگاه کارشناسی زهرا بیات – کارشناس ارشد روانشناسی
مرجان، دختر ۱۷ ساله، در خانواده ای پرجمعیت در یکی از محله های جنوبی تهران به دنیا آمده، آخرین فرزند خانواده با ۴ خواهر و ۳ برادر. او در ۱۱ سالگی ترک تحصیل کرده، و شرایط مالی خانواده بسیار نابسامان است. سبک تربیتی خشک، کنترل گر و خالی از محبت والدین باعث شده مرجان هرگز طعم پذیرش بی قید و شرط را نچشد.
او فرصت بروز احساسات و نظراتش را نداشته و در نتیجه در بیرون از خانه دچار تضاد و کشمکش های درونی شده است. احساس گناه و سرزنش درونی، ضعف شدید در کنترل خود، رفتارهای تکانشی، و عطش شدید به محبت از نتایج این سبک زندگی است. ترک تحصیل، نبود الگوهای مثبت، و حضور در محیطی خشن، مرجان را در برابر آسیب های اجتماعی آسیب پذیر کرده است.
افزایش سطح اضطراب، خشم فروخورده، کمبود محبت، همه و همه دست به دست هم دادهاند تا مرجان در روابط با جنس مخالف دچار وابستگی های هیجانی و اشتباه شود.
از جمله عوامل خطرآفرین در زندگی او، فقر فرهنگی و ارتباط با دوستان ناباب است.
راهکارهای پیشگیرانه
پیشگیری اولیه:
-
مشاوره و روان درمانی تخصصی
-
آموزش مهارت های مقابله با هیجانات
-
آموزش مهارت های ده گانه زندگی مانند خودآگاهی، همدلی، حل مسئله و ارتباط موثر
-
اطلاع رسانی گسترده درباره آسیب های فرار از منزل از طریق رسانه ها
پیشگیری ثانویه:
-
انجام تست های روانشناسی شخصیت
-
اصلاح باورهای ناکارآمد نسبت به خانواده
-
بهبود روابط عاطفی خانوادگی
-
آموزش رفتارهای سالم به والدین
-
ترغیب به فعالیت های مثبت و مفید
پیشگیری ثالثیه:
-
حمایت روانی از طریق خانواده و مشاور
-
کمک به هدف گذاری و برنامه ریزی برای آینده
-
تغییر سبک زندگی فرد با جلسات درمانی
-
تقویت مهارت های اجتماعی برای ارتقای اعتماد به نفس
اقدامات مرکز مشاوره برای مرجان:
-
ایجاد حس درک و همدلی
-
تخلیه هیجانی و کاهش بار روانی
-
قرارداد رفتاری برای پیشگیری از رفتارهای پرخطر
-
شناسایی احساسات سرکوب شده
-
آموزش ابراز هیجانات به شیوه درست
-
دعوت از خانواده برای مشارکت در روند درمان
-
آموزش والدین برای ایجاد محیطی امن تر و پذیراتر برای مرجان
ارسال نظر