بهترین سریال‌های مهران مدیری | از «شب‌های برره» تا «مرد سه هزار چهره»

پخش نخستین قسمت «مرد سه هزار چهره» بار دیگر نام مهران مدیری و کارنامه طنز او را مورد توجه قرار داد؛ مجموعه‌ای که واکنش‌های مختلفی در میان مخاطبان به همراه داشت. اما مسیر مدیری در طنز از کجا آغاز شد و کدام آثار را می‌توان از مهم‌ترین مجموعه‌های کارنامه او دانست؟

مهران مدیری فعالیت خود در تلویزیون را از اوایل دهه ۷۰ و با ساخت مجموعه‌های طنز آیتمی آغاز کرد. او در نوروز ۱۳۷۲ نخستین تجربه کارگردانی یک مجموعه طنز را در رسانه ملی به دست آورد و پس از آن با ساخت «پرواز ۵۷» مسیر خود را در تلویزیون ادامه داد.

با این حال، این «ساعت خوش» بود که نام مهران مدیری را بیش از پیش بر سر زبان‌ها انداخت. این مجموعه علاوه بر اینکه توانست مخاطبان زیادی را با فضای متفاوت طنز خود همراه کند، زمینه معرفی تعدادی از چهره‌های مهم کمدی ایران را نیز فراهم کرد. رضا عطاران، سعید آقاخانی، نصرالله رادش، نادر سلیمانی و ارژنگ امیرفضلی از جمله بازیگرانی بودند که در این مجموعه حضور داشتند.

پس از «ساعت خوش»، مجموعه‌هایی مانند «پاورچین»، «شب‌های برره» و «مرد هزارچهره» هرکدام مرحله‌ای مهم در مسیر کاری مهران مدیری محسوب می‌شوند. این آثار تنها مجموعه‌هایی برای سرگرمی نبودند، بلکه هرکدام بخشی از روند تحول طنز تلویزیونی ایران را نمایندگی می‌کردند؛ از طنز آیتمی دهه ۷۰ گرفته تا طنز موقعیت، خلق جهان‌های داستانی و در نهایت طنز شخصیت‌محور.

«ساعت خوش»؛ شروع یک جریان تازه در طنز

سال تولید: ۱۳۷۳

بازیگران: زنده‌یاد داود اسدی، رضا عطاران، سعید آقاخانی، نصرالله رادش، نادر سلیمانی و ارژنگ امیرفضلی

«ساعت خوش» یکی از مجموعه‌هایی بود که نگاه تازه‌ای به طنز در تلویزیون ایران ایجاد کرد. این مجموعه در ظاهر با هدف سرگرمی ساخته شده بود، اما بسیاری از آیتم‌های آن به شکل غیرمستقیم به رفتارهای اجتماعی و عادت‌های روزمره مردم می‌پرداختند.

موضوعاتی مانند خودنمایی، مدگرایی، روابط اجتماعی و برخی عادت‌های فرهنگی در قالب موقعیت‌های طنز به تصویر کشیده می‌شدند. موفقیت «ساعت خوش» علاوه بر تثبیت جایگاه مدیری، باعث شد تعدادی از بازیگران جوان آن زمان نیز به چهره‌های شناخته‌شده عرصه طنز تبدیل شوند.

«پاورچین»؛ طنز اجتماعی در قالب موقعیت

سال تولید: ۱۳۸۱

بازیگران: مهران مدیری، محمدرضا هدایتی، سعید پیردوست، ساعد هدایتی، سیامک انصاری، سیدجواد رضویان، سحر زکریا، سحر ولدبیگی و وحید میهن‌دوست

«پاورچین» در ابتدای دهه ۸۰ با سرپرستی پیمان قاسم‌خانی ساخته شد و یکی از آثار مهم مهران مدیری در مسیر شکل‌گیری طنز موقعیت به شمار می‌رود.

شخصیت فرهاد با بازی مهران مدیری، فردی از طبقه متوسط جامعه بود که درگیر موقعیت‌های مختلف اجتماعی می‌شد. در کنار او، شخصیت داود با بازی سیدجواد رضویان نیز قرار داشت و رقابت این دو شخصیت، موقعیت‌های طنز متعددی را رقم می‌زد.

یکی از ویژگی‌های مهم «پاورچین»، پرداخت غیرمستقیم به موضوعاتی مانند چاپلوسی، مناسبات اداری و بروکراسی بود. مدیری با استفاده از زبان طنز توانست بخشی از مشکلات و رفتارهای رایج در ساختار اداری را به شکلی سرگرم‌کننده به مخاطب نشان دهد.

«شب‌های برره»؛ روستایی خیالی با کنایه‌های اجتماعی

سال تولید: ۱۳۸۴

بازیگران: مهران مدیری، سیامک انصاری، سعید پیردوست، شقایق دهقان، محمد شیری، محمدرضا هدایتی، ساعد هدایتی، فلامک جنیدی، هادی کاظمی، بهنوش بختیاری، فاطمه هاشمی، حسن شکوهی، احمد ایراندوست و شهرزاد کمالی‌زاده

پس از موفقیت «پاورچین»، مهران مدیری و گروه نویسندگان به سرپرستی پیمان قاسم‌خانی، ایده فرهنگ برره‌ای را گسترش دادند و «شب‌های برره» را ساختند؛ مجموعه‌ای که خیلی زود به یکی از آثار شاخص طنز تلویزیونی تبدیل شد.

داستان سریال در روستایی خیالی در ناکجاآباد اتفاق می‌افتاد و محور آن شخصیتی به نام کیانوش بود؛ روزنامه‌نگاری که با ورود به برره، با جامعه‌ای متفاوت و مناسباتی عجیب روبه‌رو می‌شد.

کیانوش نماینده فردی فرهیخته و پایبند به اصول بود، اما حضور در فضای برره به تدریج او را در موقعیت‌هایی قرار می‌داد که با باورها و اصول زندگی‌اش فاصله داشت. همین تضاد، بخش مهمی از طنز سریال را شکل می‌داد.

«شب‌های برره» به دلیل برخی ایرادهای مطرح‌شده درباره محتوای آن، پیش از پایان کامل داستان متوقف شد و تولید آن به سرانجام نرسید. این مجموعه پس از پخش اولیه نیز برای مدت طولانی اجازه بازپخش پیدا نکرد.

«مرد هزارچهره»؛ یکی از ماندگارترین شخصیت‌های مهران مدیری

سال تولید: ۱۳۸۶

بازیگران: مهران مدیری، سیامک انصاری، سعید پیردوست، ساعد هدایتی، علیرضا خمسه، پژمان بازغی، بهاره رهنما، شقایق دهقان، سروش صحت و پرستو گلستانی

«مرد هزارچهره» یکی از جذاب‌ترین همکاری‌های مهران مدیری و پیمان قاسم‌خانی بود. شخصیت اصلی این سریال، «مسعود شصت‌چی»، با الهام از شخصیت داستان «پخمه» اثر عزیز نسین طراحی شد و خیلی زود به یکی از شخصیت‌های ماندگار تلویزیون تبدیل شد.

مسعود شصت‌چی کارمند ساده ثبت احوال شیراز بود؛ فردی که توان مخالفت با دیگران را نداشت و نمی‌توانست در موقعیت‌هایی که با او اشتباه گرفته می‌شد، قاطعانه اعلام کند که فرد مورد نظر نیست.

او به همین دلیل از یک موقعیت به موقعیتی دیگر کشیده می‌شد و مسئولیت‌هایی را برعهده می‌گرفت که نه تخصصی در آنها داشت و نه اطلاعاتی درباره‌شان. اشتباه‌ها و خرابکاری‌های پی‌درپی او، موقعیت‌های طنز متعددی ایجاد می‌کرد.

در پس این داستان طنز، انتقاد از افرادی دیده می‌شد که بدون داشتن مهارت و تخصص لازم، به واسطه روابط و شرایط مختلف مسئولیت‌هایی را برعهده می‌گرفتند. تکیه‌کلام‌ها و اعتراف‌های مسعود شصت‌چی نیز به سرعت میان مخاطبان محبوب شد.

«قهوه تلخ»؛ مدیری در شبکه نمایش خانگی

«قهوه تلخ» یکی دیگر از آثار شاخص مهران مدیری بود که ابتدا برای تلویزیون ساخته شد، اما به دلیل فراهم نشدن شرایط پخش، راهی شبکه نمایش خانگی شد.

این مجموعه با فیلمنامه خشایار الوند و امیرمهدی ژوله ساخته شد؛ در شرایطی که تولید سریال برای شبکه نمایش خانگی هنوز به اندازه سال‌های بعد فراگیر نشده بود.

«قهوه تلخ» از نظر فیلمنامه، طراحی صحنه، لباس و خلق شخصیت‌های متعدد مورد توجه قرار گرفت و خیلی زود به یکی از آثار پرمخاطب شبکه نمایش خانگی تبدیل شد.

داستان سریال درباره نیما، فردی از زمان معاصر، بود که به شکلی غیرمنتظره وارد دوره‌ای تاریخی می‌شد و سر از دربار جهانگیرشاه درمی‌آورد؛ پادشاهی خیالی که در رأس مجموعه‌ای از شخصیت‌های ناکارآمد قرار داشت.

در این فضای تاریخی، تقریباً هیچ‌کس وظیفه خود را به درستی انجام نمی‌داد و تلاش‌های نیما برای اصلاح شرایط نیز با واکنش‌های طنزآمیز روبه‌رو می‌شد.

«قهوه تلخ» از جمله آثاری است که جایگاه ویژه‌ای در کارنامه مهران مدیری دارد و خود او نیز در مقاطعی این مجموعه را یکی از بهترین تجربه‌های کاری‌اش دانسته است.