مردم سیبری در دمای منفی 71 درجه سانتیگراد چگونه حمام می کنند؟ + فیلم

به گزارش رکنا، در برخی مناطق سیبری مثل یاکوتیا، دمای هوا در زمستان می‌تواند به زیر −۶۰°C برسد و گزارش‌های محلی حتی از −۷۱°C هم وجود دارد. در چنین سرمایی، آب لوله‌کشی، دوش و حتی بخار آب در فضای باز در عرض چند ثانیه یخ می‌زند؛ بنابراین حمام‌کردن به شکل معمول عملاً غیرممکن و خطرناک است.

راه‌حل مردم این مناطق استفاده از بانیا (Banya) است؛ یک حمام سنتی روسی شبیه سونا که در فضای کاملاً بسته ساخته می‌شود. داخل بانیا با بخاری‌های چوبی تا حدود ۷۰ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد گرم می‌شود. برف یا یخ را ذوب می‌کنند، با آب گرم بدن را می‌شویند و با ریختن آب روی سنگ‌های داغ، بخار ایجاد می‌کنند.

در برخی مناطق سیبری، به‌ویژه جمهوری یاکوتیا در شرق روسیه، زمستان‌ها به یکی از سخت‌ترین شرایط آب‌وهوایی روی زمین تبدیل می‌شوند. در این مناطق دمای هوا در سردترین روزهای سال می‌تواند به کمتر از منفی ۶۰ درجه سانتی‌گراد برسد و حتی گزارش‌هایی از دماهای بسیار پایین‌تر، حدود منفی ۷۰ درجه و گاهی نزدیک به منفی ۷۱ درجه نیز منتشر شده است. چنین سرمایی زندگی روزمره مردم را به‌طور کامل تحت تأثیر قرار می‌دهد و انجام ساده‌ترین کارها، از رفت‌وآمد گرفته تا تأمین آب و حفظ گرمای بدن، به چالشی جدی تبدیل می‌شود.

در این دماهای بسیار پایین، آب در فضای باز تقریباً بلافاصله واکنش نشان می‌دهد. قطرات آب پیش از آنکه به زمین برسند ممکن است به کریستال‌های یخ تبدیل شوند، آب لوله‌کشی در معرض یخ‌زدگی قرار می‌گیرد و بخار حاصل از آب گرم نیز می‌تواند در چند لحظه منجمد شود. به همین دلیل، حمام‌کردن به روش معمول با دوش در فضای سرد یا استفاده از امکاناتی که به آب جاری وابسته هستند، نه‌تنها دشوار، بلکه خطرناک است؛ زیرا بدن انسان در مدت کوتاهی گرمای خود را از دست می‌دهد و خطر سرمازدگی افزایش پیدا می‌کند.

مردم این مناطق برای مقابله با این شرایط سخت از سنت قدیمی «بانیا» (Banya) استفاده می‌کنند؛ نوعی حمام روسی که شباهت زیادی به سونا دارد و قرن‌هاست بخشی از فرهنگ زندگی در مناطق سردسیر روسیه محسوب می‌شود. بانیا معمولاً در ساختمانی جداگانه و کاملاً بسته ساخته می‌شود تا گرما حفظ شود و سرمای شدید بیرون نتواند به فضای داخلی نفوذ کند.

در داخل بانیا، یک بخاری چوبی وظیفه گرم‌کردن محیط را بر عهده دارد و دمای فضای داخلی می‌تواند به حدود ۷۰ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد برسد. مردم برای تهیه آب مورد نیاز، برف یا یخ جمع‌آوری‌شده را ذوب می‌کنند و سپس آن را گرم می‌کنند تا بتوانند بدن خود را بشویند. همچنین با ریختن آب روی سنگ‌های داغ بخاری، بخار زیادی تولید می‌شود و محیطی گرم و مرطوب ایجاد می‌شود که به گرم‌شدن بدن پس از قرار گرفتن در سرمای شدید کمک می‌کند.

یکی از بخش‌های سنتی بانیا استفاده از دسته‌های گیاهی خشک‌شده مانند شاخه‌های درخت غان (توس) است که در فرهنگ روسی به آن «ونیِک» گفته می‌شود. این دسته‌ها پس از قرار گرفتن در بخار گرم برای ماساژ ملایم بدن استفاده می‌شوند و بخشی از آیین سنتی بانیا به شمار می‌روند.

بانیا برای مردم سیبری تنها محلی برای شست‌وشو نیست؛ بلکه فضایی اجتماعی و فرهنگی نیز محسوب می‌شود. خانواده‌ها و دوستان در این مکان دور هم جمع می‌شوند، استراحت می‌کنند و ساعاتی را دور از سرمای طاقت‌فرسای بیرون می‌گذرانند. در واقع، بانیا نمونه‌ای از سازگاری انسان با یکی از خشن‌ترین محیط‌های طبیعی جهان است؛ جایی که حتی کاری ساده مانند حمام‌کردن، نیازمند استفاده از تجربه، فناوری سنتی و شناخت دقیق از طبیعت است.