شوهر بی دوست، همسر فرسوده! / وقتی تمام بار عاطفی رابطه روی دوش زن می افتد

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، پژوهشی منتشر شده در نشریه نقش های جنسیتی به بررسی همین فشار پنهان پرداخته است. پژوهشگران برای سنجش تجربه زنانی که تلاش می کنند کمبود ارتباطات اجتماعی شریک مرد خود را جبران کنند، یک ابزار پژوهشی طراحی کردند. نتایج نشان داد زنانی که این مسئولیت را سنگین تر تجربه می کردند، اغلب رضایت کمتری از رابطه و فرسودگی بیشتری را گزارش می دادند. این یافته درباره یک ارتباط آماری است و به معنای آن نیست که کمک به همسر، به خودی خود به رابطه آسیب می زند.

وقتی شریک زندگی تنها تکیه گاه عاطفی می شود

بسیاری از زوج ها در دوره هایی از زندگی بیشتر از همیشه به یکدیگر تکیه می کنند. از دست دادن شغل، مهاجرت، بیماری یا دور شدن از دوستان می تواند نیاز فرد به حمایت شریک زندگی را افزایش دهد. این تکیه کردن بخشی طبیعی از صمیمیت است. فشار زمانی شکل می گیرد که یک نفر برای مدت طولانی، هم شریک عاطفی باشد، هم تنها شنونده مشکلات و هم مسئول حفظ ارتباط طرف مقابل با دیگران.

در چنین وضعیتی، زن ممکن است متوجه شود همسرش کمتر با دوستانش تماس می گیرد یا برای دیدار با آن ها پیش قدم نمی شود. او برای کمک، برنامه می چیند، گفت و گوها را به جریان می اندازد یا همسرش را به ارتباط بیشتر تشویق می کند. این تلاش ها همیشه آشکار نیستند؛ حتی ممکن است اطرافیان تنها نتیجه را ببینند و متوجه زمانی که برای آن صرف شده است نشوند.

پژوهشگران برای بررسی این تجربه، داده های ۴۰۲ زن در آمریکا را در بخش نخست مطالعه جمع آوری کردند. سپس ساختار ابزار سنجش خود را با داده های ۳۹۵ زن در بریتانیا بررسی کردند. این پژوهش درباره تجربه زنان در روابط دگرجنس گرایانه انجام شده است؛ بنابراین نمی توان نتایج آن را بدون بررسی بیشتر به همه زوج ها تعمیم داد.

فشار اصلی فقط تعداد کارها نیست

ابزار طراحی شده در این پژوهش تنها نمی پرسد زنان چند بار برای روابط اجتماعی همسرشان کاری انجام می دهند. پژوهشگران موضوعاتی مانند نگرانی زن درباره کمبود روابط اجتماعی شریک زندگی، تمایل او به گسترش این روابط، احساس خستگی ناشی از تلاش هایش و میزان وابستگی شریک زندگی به حمایت عاطفی او را نیز بررسی کردند.

بخش مهم دیگر، احساس نابرابری بود: آیا زن تصور می کند حمایتی که ارائه می دهد دیده می شود و در مقابل، خود او هم می تواند روی شریک زندگی اش حساب کند؟ یافته ها نشان داد احساس نابرابری در حمایت عاطفی، در مقایسه با خود رفتارهای مربوط به مدیریت روابط اجتماعی، ارتباط قوی تری با رضایت کمتر از رابطه داشت. به بیان ساده، ممکن است آنچه فرد را بیشتر خسته می کند، فقط انجام دادن کارها نباشد؛ دیده نشدن تلاش و یک طرفه شدن حمایت نیز اهمیت دارد.

این تفاوت در زندگی روزمره قابل لمس است. زنی ممکن است با علاقه برای دیدار همسرش با دوستان قدیمی برنامه ریزی کند و از این کار ناراحت نباشد. اما اگر هم زمان احساس کند برای نیازهای عاطفی خودش گوش شنوایی وجود ندارد، همان رفتار می تواند معنای دیگری پیدا کند. پرسش اصلی فقط این نیست که چه کسی قرارها را هماهنگ می کند؛ این است که آیا مسئولیت مراقبت از رابطه و سلامت عاطفی میان دو نفر تقسیم شده است؟

آیا این پژوهش می گوید مردان مقصرند؟

 این مطالعه مردان تنها را به عنوان عامل مشکل معرفی نمی کند و درباره همه مردان نیز حکمی نمی دهد. کاهش دوستی ها و دشواری در درخواست حمایت می تواند خود برای مردان دردناک باشد. پژوهش به پیامد احتمالی این وضعیت برای شریک زندگی آنان توجه می کند؛ به ویژه زمانی که جبران کمبود ارتباطات اجتماعی، به مسئولیتی ثابت و نادیده گرفته شده تبدیل شود.

همچنین نتایج نشان نمی دهند این فشار علت مستقیم افسردگی، اضطراب یا کاهش رضایت زناشویی است. داده های اصلی از گزارش خود زنان به دست آمده اند و بخش مربوط به ارتباط این تجربه با کیفیت رابطه، مقطعی است. ممکن است عوامل دیگری نیز هم بر تقسیم حمایت عاطفی و هم بر رضایت از رابطه اثر بگذارند. پژوهشگران می گویند برای روشن شدن جهت این ارتباط، باید هر دو نفر در مطالعات بعدی بررسی شوند و تغییرات رابطه در طول زمان دنبال شود.

زوج ها چه چیزی را می توانند از این یافته بگیرند؟

ارزش این پژوهش در نام گذاشتن بر کاری است که ممکن است در رابطه انجام شود، اما در گفت و گوهای روزمره جایی نداشته باشد. زوج ها می توانند از خود بپرسند هر یک برای حفظ دوستی هایش چه می کند، هنگام فشار روانی از چه کسانی کمک می گیرد و آیا انتظار دارد شریک زندگی اش به تنهایی همه نیازهای عاطفی او را پاسخ دهد.

پاسخ این پرسش ها قرار نیست به حساب کشی درباره هر تماس و قرار دوستانه تبدیل شود. هدف، دیدن مسئولیتی است که شاید بی صدا بر دوش یک نفر افتاده باشد. رابطه ای که در آن هر دو نفر برای ارتباط با دیگران و حمایت از یکدیگر سهم دارند، فرصت بیشتری برای صمیمیت بدون فرسودگی فراهم می کند.