از چراغ چک تا تسمه تایم / ۱۰ نکته مهم که رانندگان خانم باید بدانند

به گزارش رکنا، آشنایی با مفاهیم اولیه فنی خودرو، پیگیری سرویس‌های دوره‌ای و نگهداری از ماشین را آسان‌تر می‌کند. این اطلاعات برای تمام رانندگان، به‌ویژه کسانی که به‌تازگی پشت فرمان نشسته‌اند، کاربرد دارد.

۱. فشار باد لاستیک؛ عددی که روی مصرف و کنترل خودرو اثر دارد

فشار باد، میزان هوای فشرده داخل لاستیک است که معمولاً با واحد «بار» یا «PSI» بیان می‌شود. کم‌باد بودن تایر می‌تواند مصرف سوخت را بالا ببرد، فرمان‌پذیری را ضعیف کند و احتمال آسیب به لاستیک را افزایش دهد. فشار مناسب هر خودرو در دفترچه راهنما یا برچسب چارچوب در راننده درج شده است؛ عدد روی دیواره لاستیک لزوماً فشار پیشنهادی خودرو نیست.

۲. سیستم TPMS؛ هشدار کم‌باد شدن تایرها

سامانه پایش فشار باد تایر یا TPMS، کاهش فشار لاستیک را تشخیص می‌دهد و به راننده هشدار می‌دهد. روشن شدن چراغ آن الزاماً به معنای پنچری نیست، اما باید فشار تایرها بررسی شود. وجود این سیستم نیز نیاز به کنترل دوره‌ای باد لاستیک‌ها را از بین نمی‌برد.

۳. روغن موتور؛ محافظ قطعات متحرک

روغن موتور اصطکاک میان قطعات را کاهش می‌دهد و به دفع گرما و پاک‌سازی آلودگی‌ها کمک می‌کند. کمبود روغن یا تأخیر در تعویض آن می‌تواند به موتور آسیب جدی بزند. زمان تعویض و روش بررسی سطح روغن باید براساس دستورالعمل سازنده و شرایط استفاده از خودرو باشد.

۴. مایع خنک‌کننده؛ مراقب بالا رفتن دما باشید

مایع خنک‌کننده یا کولانت، گرمای موتور را جذب می‌کند و از طریق سیستم خنک‌کاری به دفع آن کمک می‌کند. کم شدن این مایع یا نشتی آن ممکن است دمای موتور را بالا ببرد. اگر نشانگر دما از محدوده عادی خارج شد، باید در محل امن توقف کرد. باز کردن درِ رادیاتور یا مخزن تحت فشار هنگام داغ بودن موتور نیز خطر سوختگی شدید دارد.

۵. روغن ترمز؛ مایعی که نیروی پدال را منتقل می‌کند

روغن ترمز وظیفه انتقال نیروی پدال به اجزای ترمز را در سیستم هیدرولیکی بر عهده دارد. کاهش سطح آن ممکن است با نشتی یا فرسودگی قطعات مرتبط باشد. نرم شدن غیرعادی پدال یا تغییر در قدرت ترمزگیری را باید جدی گرفت؛ ادامه رانندگی در چنین شرایطی می‌تواند خطرناک باشد.

۶. ترمز ABS؛ جلوگیری از قفل شدن چرخ‌ها

سیستم ترمز ضد قفل یا ABS، هنگام ترمزگیری شدید از قفل شدن چرخ‌ها جلوگیری می‌کند و به حفظ کنترل فرمان کمک می‌کند. با این حال، رعایت فاصله ایمن و سرعت مناسب همچنان ضروری است. روشن ماندن چراغ ABS به بررسی نیاز دارد؛ حتی اگر ترمز معمولی خودرو همچنان کار کند.

۷. کنترل پایداری ESC؛ کمک به مهار لغزش

سیستم کنترل پایداری الکترونیکی، انحراف خودرو از مسیر موردنظر راننده را تشخیص می‌دهد و با کاهش توان موتور یا ترمزگیری جداگانه چرخ‌ها به حفظ پایداری کمک می‌کند. چشمک زدن چراغ آن در بعضی شرایط نشانه مداخله سیستم است، اما روشن ماندن چراغ می‌تواند نیازمند بررسی باشد.

۸. چراغ چک؛ هشداری با علت‌های مختلف

چراغ چک به سامانه مدیریت موتور و کنترل آلایندگی مربوط است. ایراد حسگرها یا اختلال در احتراق از دلایل احتمالی روشن شدن آن هستند، اما علت دقیق با عیب‌یابی مشخص می‌شود. روشن شدن ثابت چراغ نیاز به بررسی دارد و چشمک زدن آن می‌تواند نشانه مشکل جدی‌تری باشد که توقف ایمن و رسیدگی فوری را ضروری می‌کند.

۹. گیربکس؛ ضربه و تأخیر را نادیده نگیرید

گیربکس یا جعبه‌دنده، نسبت انتقال نیرو از موتور به چرخ‌ها را تغییر می‌دهد. تأخیر غیرعادی در تعویض دنده، ضربه شدید یا نشتی روغن گیربکس از نشانه‌هایی است که باید بررسی شوند. هر نوع گیربکس نیز برنامه نگهداری مخصوص خود را دارد و زمان سرویس آن باید از دفترچه همان خودرو استخراج شود.

۱۰. تسمه تایم؛ قطعه‌ای با موعد تعویض مشخص

تسمه تایم، حرکت میل‌لنگ و میل‌بادامک را هماهنگ می‌کند تا سوپاپ‌ها در زمان مناسب باز و بسته شوند. پارگی این تسمه در بعضی موتورها می‌تواند خسارت سنگینی به همراه داشته باشد. موعد تعویض آن به نوع موتور، کارکرد و توصیه سازنده بستگی دارد؛ بنابراین ثبت سابقه تعویض و رعایت زمان سرویس اهمیت زیادی دارد.

شناخت این اصطلاحات به راننده کمک می‌کند هشدارها را زودتر تشخیص دهد و هنگام مراجعه به تعمیرگاه، مشکل را روشن‌تر توضیح دهد. برای جزئیات سرویس‌ها و معنای چراغ‌های هشدار نیز باید به دفترچه راهنمای همان خودرو مراجعه کرد.

منبع: پدال