رئیس مرکز فضای مجازی ایران: مقابله با حمله زامبی ها و .../ بعد از حملات سایبری حملات نظامی انجام می شود

به گزارش رکنا، دبیر شورای‌عالی فضای مجازی گفت: معمولاً چند روز پیش از آغاز حملات نظامی، حجم زیادی از حملات سایبری آغاز می‌شود و این حملات حتی پس از برقراری آتش‌بس نیز ادامه پیدا می‌کنند.محدودشدن مسیر دسترسی به اینترنت، بخشی از حملات و مهاجمان آماتور را از چرخه خارج می‌کند و به تیم‌های امنیتی امکان می‌دهد بر مقابله با مهاجمان حرفه‌ای تمرکز کنند.هفتۀ گذشته چند حمله جدی انجام شد که بخش عمدۀ آن‌ها مهار شد. مدیریت و کنترل شرایط همچنان ادامه دارد.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط قطع اینترنت با امنیت سایبری و تداوم حملات سایبری در زمان محدودیت دسترسی به اینترنت گفت: حملات سایبری انواع مختلفی دارند؛ از جمله حملات منع سرویس توزیع‌شده (DDoS)، حملات مبتنی بر مهندسی اجتماعی و روش‌هایی که در آن مهاجمان با تماس یا طرح پرسش، به‌تدریج اطلاعات موردنیاز خود را از افراد استخراج می‌کنند.

وی افزود: روش‌های مختلفی برای ارتکاب جرایم سایبری وجود دارد و این حملات هم از خارج و هم از داخل کشور انجام می‌شوند. همچنین، شبکه‌هایی از دستگاه‌های آلوده یا اصطلاحاً زامبی می‌توانند برای انجام حملات مورد استفاده قرار گیرند.

آقامیری با اشاره به مخاطرات دانلود نرم‌افزار از منابع غیرمجاز گفت: بخشی از تهدیدها از طریق نرم‌افزارهایی ایجاد می‌شود که کاربران از منابع غیرمجاز دریافت می‌کنند. برای مثال، در حوزه بازی‌های رایانه‌ای، ممکن است کاربران بازی‌هایی را از منابعی دانلود کنند که در ظاهر مشکلی ندارند، اما زیرساخت‌های میزبانی آن‌ها می‌تواند در اختیار گروه‌های حرفه‌ای هکری باشد و برای جمع‌آوری اطلاعات و اهداف مخرب مورد استفاده قرار گیرد.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی ادامه داد: هنگامی که مسیر دسترسی برای مهاجمان بسیار باز باشد، دامنه حملات نیز گسترش پیدا می‌کند و حتی گروه‌های آماتور می‌توانند حملاتی را علیه کشور انجام دهند. در چنین شرایطی، تیم‌های امنیت سایبری کشور ناچارند با تعداد زیادی از حملات و مهاجمان مواجه شوند.

وی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲روزه اظهار کرد: در آن مقطع، اینترنت در ۷۲ ساعت پایانی قطع شد. مدیریت شرایط امنیتی و نوع تهدیدها اقتضا می‌کرد که صحنه به‌گونه‌ای مدیریت شود که امکان مقابله مؤثرتر با حملات فراهم شود.

آقامیری توضیح داد: با محدود شدن مسیر دسترسی، بخشی از حملات و مهاجمان آماتور از چرخه خارج می‌شوند و تیم‌های امنیتی می‌توانند تمرکز بیشتری بر مقابله با گروه‌های حرفه‌ای داشته باشند. به گفته وی، در چنین شرایطی، به‌جای درگیری با هزاران گروه که بخش عمده آن‌ها آماتور هستند، امکان تمرکز بر تعداد محدودتری از مهاجمان حرفه‌ای فراهم می‌شود.

وی با بیان اینکه حملات سایبری معمولاً پیش از آغاز حملات نظامی افزایش پیدا می‌کنند، گفت: در زمان حملات نظامی، معمولاً از چند روز قبل حجم زیادی از حملات سایبری آغاز می‌شود و حتی پس از برقراری آتش‌بس نیز این حملات ادامه پیدا می‌کنند.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی در پایان با اشاره به حملات سایبری اخیر گفت: هفته گذشته چند حمله جدی انجام شد که بخش عمده آن‌ها مهار شدند، هرچند دشمن در دو مورد به موت‌هایی دست یافت. با این حال، مدیریت و کنترل شرایط همچنان ادامه دارد.

فرصت معرفی تمدن ایران به جهان

آقامیری با اشاره به ظرفیت فضای مجازی برای گسترش تعاملات بین‌المللی اظهار کرد: در گذشته، معرفی فرهنگ، تمدن، ارزش‌ها و اصول ایرانی به مردم سایر کشورها فرایند پیچیده‌ای داشت و به اقداماتی مانند تدوین و ترجمه کتاب، دریافت مجوز انتشار در کشور مقصد یا تولید فیلم نیازمند بود، اما امروز انتشار کتاب، فیلم و محتوای چندرسانه‌ای در فضای مجازی با سهولت بیشتری انجام می‌شود.

وی افزود: این ظرفیت دوسویه است؛ همان‌طور که ما در معرض محتواهای بین‌المللی قرار داریم، محتواهای ایرانی و ارزش‌ها و اصول فرهنگی کشورمان نیز می‌توانند به‌راحتی در کشورهای دیگر منتشر شوند، دیده شوند و تأثیرگذار باشند.

گسترش میدان جنگ به مرحله پنجم رسیده است

آقامیری با اشاره به اسناد امنیتی منتشرشده از سوی ناتو و وزارت جنگ آمریکا افزود: در بسیاری از اسناد امنیتی امروز، از تغییر ماهیت جنگ و گسترش میدان‌های آن صحبت می‌شود. بر اساس این اسناد، جنگ پنج میدان پیدا کرده است.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به رقابت فناورانه در عرصه فضای مجازی گفت: یکی از ابعاد این رقابت، استفاده از فناوری برای آسیب‌زدن به مردم کشورها و تضعیف حاکمیت‌هاست. جنگ سایبری نیز ابعاد مختلفی دارد که یکی از آن‌ها، هک‌کردن زیرساخت‌ها، از کار انداختن سامانه‌ها و ایجاد اختلال و مشکل برای مردم است.

وی افزود: یکی دیگر از ابعاد جنگ سایبری، استفاده از داده‌های فضای مجازی برای اهداف نظامی است؛ به این معنا که اطلاعات به‌دست‌آمده از این فضا برای پیشبرد اهداف نظامی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آقامیری با اشاره به استفاده از ابزارهای سایبری در جنگ‌افزارها ادامه داد: بُعد دیگر جنگ سایبری، استفاده از ابزارهای سایبری برای اهداف مختلف است. از نمونه‌های شناخته‌شده این حوزه می‌توان به حمله سایبری استاکس‌نت اشاره کرد که در تأسیسات هسته‌ای ایران به کار گرفته شد. این نوع تهدیدها همچنان در جهان وجود دارد.

وی با اشاره به هم‌زمانی ابعاد مختلف درگیری‌ها گفت: امروز با جنگی ترکیبی مواجه هستیم که در کنار جنگ نظامی و شهادت نیروهای کشور، ابعاد اقتصادی، امنیتی و سایبری نیز دارد. یکی از مهم‌ترین ابعاد این رویارویی، جنگ شناختی است و این تقابل همچنان ادامه دارد.

پروژه استارلینک و برنامه تضعیف حکمرانی در کشور

آقامیری با اشاره به اظهارات نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در سازمان ملل درباره استارلینک افزود: طرح چنین موضوعاتی را باید در چارچوب تلاش‌هایی بررسی کرد که به گفته وی، با هدف تضعیف حکمرانی کشورها دنبال می‌شوند. این اقدامات بخشی از پازلی است که در پی پیشبرد اهداف جنگ سایبری، چه در حوزه شناختی و چه در سایر ابعاد آن، قرار دارد.

وی ادامه داد: سازوکارهایی که با هدف تضعیف یا از بین بردن توان حکمرانی کشورها به کار گرفته می‌شوند، بخشی از چالش‌هایی هستند که امروز با آن‌ها مواجهیم.

روش جدید امنیت سایبری کشور

دبیر شورای عالی فضای مجازی، درباره نحوه اطلاع‌رسانی رتبه‌بندی امنیت سایبری سکوهای خدمات‌دهنده و ضمانت اجرای رفع آسیب‌پذیری‌های احتمالی، گفت: شورای عالی فضای مجازی در سال ۱۴۰۴ مصوبه‌ای را در این زمینه تصویب و ابلاغ کرده است تا از این ابزار به‌عنوان روشی جدید برای ارزیابی و ارتقای امنیت سایبری استفاده شود.

وی افزود: اطلاع‌رسانی درباره نتایج ارزیابی‌ها به‌تدریج انجام خواهد شد. در هفته‌های آینده، بانک‌ها نیز در این فرایند قرار می‌گیرند و دانشگاه‌ها هم تقریباً آماده اجرای این طرح هستند.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی ادامه داد: متولیان مربوطه، مسئولیت نظارت بر اجرای این طرح و گزارش‌دهی درباره شاخص‌های امنیتی را برعهده دارند. پس از ارزیابی اولیه، به مجموعه‌ها یک ماه فرصت داده می‌شود تا نقاط ضعف خود را برطرف کنند. پس از پایان این مهلت، ارزیابی مجدد انجام می‌شود و نتایج در اختیار عموم مردم قرار خواهد گرفت.

آقامیری با تأکید بر اهمیت انتشار عمومی نتایج این رتبه‌بندی اظهار کرد: این موضوع برای کسب‌وکارها اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه مردم تمایل دارند خدمات خود را از مجموعه‌هایی دریافت کنند که از امنیت و اعتبار بیشتری برخوردارند.

پیگیری‌های بین‌المللی ایران درباره فعالیت استارلینک

دبیر شورای عالی فضای مجازی، با اشاره به امکان مدیریت ارتباطات ماهواره‌ای گفت: از نظر فنی، فناوری‌های متعددی برای مدیریت این ارتباطات وجود دارد و این‌طور نیست که یک فناوری به دلیل پیچیدگی، غیرقابل مدیریت باشد. اگر به تاریخ فناوری نگاه کنیم، می‌بینیم که همواره امکان مدیریت و مقابله با فناوری‌های مختلف از طریق فناوری‌های دیگر وجود داشته است.

وی افزود: در این زمینه، چند سامانه برای مدیریت ارتباطات ماهواره‌ای در شرایط خاص طراحی شده است که یکی از محورهای آن، شناسایی این ارتباطات است. متخصصان داخلی در این حوزه اقدامات خوبی انجام داده‌اند، محصولات مورد نیاز آماده شده و آزمایش‌های لازم نیز صورت گرفته است.

نقش استارلینک در حوادث دی ماه

رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به استفاده از یکی از این فناوری‌ها در حوادث دی‌ماه گفت: در آن مقطع، از یکی از این فناوری‌ها استفاده کردیم و ارتباطات موردنظر قطع شد. گزارش‌های خارجی نیز در این زمینه منتشر شده است. البته این اقدام در محدوده‌ای مشخص و براساس ارزیابی‌ها و تصمیم‌های اتخاذشده انجام گرفت.

آقامیری ادامه داد: گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد پس از اجرای این اقدام، حدود ۸۰ درصد از بسته‌های ارتباطی استارلینک در شبکه با اختلال مواجه شده و عملاً قطع شده‌اند و حدود ۲۰ درصد باقی‌مانده نیز کارایی قابل‌توجهی نداشته‌اند. به گفته وی، مدیریت این ارتباطات هم در سمت کاربر و هم در سمت ماهواره امکان‌پذیر است.

وی با بیان اینکه این فناوری‌ها می‌توانند زمینه همکاری با کشورهای دیگر را نیز فراهم کنند، اظهار کرد: کشور آمادگی دارد فناوری‌های مورد استفاده خود را با کشورهای همسو به اشتراک بگذارد و در این زمینه تعاملات و هم‌افزایی‌هایی در سطح بین‌المللی در حال انجام است.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی در ادامه با اشاره به پیگیری‌های وزارت ارتباطات در مجامع بین‌المللی درباره فعالیت استارلینک گفت: طی دو تا سه سال گذشته، وزارت ارتباطات پیگیری‌های جدی و مستمری را در اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) انجام داده است. این نهاد بین‌المللی مسئول رسیدگی به موضوعات مرتبط با مخابرات است و سازوکارهایی برای بررسی شکایت‌های کشورها دارد.

آقامیری افزود: ایران در دفعات متعدد شکایت‌ها و مستندات خود را ارائه کرده و در مواردی نیز اعلام شده است که باید فعالیت این سرویس مطابق مقررات بین‌المللی تنظیم شود و اقدامات لازم برای توقف فعالیت‌های مغایر با مقررات صورت گیرد.

وی ادامه داد: این موضوع به نهاد تنظیم‌گر مربوط در نروژ که مجوزهایی در این زمینه صادر کرده بود و همچنین به طرف آمریکایی اعلام شد. با این حال، ایران در پی ادامه فعالیت این سرویس، مجدداً شکایت خود را مطرح کرد.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی با اشاره به استدلال مطرح‌شده از سوی طرف مقابل مبنی بر دشواری شناسایی موقعیت جغرافیایی کاربران گفت: این پرسش مطرح شده است که چگونه امکان شناسایی موقعیت ارتباطات ماهواره‌ای در کشورهایی مانند هند و چین وجود دارد، اما در ایران چنین امکانی فراهم نیست.

آقامیری با تأکید بر اهمیت حاکمیت ملی و مقررات بین‌المللی حوزه فرکانس اظهار کرد: حاکمیت کشورها بر قلمرو خود و رعایت مقررات مربوط به استفاده از طیف فرکانسی، از اصول مهم نظام بین‌المللی مخابرات است. به گفته وی، در آخرین مراحل پیگیری، بهانه‌های مطرح‌شده پاسخ داده شده و مرجع رسیدگی نیز استدلال‌های ایران را پذیرفته است.

وی همچنین از ارسال تذکر جدی وزارت امور خارجه به نروژ در این زمینه خبر داد و گفت: انتظار می‌رود این کشور مطابق تصمیم‌ها و محکومیت‌های بین‌المللی، اقدامات لازم را انجام دهد.

آقامیری: کیفیت نامناسب شبکه برای مردم قابل قبول نیست

سیدمحمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، در پاسخ به پرسشی درباره دسترسی بیش از ۷۰ درصد مردم به فیلترشکن و ضرورت بازنگری در سیاست‌های فیلترینگ، گفت: باید خروجی سیاست‌ها را ارزیابی کنیم و ببینیم آنچه مردم تجربه می‌کنند، نتیجه مناسب و متناسبی است یا خیر.

وی با اشاره به ضرورت بررسی کیفیت شبکه ارتباطی کشور اظهار کرد: شبکه ابعاد مختلفی دارد و از مراکز داده داخلی و شبکه انتقال گرفته تا لایه تجمیع، لایه دسترسی و تجهیزات مختلفی مانند سامانه‌های نام دامنه (DNS) را شامل می‌شود. بنابراین، برای شناسایی منشأ اختلال باید مشخص شود مشکل دقیقاً در کدام بخش از این زنجیره وجود دارد.

آقامیری با بیان اینکه وزارت ارتباطات متولی اصلی کیفیت شبکه است و گزارش‌های مربوط به آن را منتشر می‌کند، افزود: اگر در هر بخش از شبکه اختلالی وجود دارد، باید برطرف شود. اینکه کیفیت نامناسبی به مردم ارائه کنیم و به کار خود ادامه دهیم، اصلاً قابل قبول نیست.

دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره سیاست‌های فیلترینگ نیز با اشاره به اختلاف آمارهای منتشرشده درباره میزان استفاده از فیلترشکن‌ها گفت: گزارش‌های متعددی در این زمینه منتشر می‌شود، اما درباره درصدها و اعداد اختلاف زیادی وجود دارد. از خبرنگاران می‌خواهم کمک کنند مسئولان آمارها را مستند اعلام کنند و اعداد بر اساس حدس و گمان مطرح نشود.

شناسایی پایانه‌های استارلینک از اولویت‌های ماست

آقامیری در پاسخ به پرسشی درباره فناوری‌های مورد استفاده برای شناسایی و از کار انداختن پایانه‌های استارلینک، اظهار کرد: فناوری‌های مورد استفاده برای مقابله با این سامانه به اختلال در جی‌پی‌اس محدود نمی‌شود و فناوری‌های دیگری نیز در این زمینه به کار گرفته شده است.

وی با اشاره به گزارش‌های رسانه‌های غربی درباره استفاده ایران از اختلال جی‌پی‌اس برای مقابله با استارلینک گفت: این فرضیه از سوی طرف مقابل نیز بررسی شده، اما نتوانسته‌اند به‌طور دقیق متوجه شوند که چه فناوری‌هایی در این زمینه به کار گرفته شده است.

آقامیری با بیان اینکه اختلال در جی‌پی‌اس به‌تنهایی راهکار مؤثری برای از کار انداختن چنین سامانه‌ای نیست، توضیح داد: هدف، صرفاً ایجاد اختلال در ارتباط نیست، بلکه باید امکان برقراری ارتباط مؤثر میان فرستنده و گیرنده نیز مختل شود. از سوی دیگر، شناسایی این سامانه‌ها نیز اهمیت زیادی دارد و فناوری‌های دیگری برای شناسایی آسان‌تر آنها وجود دارد که در این زمینه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی در ادامه با اشاره به اهمیت موضوع استارلینک گفت: مسئله فقط از کار انداختن این پایانه‌ها نیست، بلکه باید درباره ماهیت فعالیت این شرکت نیز پرسش کرد. اگر مشخص شود که این شرکت فعالیتی نظامی دارد، باید به این سؤال پاسخ داده شود که هدف آن از این اقدامات چیست.