آرایش نظامی وارد مرحله تازه شد؛ احتمال آغاز جنگ شدید از آبان ماه

فضا به سمت آرایش نظامی شدید پیش می رود؛ انتظار جنگ پر شدت از ماه آبان یا نیمه آبان

هادی اعلمی فریمان، کارشناس مسائل بین الملل

دو روایت درباره وضعیت تنگه هرمز

وی افزود: درباره تنگه هرمز و خلیج فارس، دو روایت اصلی وجود دارد. بر اساس روایت آمریکا، تنگه باز است و این کشور با اتکا به نیروهای نظامی و زنجیره حفاظتی ایجاد شده، می تواند مسیر انتقال انرژی را حفظ کند.

این تحلیلگر ادامه داد: این استدلال چندان قابل قبول به نظر نمی رسد؛ زیرا قیمت انرژی در جهان افزایش یافته و آمریکا و کشورهای اروپایی نیز در حال برداشت از ذخایر راهبردی خود هستند.

اعلمی فریمان گفت: روایت دیگر، دیدگاه جمهوری اسلامی ایران است که با واقعیت های میدانی متفاوتی روبه رو است؛ زیرا هر روز اخبار تازه ای درباره حملات نظامی به کشتی های تجاری منتشر می شود. البته می توان دیدگاهی میانه را نیز در نظر گرفت؛ یعنی بخشی از ادعاهای آمریکا، نه همه آن، ممکن است با واقعیت منطبق باشد.

وی اضافه کرد: جمهوری اسلامی ایران به نوعی در محاصره شدیدی قرار گرفته و هم در زمینه فروش نفت و هم در تامین کالاهای راهبردی با محدودیت مواجه است. این دو دیدگاه اکنون روایت های غالب درباره شرایط منطقه را شکل می دهند.

این کارشناس مسائل بین الملل با اشاره به ادعای آمریکا درباره برتری راهبردی اظهار کرد: آمریکایی ها معتقدند درآمدهای نفتی ایران کاهش یافته و بر همین اساس، از احتمال فروپاشی اقتصادی کشور سخن می گویند. مجموعه این شرایط به ایجاد یک بن بست راهبردی

بازگشت آمریکا به موضوع هسته ای

وی ادامه داد: آمریکا بار دیگر به موضع اولیه خود بازگشته و تاکید دارد حل مسائل باید از موضوع هسته ای آغاز شود. آنها دوباره این مسئله را در مرکز توجه قرار داده و حتی به صراحت گفته اند تنگه هرمز دیگر برایشان اهمیت سابق را ندارد. این وضعیت نشان دهنده شکل گیری یک بن بست جدی است.

حرکت شرایط به سوی تقابل نظامی

اعلمی فریمان درباره احتمال افزایش تنش های نظامی گفت: تمام فضای موجود به سوی آرایش نظامی

وی افزود: به نظر می رسد هدف آنها تشدید محاصره باشد. اکنون همزمان از محاصره اقتصادی، محاصره نظامی، ادعای محاصره زمینی و محدودیت های هوایی سخن گفته می شود. این عوامل در کنار یکدیگر، یک راهبرد زنجیره ای

این تحلیلگر ادامه داد: خبری نیز درباره انجام شبیه سازی هایی برای ورود به تاسیسات هسته ای منتشر شده است. با توجه به مجموع این نشانه ها، تصور می کنم باید از ماه آبان یا نیمه آبان، منتظر حرکت شرایط به سمت یک جنگ پر شدت

اعلمی فریمان تاکید کرد: در وضعیت فعلی، بعید است این بن بست از مسیر دیپلماسی شکسته شود؛ زیرا مسیرهای موجود عملا بسته شده و آنچه مشاهده می کنیم، شکل گیری یک آرایش نظامی شدید است.

فرایند طولانی عادی سازی روابط

وی گفت: بررسی تاریخ سیاست خارجی آمریکا نشان می دهد توافق هایی از این دست معمولا به سرعت به نتیجه نمی رسند. دو کشور برای اعتماد سازی، کاهش تنش و حرکت به سوی روابط پایدار، به زمان طولانی نیاز دارند. ساختار اداری و سیاسی آمریکا نیز معمولا کند عمل می کند و ممکن است عادی سازی روابط چند سال زمان ببرد تا دولت و کنگره این کشور به تدریج برای کاهش تحریم ها اقدام کنند.

این کارشناس افزود: دولت آمریکا در مراحل ابتدایی چنین فرایندی اختیارهایی دارد، اما سازوکار اداری این کشور نمی تواند به سرعت خواسته های ایران را تامین کند. آمریکایی ها زمانی که خود را در موقعیت برتر می بینند، تلاش می کنند ابتدا امتیازهای کامل هسته ای را از جمهوری اسلامی ایران بگیرند و سپس روند عادی سازی روابط را آغاز کنند.

وی اظهار کرد: در داخل ایران نیز محدودیت های قابل توجهی وجود دارد. برخی جریان ها بر موضوع انتقام تاکید دارند و خواستار ادامه تقابل با اهداف آمریکا هستند. این مجموعه موانع اجازه نمی دهد روابط دو کشور به سرعت ترمیم شده و به سمت عادی سازی حرکت کند.

اعلمی فریمان درباره عادی سازی روابط ایران و آمریکا گفت: در آمریکا بیشتر موضوع برقراری روابط عادی با جمهوری اسلامی ایران مطرح است، اما در داخل کشور برخی دیدگاه ها بر این باورند که ایران باید ابتدا به قدرت هسته ای دست پیدا کند و سپس وارد مسیر عادی سازی شود.

وی تصریح کرد: با این دیدگاه موافق نیستم. هر اندازه حرکت در حوزه هسته ای به سمت سخت گیری بیشتر و دستیابی به لایه های سخت قدرت هسته ای ادامه پیدا کند، میزان تضاد، تقابل و اصطکاک نیز افزایش خواهد یافت و شرایط به سمت بهبود پیش نمی رود.

احتمال عملیات غافلگیرانه

این کارشناس مسائل بین الملل در پاسخ به پرسشی درباره دیدار کشورهای حاشیه خلیج فارس با اسرائیل، فضاسازی های اخیر بنیامین نتانیاهو علیه ایران و احتمال وقوع درگیری پیش از انتخابات آمریکا اظهار کرد: این موضوع به شرایط بستگی دارد. برخلاف تحلیل هایی که در داخل کشور انتخابات را عامل اصلی تعیین کننده می دانند، معتقدم اگر در مرحله پایانی، مسائل امنیتی ویژه ای رخ دهد، ترامپ ممکن است نتیجه انتخابات را چندان مهم نداند و در فرصت باقی مانده، دست به یک عملیات غافلگیرانه

وی افزود: ترامپ به اقدام سریع و نتیجه ای فوری از چنین عملیاتی نیاز دارد. احتمالا تلاش خواهد کرد کشورهای عربی منطقه و اسرائیل را با خود همراه کند تا از دیدگاه خودش در کوتاه ترین زمان به نتیجه برسد.

اعلمی فریمان ادامه داد: ممکن است زمان اجرای عملیات به گونه ای انتخاب شود که تاثیر زیادی بر جامعه آمریکا و فضای سیاسی داخلی این کشور نگذارد. بنابراین این اقدام می تواند پیش از انتخابات، در آستانه انتخابات یا حتی پس از آن انجام شود. با این حال، برای ترامپ زمان اجرای عملیات به اندازه شیوه انجام آن اهمیت ندارد؛ مهم این است که بتواند در کوتاه ترین زمان نتیجه مورد نظر خود را به دست آورد.