خشم شدید ترامپ از پاسخ قاطع پزشکیان؛ رویای دیدار با رئیس جمهور ایران نقش بر آب شد

خشم شدید ترامپ از مشت محکمی که پزشکیان زد؛ ترامپ روی دیدار با پزشکیان حساب باز کرده بود

پیشنهاد ایران برای برقراری آتش بس یک هفته ای در همه جبهه ها

مسعود پزشکیان برای نشان دادن جدیت ایران در اجرای این پیشنهاد اعلام کرد که آیت الله سید مجتبی خامنه ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران

رد پیشنهاد ترامپ و ضربه سیاسی به رئیس جمهور آمریکا

مخالفت رئیس جمهور آمریکا با این طرح را می توان واکنشی به تصمیم پزشکیان برای نپذیرفتن دیدار پیشنهادی ترامپ دانست؛ دیداری که قرار بود به توافقی برای پایان جنگ منجر شود و از ترامپ چهره ای صلح طلب بسازد. چنین توافقی می توانست بخشی از محبوبیت کاهش یافته او را بازگرداند، موقعیت حزب جمهوری خواه را تقویت کند و به حفظ اکثریت این حزب در سنا و مجلس نمایندگان کمک برساند.

ترامپ امید زیادی به ملاقات با رئیس جمهور ایران در حاشیه نشست سران داشت و بخش مهمی از برنامه خود را بر همین دیدار بنا کرده بود. به همین دلیل، تصمیم او برای لغو صدور ویزای پزشکیان و اعضای هیئت همراه، مشابه اقدامی بود که پیشتر درباره محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، انجام داد. کاخ سفید می خواست از این نشست به عنوان راهی برای عقب نشینی از بحران جنگ ایران استفاده کند، اما شکست در تحقق اهدافی مانند تغییر ساختار سیاسی ایران و نابودی برنامه های هسته ای و موشکی این کشور، این فرصت را از دولت آمریکا گرفت.

ساختار تصمیم گیری در ایران

در تحلیل رفتار تهران باید توجه داشت که رئیس جمهور ایران تصمیم گیرنده نهایی در همه مسائل کشور نیست. در ایران نهادی عالی با هدایت رهبر انقلاب وجود دارد که سیاست های کلان و تصمیم های اصلی کشور را مدیریت می کند و چهره های نظامی، سیاسی و اقتصادی در آن نقش دارند.

این ساختار به دلایل مختلف برنامه ترامپ برای دیدار با پزشکیان در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل را ناکام گذاشت. از نگاه ایران، دولت آمریکا با همراهی رژیم صهیونیستی جنگ علیه کشور را آغاز کرد، فشارهای نظامی و اقتصادی گسترده ای علیه بیش از ۹۵ میلیون ایرانی به کار گرفت و در مهمترین اقدام، آیت الله العظمی سید علی خامنه ای، رهبر پیشین انقلاب ایران و یکی از پایه گذاران ساختار مدرن کشور و توانمندی های نظامی و هسته ای آن، را ترور کرد.

انتخاب دشوار ترامپ در آستانه انتخابات

اکنون پرسش مهم این است که ترامپ در پنج هفته باقی مانده تا انتخابات میان دوره ای، به ویژه در ارتباط با جنگ ایران، چه مسیری را انتخاب خواهد کرد. ادامه سکوت و ناتوانی در رسیدن به توافق می تواند محبوبیت او را بیش از پیش کاهش دهد و زمینه شکست جمهوری خواهان در انتخابات، برکناری احتمالی رئیس جمهور و حتی پیگیری اتهامات سیاسی و اخلاقی علیه او را فراهم کند.

توافق صلح احتمالا مستلزم پذیرفتن بخش زیادی از خواسته های ایران خواهد بود. تقویت حاکمیت ایران پس از ناکامی در سرنگونی آن با عملیات نظامی و پذیرش کنترل تهران بر تنگه هرمز، از جمله مهمترین شروط احتمالی است. ترامپ پیشتر نقشه های این منطقه را در شبکه اجتماعی متعلق به خود با عنوان «خلیج ترامپ» منتشر کرده بود. با این حال، او می تواند چنین توافقی را به عنوان نشانه پیروزی و تحقق اهداف آمریکا معرفی کند.

گزینه نظامی و پیامدهای نامعلوم

با کاهش احتمال دستیابی به توافق، به نظر می رسد گزینه نظامی بار دیگر در محاسبات ترامپ پررنگ شود. با این حال، تجربه هفت ماهه این رویکرد نشان داد که فشار نظامی نتیجه مورد انتظار آمریکا را به همراه نداشته است. ایران توانست انسجام حاکمیت خود را حفظ کند، برنامه هسته ای اش را ادامه دهد و ظرفیت تولید موشک و پهپاد را افزایش دهد. از این رو، تکیه دوباره بر اقدام نظامی می تواند پیامدهایی خطرناک و پیش بینی ناپذیر داشته باشد.

تهران اکنون احتمال تکرار حمله نظامی را جدی می داند و سطح آمادگی های خود را افزایش داده است. مقام های ایرانی همچنین از احتمال گسترش جغرافیایی جنگ و هدف قرار دادن ناوهای هواپیمابر و کشتی های جنگی آمریکا سخن گفته اند؛ تهدیدی که می تواند دریای عرب، دریای سرخ، اقیانوس هند و دیگر مناطق را دربر بگیرد.

ایران همچنین هشدار داده است که با کمک متحدان خود در چین و روسیه، از طریق دریافت تسلیحات جدید، پشتیبانی ماهواره ای یا استفاده همزمان از هر دو ظرفیت، ممکن است از خطوط قرمز تعیین شده در آغاز جنگ عبور کند.

امتناع پزشکیان از دیدار با ترامپ و ناکام گذاشتن این برنامه در برابر افکار عمومی جهان، اقدامی حساب شده از سوی ساختار حاکم ایران ارزیابی می شود. این تصمیم، علاوه بر جنبه سیاسی، نشانه ای از مدیریت هماهنگ جنگ در حوزه های نظامی، سیاسی و اقتصادی