روغن موتور و لاستیک خودرو از قیمت‌گذاری دستوری خارج شدند / احتمال افزایش قیمت در بازار

به گزارش رکنا، در جلسه اخیر ستاد تنظیم بازار به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، مقرر شد تایر و روغن موتور خودروهای سبک تا پایان سال از نظام قیمت‌گذاری دستوری خارج شوند.

بر اساس این تصمیم، تولیدکنندگان این محصولات آزادی عمل بیشتری برای تعیین قیمت فروش خواهند داشت. دولت هدف از اجرای این سیاست را افزایش تولید داخلی و تعدیل شرایط بازار عنوان کرده است.

البته این تغییر شامل همه محصولات نمی‌شود؛ توزیع تایر خودروهای سنگین و روغن موتور دیزلی همچنان تابع روال قبلی خواهد بود و تصمیم جدید صرفاً خودروهای سبک را در بر می‌گیرد.

روغن موتور در یک سال چند بار گران شد؟

خروج روغن موتور از قیمت‌گذاری دستوری در شرایطی اتفاق می‌افتد که این محصول طی یک سال گذشته چند مرحله افزایش رسمی قیمت را تجربه کرده است.

بررسی روند تغییرات قیمت نشان می‌دهد:

• آبان ۱۴۰۴: نخستین افزایش رسمی به میزان ۱۰ درصد اعمال شد.

• دی ۱۴۰۴: قیمت محصولات تولیدکنندگان بزرگ، متناسب با گرید و سطح کیفی، بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافت.

• اردیبهشت ۱۴۰۵: میانگین قیمت انواع روغن موتور بنزینی و دیزلی حدود ۳۰ درصد بالا رفت.

به این ترتیب، روغن موتور در کمتر از یک سال سه مرحله افزایش رسمی قیمت را پشت سر گذاشته است.

از سوی دیگر، افزایش قیمت‌های بازار نیز در مقاطعی با واکنش سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان روبه‌رو شد. این سازمان در شهریور امسال اعلام کرده بود مجوزی برای افزایش قیمت روغن موتور صادر نکرده و افزایش‌های مشاهده‌شده در بازار فاقد وجاهت قانونی است.

آیا آزادسازی قیمت روغن موتور به گرانی منجر می‌شود؟

با حذف قیمت‌گذاری دستوری، محدودیت تولیدکنندگان برای تعیین نرخ فروش کاهش پیدا می‌کند. هرچند هدف اعلام‌شده دولت، افزایش تولید و بهبود عرضه است، اما نگرانی اصلی مصرف‌کنندگان احتمال افزایش قیمت این محصول در بازار است.

در شرایطی که هزینه مواد اولیه، تولید و توزیع با فشارهای تورمی روبه‌روست، آزادسازی قیمت‌ها ممکن است به افزایش نرخ فروش منجر شود؛ به‌ویژه اگر رقابت مؤثر میان تولیدکنندگان شکل نگیرد و عرضه نیز به اندازه کافی افزایش پیدا نکند.

از آنجا که تعویض دوره‌ای روغن موتور برای نگهداری خودرو ضروری است، افزایش قیمت این محصول مستقیماً هزینه‌های نگهداری خودرو را برای خانوارها بالا می‌برد.

لاستیک و روغن موتور؛ هزینه تازه برای مالکان خودرو؟

تصمیم جدید دولت فقط روغن موتور را شامل نمی‌شود و لاستیک خودروهای سبک را نیز در بر می‌گیرد. به همین دلیل، در صورت افزایش قیمت این دو محصول، مالکان خودرو ممکن است با هزینه بیشتری برای نگهداری و استفاده از وسایل نقلیه خود مواجه شوند.

از سوی دیگر، هنوز باید منتظر ماند و دید خروج این محصولات از قیمت‌گذاری دستوری تا چه اندازه به افزایش تولید و بهبود عرضه منجر خواهد شد و آیا آثار مثبت این سیاست می‌تواند افزایش احتمالی قیمت‌ها را برای مصرف‌کنندگان جبران کند یا خیر.

نگرانی از افزایش هزینه نگهداری خودرو

یکی از انتقادهای مطرح‌شده درباره این سیاست، نامتوازن بودن روند آزادسازی قیمت‌ها و درآمد خانوارهاست. در حالی که تولیدکنندگان برای تعیین آزادانه‌تر قیمت محصولات خود با محدودیت کمتری مواجه می‌شوند، دستمزد و درآمد بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان همچنان تابع ضوابط و مصوبات دولتی است.

در چنین شرایطی، اگر قیمت کالاهای ضروری خودرو افزایش پیدا کند اما درآمد خانوارها متناسب با آن رشد نکند، فشار بیشتری به بودجه خانواده‌ها وارد خواهد شد.

در نهایت، اثر واقعی مصوبه جدید به میزان افزایش تولید، وضعیت رقابت در بازار و نحوه تغییر قیمت‌ها بستگی دارد؛ موضوعی که طی ماه‌های آینده و با اجرای این تصمیم روشن‌تر خواهد شد.