وضعیت مراکز داده برخی دستگاه‌ها بسیار بد است/ ایجاد ۱۰۰ سامانه موازی را وتو کردیم

به گزارش خبرنگار اقتصادی رکنا، دکتر محمد محسن صدر در ابتدای سخنان خود با تأکید بر اینکه اهل رسانه با روشنگری و شفاف‌سازی، پل ارتباطی حاکمیت و مردم هستند، به بررسی روند شاخص‌های آماری و پروژه‌های فاخر سازمان فناوری اطلاعات پرداخت.

۸۷ میلیون مراجعه‌کننده پشت درگاه واحد

نخستین دستاورد برجسته دولت چهاردهم، فراگیری پنجره ملی خدمات دولت هوشمند است. تاکنون بیش از ۸۷ میلیون کاربر به این پنجره مراجعه کرده و خدمات سایر دستگاه‌ها را از این بستر واحد اخذ کرده‌اند.

رونمایی از «ایران‌پاس» تا پایان سال: پنجره خدمات نیازمند رویکردی نوین بود. نسخه ارتقایافته این پنجره تحت عنوان «ایران‌پاس» در دست اقدام است، بخش زیادی از کارهای فنی آن انجام شده و تمام توان خود را به کار بسته‌ایم تا حداکثر تا پایان سال جاری به‌صورت عملیاتی در اختیار آحاد جامعه قرار گیرد.

برچیده شدن ارائه مدارک کاغذی و کپی: در نسخه ایران‌پاس، خدماتی نظیر امضای الکترونیک و تبادل اسناد دیجیتال رسمیت کامل می‌یابند تا بساط کپی‌گرفتن و ارائه پرونده‌های فیزیکی برای همیشه برچیده شود.

احراز هویت چهار سطحی و امنیت سامانه‌ها: هم‌اکنون احراز هویت در پنجره ملی تا سطح چهارم (شامل زنده‌سنجی و امضای الکترونیک) در حال انجام است؛ امکانی که مانع از سردرگمی مردم در مراجعات خاص (مانند سامانه حسام بانک مرکزی که نیازمند دو عامل احراز هویت بود) شده و در سامانه ایران‌پاس روان‌تر و قدرتمندتر پیاده‌سازی می‌شود.

عملکرد مرکز تبادل اطلاعات (NIX) در ایام بحران و ثبت ۴۷ میلیارد تراکنش

معاون وزیر ارتباطات با تبیین زیرساخت‌های پایدار ارتباطی میان دستگاه‌های اجرایی اعلام کرد:مرکز ملی تبادل اطلاعات دولت (NIX) تحت هدایت سازمان فناوری اطلاعات با رشد ۲۵ درصدی در دولت مواجه شده است.

مجموع تراکنش‌های این مرکز به عدد چشمگیر ۴۷ میلیارد و ۷۸۰ میلیون تراکنش موفقرسیده استپایداری در بحران‌ها: حتی در برهه‌های حساس کشور و تنش‌های مقطعی (نظیر جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه) که چالش‌های جدی وجود داشت و بسیاری از دستگاه‌ها با کاهش نیرو مواجه بودند، تنها در همان بازه ۴۰ روزه بیش از یک میلیارد تراکنش موفق بدون قطعی به ثبت رسید که نشانه دوام و پایداری شبکه ملی تبادل است.

 پنجره واحد مدیریت زمین؛ انقباض زمان استعلام از ۳۵۰ روز به ۱۹ روز

رئیس سازمان فناوری اطلاعات با تفکیک نقش‌ها در این کلان‌پروژه (راهبری فنی با سازمان فناوری اطلاعات و راهبری کسب‌وکار با وزارت جهاد کشاورزی) افزود: تاکنون ۲.۳ میلیون درخواست در پنجره واحد مدیریت زمین ثبت شده که نسبت به آغاز دولت ۱۷۲ درصد رشدداشته است.

رفع مانع در مجوزهای زمین‌پایه:احداث کارخانه، گلخانه، تغییر کاربری یا ساخت‌وساز همواره نیازمند اخذ ۱۴ الی ۱۵ استعلام مجزا بوده است. پیش از این، متقاضیان بین ۲۵۰ تا ۳۵۰ روز (نزدیک به یک سال) در دستگاه‌های مختلف سرگردان می‌شدند؛ اما اکنون میانگین پاسخ به استعلامات به ۱۹ روز کاهش یافته است. 

 وی تأکید کرد هدف‌گذاری نهایی این است که با اتصال تمام‌الکترونیک، پاسخ این استعلامات به‌صورت «آنی» درآید.

درگاه ملی مجوزها و صرفه‌جویی چند میلیون برگی کاغذ

معاون وزیر ارتباطات آمار دقیق سایر سامانه‌های مشترک را این‌گونه اعلام کرد:۱۳ میلیون و ۵۴۳ هزار و ۶۸۲ مجوز کسب‌وکارتاکنون از طریق درگاه ملی مجوزها (با راهبری فنی سازمان فناوری و کسب‌وکاری وزارت اقتصاد) صادر شده است.

هم‌بندی سیستم‌ها سبب شده تا متقاضی مجوز به‌محض نیاز به استعلامات زمین‌پایه، مستقیماً و بدون خروج از چرخه، به پنجره زمین متصل شود.

صرفه‌جویی‌های بزرگ عمومی:در راستای تأکیدات رئیس‌جمهور پیرامون گردش شفاف د اده و کاهش بهای تمام‌شده زندگی مردم، بیش از ۵.۸ میلیون برگ کاغذ** به دلیل حذف مدارک کاغذی صرفه‌جویی شده و ۱.۱ میلیون تردد و مراجعه فیزیکی مردم به ادارات کاهش پیدا کرده است. همچنین شاهد رشد ۴۳۱ درصدی در ساماندهی کاهش هزینه‌های درخواست‌های مردمی بوده‌ایم.

امنیت سایبری و رصد سامانه‌ها:تعداد آسیب‌پذیری‌های امنیتی شناسایی‌شده توسط زیرساخت‌های سازمان از ۴۷۰۷ مورد در ابتدای دولت به ۹۲۷۳ مورد ارتقا پیدا کرده (رشد ۹۴.۷ درصدی) که نشانگر فعال‌تر شدن سپرهای دیده‌بانی و پایش دائمی سامانه‌هاست.

پاسخگویی در بحران؛ درگاه‌های «ایران» و «یاب»

دکتر صدر تشریح کرد که در خلال روزهای جنگی و بحرانی اخیر، برای حل مشکل ناآشنایی مردم با نشانی دامنه‌ها اقدامات ضربتی انجام شد: راه‌اندازی و طبقه‌بندی پرتال ایران (iran.ir) که تنها در بازه ۴۰ تا ۵۰ روزه اخیر بیش از ۲۵ میلیون مراجعه برای دریافت آدرس و مسیر خدمات دولتی داشت.

 راه‌اندازی موتور جست‌وجوی تخصصی دولت به نشانی یاب (yab.gov.ir)؛ شهروندان با درج یک کلمه ساده (مثل «تعویض شناسنامه» یا «گذرنامه») به کارپوشه همان خدمت از میان بیش از ۵۹۰۰ خدمت شناسنامه‌دار الکترونیکی کشور هدایت می‌شوند.ایجاد درگاه دیده‌بان (dideban.ir) که اختلالات و قطعی‌های احتمالی سرویس‌های دستگاه‌های اجرایی را به‌صورت شفاف در دیدرس عموم مردم قرار می‌دهد.

 عبور از «جنگل سامانه‌ها» و معرفی 6 کلان‌زیست‌بوم دولت دیجیتال

صدر با اشاره به مطالعه تطبیقی چندماهه بر اساس استانداردهای سازمان ملل و تجارب برتر دنیا، از تغییر پارادایم خبر داد:توقف توسعه سامانه‌های موازی: «طبق بند ت ماده ۱۰۷ قانون برنامه، جلوی ایجاد جزیره‌ای سامانه‌ها را گرفته‌ایم. از بدو دولت بیش از ۱۰۰ درخواست ایجاد سامانه ملی جدید به سازمان واصل شد که بسیاری از آن‌ها را رد کردیم. مردم در جنگلی از سامانه‌ها گرفتار شده‌اند و نباید آن‌ها را بیش از این درگیر کرد.»

تدوین 6 کلان‌زیست‌بوم با ۱۰۵ تا ۱۱۴ هزار نفرساعت کار دانشگاهی: با مشارکت ۸ دانشگاه برتر کشور و ابلاغ رئیس‌جمهور، مطالعات کسب‌وکاری و فرآیندی 6 کلان‌زیست‌بوم شامل:

  1. زیست‌بوم زمین و ملک (با ۲۳۰ فرآیند فراسازمانی و اتصال ۱۵ دستگاه)

  2. زیست‌بوم مالیاتی

  3. زیست‌بوم تجارت فرامرزی (تجمیع بیش از ۱۷ دستگاه نظیر گمرک، بنادر، بانک مرکزی، صمت و...)

  4. زیست‌بوم لجستیک

  5. زیست‌بوم زنجیره تأمین

  6. زیست‌بوم کشاورزی

  و سایر حوزه‌ها تدوین شده و برای تصویب نهایی روی میز شورای اقتصاد است تا با مشارکت بخش خصوصی به فراخوان گذاشته شود.

حاکمیت فرآیند فراسازمانی بر نرم‌افزارهای داخلی: دولت کاری به نرم‌افزار درون‌دستگاهی ادارات ندارد، اما بر اساس قاعده پاسخگویی، چنانچه استعلامی در مهلت قانونی صادر نشود، به‌صورت خودکار «پاسخ مثبت» تلقی خواهد شد.

ارائه اسناد رسمی الکترونیک به‌جای فایل کپی:با همکاری دستگاه‌های متولی پایگاه‌های هویتی (وزارت علوم برای مدارک دانشگاهی و فراجا برای شناسنامه، گواهینامه و گذرنامه)، اسناد به‌صورت کدهای رمزنگاری‌شده دیجیتال روی تلفن همراه مردم قرار می‌گیرد تا استعلام اصالت آن‌ها به‌صورت آنی انجام شود.

هدف‌گذاری ارتقای جایگاه جهانی: رتبه دولت الکترونیک ایران در ابتدای دولت ۱۰۱ بوده و هدف برنامه هفتم رساندن آن به رتبه ۷۵ است؛ هرچند با اجرای زیست‌بوم‌ها و اخذ نظرسنجی و امتیاز مستقیم مردم از عملکرد ادارات، این رتبه می‌تواند تا ۵۰ پله بهبود یابد.

 وضعیت قرمز دیتاسنترها و الزام اتصال به «ابر دولت

رئیس سازمان فناوری اطلاعات هشداری جدی پیرامون وضعیت امنیت و مراکز داده دستگاه‌ها صادر کرد:

 «ارزیابی جامع مراکز داده کلیه نهادهای دولتی انجام شده است. صراحتاً می‌گویم وضعیت مراکز داده برخی از دستگاه‌ها بسیار نامطلوب و نگران‌کننده است.»

 بر اساس تکلیف بند الف ماده ۱۰۷ قانون برنامه هفتم، طی هفته‌های آینده احکام به دستگاه‌ها ابلاغ می‌شود: ادارات یا باید بر اساس چک‌لیست و استانداردهای دقیق سازمان، دیتاسنترهای خود را نوسازی و ارتقا دهند، یا داده‌ها و سرویس‌های خود را به‌صورت کامل به ابر یکپارچه و توزیع‌شده دولت منتقل کنند. سازمان فناوری اطلاعات با انتشار ۴ فراخوان با مشارکت بخش خصوصی، پشتیبانی امن از داده‌های حاکمیتی و مردم را تضمین خواهد کرد.

 کنترل هوشمند مصرف انرژی ادارات؛ صرفه‌جویی ۲۰ درصدی با پایش برخط

صدر در تشریح کارآیی فناوری در حل ناترازی‌ها تصریح کرد: سامانه مدیریت هوشمند مصرف انرژی برای نخستین بار در ۸ ساختمان وزارت ارتباطات مستقر شد و صرفاً با پایش دقیق الگوریتمی تجهیزاتی نظیر چیلرها و موتورخانه‌ها، بیش از ۲۰ درصد کاهش واقعی در مصرف انرژی حاصل شد.

تفاهم‌نامه تعمیم و اجباری‌شدن این پایش برخط هوشمند برای کلیه ساختمان‌های دولتی سراسر کشور در هفته پیش‌رو با وزارت کشور به امضا خواهد رسید. این سامانه به دولت امکان می‌دهد تا تصمیم‌گیری‌های کلان (نظیر اثربخشی یا عدم اثربخشی تعطیلی ادارات بر مصرف انرژی) را بر اساس داده‌های دقیق و گراف‌های لحظه‌ای انجام دهد.