ایران در مسیر تبدیل‌ شدن به پل ریلی آسیای مرکزی به آب‌ های جنوب / تأکید بر تکمیل رشت–آستارا

به گزارش رکنا، هشتمین نشست تجاری حمل‌ونقل و لجستیک راه ابریشم روزهای ۲۳ و ۲۴ مهرماه ۱۴۰۵ (۱۵ و ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶) در آستانه، پایتخت قزاقستان، با حضور جبارعلی ذاکری، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، برگزار شد؛ نشستی که توسعه همکاری‌های ریلی و تقویت مسیرهای ترانزیتی مشترک از محورهای اصلی آن بود.

ذاکری در این نشست با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران در اتصال شرق آسیا و آسیای مرکزی به اروپا و بازارهای جنوبی، بر ضرورت هماهنگی میان شبکه‌های ریلی کشورهای منطقه تأکید کرد و توسعه همکاری‌های عملیاتی را عاملی کلیدی برای تبدیل ظرفیت‌های جغرافیایی به مسیرهای مؤثر و رقابت‌پذیر حمل‌ونقل بین‌المللی دانست.

وی با بیان اینکه توسعه کریدورهای ریلی صرفاً به ایجاد زیرساخت محدود نمی‌شود، هماهنگی برنامه حرکت قطارها، تسهیل تشریفات مرزی، کاهش زمان توقف در مرزها، بهبود گردش واگن‌ها و شفافیت تعرفه‌ها را از الزامات افزایش بهره‌وری شبکه ریلی منطقه برشمرد.

معاون وزیر راه و شهرسازی تصریح کرد که تحقق این اهداف می‌تواند با افزایش جریان بار، کاهش زمان سیر و ارتقای کیفیت خدمات، زمینه رقابت‌پذیری بیشتر حمل‌ونقل ریلی را فراهم کند و منافع اقتصادی مشترکی برای کشورهای مشارکت‌کننده به همراه داشته باشد.

از آلماتی تا بندرعباس؛ فرصت‌های تازه برای ترانزیت منطقه‌ای

مدیرعامل راه‌آهن با اشاره به اتصال شبکه ریلی ایران به کشورهای آسیای مرکزی، چین و روسیه، توسعه مسیرهای متنوع در محورهای شرقی ـ غربی و شمالی ـ جنوبی را فرصتی مهم برای گسترش حمل‌ونقل بین‌المللی عنوان کرد.

وی در این چارچوب، کریدور آلماتی ـ تهران ـ استانبول و مسیر آلماتی ـ بندرعباس را از ظرفیت‌های قابل توجه برای توسعه جابه‌جایی کالا و تقویت ارتباط تجاری میان کشورهای منطقه دانست.

به گفته ذاکری، تنوع‌بخشی به مسیرهای ترانزیتی و هماهنگی در عملیات ریلی و تعرفه‌ها می‌تواند وابستگی به مسیرهای محدود را کاهش دهد و امکان انتخاب مسیرهای کارآمدتر و متناسب با نیازهای تجاری را برای صاحبان کالا فراهم کند.

غلات قزاقستان در مسیر بازارهای عراق و خلیج فارس

یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران در این نشست، بررسی امکان انتقال غلات قزاقستان از طریق شبکه ریلی ایران به عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس بود؛ طرحی که در صورت توجیه‌پذیری اقتصادی و عملیاتی، می‌تواند به توسعه همکاری‌های دوجانبه و افزایش بهره‌برداری از ظرفیت‌های ترانزیتی ایران کمک کند.

ذاکری پیشنهاد کرد این مسیر با مشارکت طرف‌های ذی‌ربط و بر اساس ارزیابی مشترک هزینه و زمان حمل، ظرفیت زیرساخت‌های ریلی و پایانه‌ها و همچنین نیازهای بازارهای مقصد بررسی شود تا امکان اجرای عملی آن مشخص شود.

رشت–آستارا؛ حلقه کلیدی توسعه کریدور شمال ـ جنوب

معاون وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود، کریدور بین‌المللی شمال ـ جنوب را یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های همکاری برای اتصال شمال اوراسیا و آسیای مرکزی به ایران و بازارهای جنوبی معرفی کرد.

وی بر ضرورت توسعه هم‌زمان شاخه‌های شرقی و غربی این کریدور تأکید کرد و تکمیل حلقه مفقوده رشت–آستارا را از موضوعات مهم در ارتقای ظرفیت این مسیر دانست.

تکمیل این بخش ریلی می‌تواند در چارچوب توسعه یکپارچه کریدور شمال ـ جنوب، به بهبود پیوستگی شبکه حمل‌ونقل، تسهیل جابه‌جایی کالا و تقویت ارتباطات ترانزیتی میان کشورهای منطقه کمک کند.

مجموع محورهای مطرح‌شده در این نشست نشان می‌دهد که توسعه دیپلماسی ریلی، هماهنگی عملیاتی میان کشورها و بهره‌گیری از مسیرهای متنوع حمل‌ونقل، از الزامات تقویت جایگاه ایران در شبکه تجارت منطقه‌ای است؛ ظرفیتی که تحقق آن به همکاری مستمر کشورها، رفع موانع مرزی و تکمیل زیرساخت‌های کلیدی وابسته خواهد بود.