چرا باید فیلتر روغن را در هر سرویس تعویض کرد؟

به گزارش رکنا، تعویض روغن موتور یکی از مهم‌ترین بخش‌های سرویس دوره‌ای خودرو محسوب می‌شود، اما تنها ریختن روغن تازه در موتور برای تکمیل این سرویس کافی نیست. فیلتر روغن نیز در طول کارکرد موتور به‌طور مداوم ذرات و آلودگی‌ها را جذب می‌کند و با گذشت زمان ظرفیت و کارایی آن کاهش می‌یابد. به همین دلیل، تعویض هم‌زمان روغن و فیلتر می‌تواند از گردش مجدد آلودگی‌ها در موتور جلوگیری کند و کیفیت روان‌کاری را در سطح مطلوب نگه دارد.

فیلتر روغن چه نقشی در موتور دارد؟

روغن موتور تنها وظیفه کاهش اصطکاک و روان‌کاری قطعات متحرک را بر عهده ندارد. روغن در حین گردش در موتور با محصولات ناشی از احتراق، ذرات حاصل از سایش قطعات و دیگر ناخالصی‌ها نیز در تماس است. اگر این مواد در مدار روغن باقی بمانند، می‌توانند به‌عنوان ذرات ساینده عمل کرده و شرایط نامناسبی را برای قطعات داخلی موتور ایجاد کنند.

اینجاست که فیلتر روغن اهمیت پیدا می‌کند. این قطعه آلودگی‌های موجود در روغن را به دام می‌اندازد تا روغن با ناخالصی کمتری در مسیرهای روان‌کاری موتور گردش کند.

فیلتر روغن اما یک قطعه دائمی نیست و ظرفیت محدودی برای نگهداری آلاینده‌ها دارد. هرچه میزان ذرات جمع‌شده در فیلتر افزایش پیدا کند، ماده فیلتر به‌تدریج اشباع شده و توانایی آن برای ادامه فیلتراسیون در شرایط مطلوب کاهش می‌یابد.

تعویض روغن بدون تعویض فیلتر چه مشکلی ایجاد می‌کند؟

برخی رانندگان هنگام سرویس خودرو تنها روغن موتور را تعویض می‌کنند و فیلتر قبلی را برای یک دوره دیگر روی خودرو نگه می‌دارند. در چنین شرایطی، اگرچه روغن تازه وارد موتور شده است، اما بخش فیلتراسیون سیستم همچنان همان قطعه‌ای است که آلودگی‌های دوره قبلی را در خود نگه داشته است.

فیلتر استفاده‌شده علاوه بر باقی ماندن آلودگی‌های قبلی، ممکن است بخش قابل‌توجهی از ظرفیت جذب خود را نیز از دست داده باشد. بنابراین توانایی آن برای جمع‌آوری ذرات جدید می‌تواند نسبت به یک فیلتر تازه کمتر باشد.

در نتیجه، تعویض روغن بدون جایگزین کردن فیلتر الزاماً به معنی شروع یک دوره کاملاً تازه برای سیستم روان‌کاری موتور نیست.

سوپاپ بای‌پس فیلتر روغن چه زمانی وارد عمل می‌شود؟

یکی از نکات مهم درباره برخی فیلترهای روغن، وجود سوپاپ بای‌پس است. این سوپاپ برای جلوگیری از قطع جریان روغن به موتور طراحی شده است.

اگر فیلتر بیش از اندازه آلوده شود و مقاومت در برابر عبور روغن افزایش یابد، سوپاپ بای‌پس می‌تواند مسیر جریان را تغییر دهد تا روغن همچنان به قسمت‌های مختلف موتور برسد. در چنین وضعیتی ممکن است بخشی از روغن بدون عبور کامل از ماده فیلتر وارد مدار روان‌کاری شود.

بنابراین استفاده طولانی‌مدت از فیلتر فرسوده فقط موضوع وجود آلودگی‌های قدیمی نیست؛ کاهش توان فیلتراسیون نیز می‌تواند مسئله مهم‌تری باشد.

روغن تازه در کنار فیلتر قدیمی

هدف اصلی از تعویض روغن، خارج کردن روغن فرسوده و آلوده و جایگزینی آن با روغن تازه و مناسب موتور است. باقی گذاشتن فیلتر قدیمی به این معناست که فقط بخشی از سیستم روان‌کاری نوسازی شده و فیلتر همچنان کارکرد دوره قبلی را با خود دارد.

تعویض هم‌زمان فیلتر باعث می‌شود روغن تازه از ابتدای دوره کاری جدید با یک عنصر فیلتراسیون تازه در مدار موتور گردش کند و سیستم بتواند آلودگی‌های جدید را در محدوده طراحی‌شده کنترل کند.

آیا فیلتر روغن در هر بار تعویض روغن باید عوض شود؟

فاصله سرویس در تمام خودروها یکسان نیست. نوع و طراحی موتور، نوع روغن مصرفی، مشخصات فیلتر و حتی شرایط رانندگی می‌توانند بر زمان مناسب سرویس تأثیرگذار باشند و در نهایت باید برنامه توصیه‌شده برای هر خودرو در نظر گرفته شود.

با این حال، تعویض فیلتر روغن هم‌زمان با روغن موتور را نباید صرفاً یک هزینه اضافی در نظر گرفت. فیلتر یکی از اجزای اصلی سیستم روان‌کاری است و تعویض آن کمک می‌کند روغن جدید از همان ابتدای کار در کنار یک فیلتر تازه فعالیت کند. به این ترتیب، توان سیستم برای جذب و کنترل آلاینده‌ها حفظ شده و روغن تازه نیز مجبور نیست کار خود را در کنار فیلتری آغاز کند که آلودگی‌های دوره قبلی را در خود جمع کرده است.