۵۰۰ سایت در جنگ آسیب دید / اینترنت و اقتصاد دیجیتال زیر فشار

به گزارش رکنا، احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، در نشست «همگرایی در اقتصاد دیجیتال، سنجش تا ارزیابی آثار» با اشاره به ضرورت ارزیابی نتایج اقدامات انجام‌شده در حوزه اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: باید بررسی کنیم چه اقداماتی انجام داده‌ایم که به نتیجه مدنظرمان رسیده و آیا مجموعه دستاوردهایی که اتفاق می‌افتد، محصول سیاست‌گذاری سیاست‌گذار است یا مجموعه عوامل و متغیرهای دیگری موجب توسعه این موضوع شده‌اند.

وی افزود: در مورد هوش مصنوعی نیز این مسئله مطرح است؛ برای مثال باید پرسید توسعه زیرساخت به استفاده مؤثر بنگاه‌های اقتصادی در کشور منتهی شده است یا نه و آیا حمایت از کسب‌وکارهایی که به صورت پیوسته از سوی معاونت ریاست جمهوری و مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات انجام می‌شود، به افزایش بهره‌وری و ایجاد اشتغال پایدار منجر شده است یا نه.

چیت‌ساز ادامه داد: باید بررسی شود آیا خدمات دیجیتال در کشور در نهایت به این منتهی شده است که زمان و هزینه مردم به صورت بهره‌ورتر کاهش پیدا کند و آیا فرصت‌های اقتصاد دیجیتال باعث شده است این فرصت‌ها در سراسر کشور گسترش پیدا کند و شاهد عدالت دیجیتال باشیم.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال تصریح کرد: مسئله‌ای که به عنوان تکلیف دارم صرفاً افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی نیست، بلکه این سؤال‌های پیرامونی از آن تکلیف مهم‌تر هستند.

وی با اشاره به نقش رسانه‌ها در این فرایند گفت: آن چیزی که از اصحاب رسانه انتظار می‌رود این است که با پرسش‌های درست، به‌موقع و باکیفیت بتوانند سمت‌وسوی توسعه را شکل دهند و اینجاست که رسانه نقش کلیدی خودش را ایفا می‌کند.

سیاست‌سنجی؛ حلقه مکمل فرایند توسعه و پیشرفت کشور

چیت‌ساز با اشاره به ضرورت سنجش در حوزه اقتصاد دیجیتال گفت: با توجه به بنیان دانشگاهی که دارم، همیشه این سنجش را مقدم بر هر موضوع دیجیتال می‌دانم. باید اندازه و ترکیب اقتصاد دیجیتال به عنوان سهمی از تولید ناخالص داخلی مشخص شود؛ چراکه این موضوع نشان می‌دهد در چه مسیری حرکت می‌کنیم و امکان پایش توسعه و اینکه این اقتصاد به کدام سمت می‌رود را فراهم می‌کند.

وی ادامه داد: اما مهم‌تر از آن، یک گام بزرگ‌تر وجود دارد که به آن سیاست‌سنجی می‌گوییم؛ اینکه بپرسیم کدام سیاست برای چه گروهی، با چه هزینه‌ای و تا چه اندازه مؤثر بوده است.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال افزود: پاسخ به این سؤال نیازمند انتشار داده‌های مبنا برای همه پژوهشگران، دانشگاهیان و اصحاب رسانه است تا بتوانند سؤال‌های باکیفیت بپرسند.

وی گفت: ما اعتقاد نداریم که باید فقط یک عدد منتشر شود؛ حتماً مرکز آمار ایران موظف است داده‌های خام را، البته با حذف اطلاعات شرکت‌ها، منتشر کند تا مبنای سنجش‌های دقیق‌تر درباره این سؤال‌ها فراهم شود.

چیت‌ساز اظهار کرد: در این صورت می‌توان انتظار داشت که سیاست‌سنجی در اقتصاد ما شکل بگیرد و آن زمان است که اصحاب رسانه می‌توانند سؤال باکیفیت بپرسند و سمت‌وسوی توسعه را شکل دهند.

وی تأکید کرد: سیاست‌سنجی، حلقه مکمل در فرایند توسعه و پیشرفت کشور است و رسانه‌ها و دانشگاهیان به این ترتیب می‌توانند اثر مؤثرتری در پیشرفت کشور ایفا کنند.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال افزود: یک رسانه می‌تواند با داشتن داده‌های پایه، تحلیل‌های متمایز و پرسش‌های باکیفیت در رشد و پیشرفت کشور تأثیر بگذارد.

ضرورت سنجش اثر توسعه زیرساخت بر عدالت ارتباطی

چیت‌ساز با اشاره به ضرورت سنجش آثار اقدامات در حوزه ارتباطات گفت: برای مثال در حوزه ارتباطات باید بدانیم چه میزان پوشش ایجاد کرده‌ایم و این پوشش چگونه توانسته عدالت ارتباطی را فراهم کند و تأثیر آن بر اقتصاد دیجیتال به چه ترتیب بوده است.

وی افزود: در کنار آن باید بدانیم چند بنگاه عملاً از این اتصال باکیفیت استفاده می‌کنند و برای مثال آیا توسعه فیبر نوری توانسته است عملاً باعث ایجاد عدالت شود یا همچنان تمرکز در مرکز وجود دارد.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ادامه داد: باید ببینیم هزینه هر فعالیت اقتصادی در کشور به چه ترتیب تغییر پیدا کرده و آیا توسعه اقتصاد دیجیتال منجر شده است که مزیت رقابتی ملی از طریق افزایش بهره‌وری افزایش پیدا کند.

سنجش نتیجه آموزش نیروی انسانی و اشتغال

چیت‌ساز با اشاره به ضرورت ارزیابی نتایج آموزش نیروی انسانی در حوزه اقتصاد دیجیتال گفت: علاوه بر تعداد کسانی که آموزش دیده‌اند، باید بررسی شود آیا این افراد آموزش‌دیده به اشتغال مؤثرتر و بازده بالاتر برای بنگاه‌ها منتهی شده‌اند، آیا این اشتغال پایدار بوده و آیا با نیاز بازار متناسب بوده است یا نه.

وی خاطرنشان کرد: این موضوع چیزی است که طبیعتاً انتظار می‌رود سمت‌وسوی فرایند سیاست‌سنجی ما را شکل دهد و حضور اصحاب رسانه از این منظر بسیار مهم و تعیین‌کننده است.

وی افزود: رسانه باید مشخص کند چه تغییری، برای چه کسانی، در چه زمانی و با چه شاخص‌هایی دنبال شده و ارتقا پیدا کرده است و در این صورت می‌توان انتظار داشت مدیریت هوشمند بتواند مسیر پیشرفت کشور را هرچه بیشتر در جهت مطلوب خود قرار دهد.

حرکت از روش‌های برآوردی به سمت اندازه‌گیری اقتصاد دیجیتال

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با اشاره به جلسات برگزارشده با مرکز آمار ایران گفت: جلسات متعددی با مرکز آمار ایران درباره متدولوژی و روش اندازه‌گیری داشته‌ایم تا تمرکز هرچه بیشتر به سمت داده‌های صورت‌های مالی و داده‌های قابل اتکا برود و امکان پژوهش هرچه بیشتر افزایش پیدا کند.

چیت‌ساز ادامه داد: از این طریق می‌توانیم از داده‌ها استفاده کنیم و از طریق نظارت‌پذیری، کیفیت داده‌ها را به شکل قابل توجهی افزایش دهیم تا با پرسش‌های دقیق‌تر، مسیر رشد و پیشرفت اقتصادی را هرچه بیشتر شاهد باشیم.

وی افزود: در همین سیاست‌سنجی متوجه می‌شویم چه سیاستی موفق نبوده و نیازمند اصلاح است، آیا رشد با مجموعه اقدامات ما همبستگی دارد و آیا رابطه علت و معلولی میان مداخلات ما و دستاوردهای حاصل وجود دارد یا نه.

رشد اقتصاد دیجیتال الزاماً حاصل حمایت‌های مالی دولت نیست

چیت‌ساز با اشاره به تجربه رشد اقتصاد دیجیتال در دهه 1390 گفت: خیلی از مواقع رشد اقتصاد دیجیتال را به عملکرد یک دستگاه دولتی یا مجموعه همکاری‌هایی که اتفاق افتاده مرتبط می‌کنند، در حالی که توسعه اقتصاد دیجیتال ممکن است بی‌ربط به میزان حمایت‌های مالی باشد که توسط دولت در لایه دوم اقتصاد دیجیتال اتفاق افتاده است.

وی افزود: در واقع ممکن است رشد اقتصاد دیجیتال ناشی از توسعه پهن‌باند و ایجاد نهادهای سرمایه‌گذاری خصوصی بوده باشد و مجموعه اثر مداخلات دولتی در این موضوع به مراتب کمتر بوده باشد.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال تأکید کرد: اینها نکاتی است که سیاست‌سنجی به ما یاد می‌دهد و کمک می‌کند بتوانیم هرچه بهتر سنجش کنیم و طبیعتاً عملکرد مدیران نیز توسط رسانه‌ها و مردم مشاهده‌پذیرتر شود.

وی درباره روند سنجش اقتصاد دیجیتال نیز گفت: این جلسه متمرکز بر اندازه‌گیری اقتصاد دیجیتال است و دکتر گودرزی نیز به جمع ما اضافه می‌شوند و بحث متدولوژی را مرور می‌کنند.

چیت‌ساز افزود: ما انواع و اقسام متدولوژی‌ها را بررسی کرده‌ایم و هرچه بیشتر به سمت حرکت از روش‌های برآوردی به سمت روش‌های اندازه‌گیری پیش می‌رویم و با مکانیسم‌های مختلف تلاش می‌کنیم اعتبارسنجی و به اصطلاح ولیدیشن داده‌ها را انجام دهیم تا داده‌ها باکیفیت‌تر شوند.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت انتشار داده‌ها برای استفاده عمومی گفت: انتظار ما از رسانه این است که در پایان جلسه، این انتظار به‌حق را که داده‌ها برای مردم، پژوهشگران و رسانه‌ها منتشر شود و امکان سنجش‌های مضاعف را فراهم کند، بیان کند.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال تأکید کرد: این موضوع نباید در یک عدد خلاصه شود، بلکه باید بر اندازه‌گیری دقیق‌تر و باکیفیت‌تر و ایجاد پایگاه‌های داده متفاوت متمرکز شود.

حرکت به سمت تأمین ظرفیت پردازشی با مشارکت بخش خصوصی

در ادامه نشست، چیت‌ساز در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های وزارت ارتباطات برای توسعه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال گفت: وزارت ارتباطات به عنوان متولی توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، در تلاش است زیرساخت‌های ارتباطی باکیفیت‌تری برای این دوران فراهم کند و از طرف دیگر، تأمین ظرفیت پردازشی مورد نیاز را از طریق مشارکت بخش خصوصی دنبال کند.

وی افزود: مأموریت‌های وزارت ارتباطات در این زمینه در چارچوب تنظیم‌شده قرار دارد و نهادهای ذی‌ربط نیز برای ادامه فرایند تصمیم‌گیری و لایه‌های بعدی فعالیت می‌کنند. لایه‌های بعدی بیشتر در حوزه فعالیت بخش خصوصی قرار می‌گیرد و معاونت علمی ریاست‌جمهوری نیز بحث توسعه کار را دنبال می‌کند تا عقب‌ماندگی فناوری کشور در این حوزه جبران شود.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال درباره موضوع بازارگاه داده نیز گفت: تبادل داده باید از طریق این بازار انجام شود و با استقرار رئیس سازمان، درباره این موضوع باید صحبت شود، چراکه مأموریتی که در آنجا وجود دارد، به سیاست یکپارچگی توسعه بازمی‌گردد.

وی تأکید کرد: باید دسترسی به داده‌ها هرچه بیشتر فراهم شود و این دسترسی در چارچوب نظام حکمرانی داده شکل بگیرد تا از این طریق امکان شکل‌گیری و توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی در کشور فراهم شود.

شرکت‌های بزرگ می‌توانند ظرفیت‌های جدیدی در اختیار کسب‌وکارها قرار دهند

چیت‌سا درباره احتمال ایجاد انحصار در این حوزه اظهار کرد: در تنظیم‌گری چنین انحصاری ایجاد نشده است و همه شرکت‌ها و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط می‌توانند ظرفیت پردازشی مورد نیاز فعالیت خود را تأمین کنند.

وی افزود: مسئله این است که این قانون یک‌سری دسترسی‌ها را باز می‌کند؛ دسترسی‌هایی که طبیعتاً باید ابتدا برای شرکت‌های بزرگ و شرکت‌های لنگر شکل پیدا کند.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال گفت: در توسعه اقتصاد دیجیتال، نقش شرکت‌های لنگر کلیدی است و تجربه‌های موفق جهان نشان می‌دهد این شرکت‌ها اغلب به صورت مستقل شکل پیدا نمی‌کنند، بلکه در زنجیره ارزش شرکت‌های بزرگ شکل می‌گیرند.

وی ادامه داد: انبوهی از پژوهش‌ها، از جمله پژوهش‌هایی که برندگان نوبل اقتصاد در حوزه نوآوری انجام داده‌اند، نشان می‌دهد توسعه زیست‌بوم شرکت‌های بزرگ به شکل‌گیری شرکت‌های دیگر نیز کمک می‌کند؛ چراکه شرکت‌های بزرگ می‌توانند دسترسی به بخشی از ظرفیت‌هایی را که شرکت‌ها تاکنون به آنها دسترسی نداشته‌اند، برای آنها فراهم کنند و زمینه توسعه را ایجاد کنند.

چیت‌ساز تأکید کرد: بدون توسعه تمام لایه‌های هوش مصنوعی، هوش مصنوعی در کشور توسعه پیدا نمی‌کند و اپراتورها نه‌تنها محدودیتی ایجاد نمی‌کنند، بلکه دسترسی‌های جدیدی برای تمام شرکت‌های حوزه اقتصادی فراهم می‌کنند. تأکید ما این است که این بخش حتماً با محوریت بخش خصوصی توسعه پیدا کند.

هدف‌گذاری برای رسیدن سهم اقتصاد دیجیتال به 10 درصد

چیت‌ساز درباره سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی و آمار اعلام‌شده از سوی مرکز آمار ایران اظهار کرد: مطالبات ما این بوده است که داده‌ها به صورت شفاف و با جزئیات منتشر شود و این مطالبه را به صورت کامل با رئیس مرکز آمار ایران مطرح کرده‌ایم.

وی افزود: عددی که پیش از این اعلام کرده بودم، بر مبنای داده‌های موجود بوده است. ما در این دوره به واسطه همگرایی با شرکت‌های حوزه اقتصاد دیجیتال توانسته‌ایم به سمت داده‌های ثبتی حرکت کنیم و به نظرم این مسئله بسیار بزرگی است.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ادامه داد: در گذشته بیشتر از روش‌های برآوردی استفاده می‌شد اما امروز بیشتر از داده‌های ثبتی و واقعی استفاده می‌شود و طبیعتاً می‌دانیم هر تغییری که به وجود می‌آید، در کدام بخش اقتصادی اتفاق می‌افتد و از این طریق ظرفیت سیاست‌گذاری افزایش پیدا می‌کند.

وی گفت: منتظر هستیم مرکز آمار ایران به‌زودی گزارش سال 1404 را منتشر کند؛ چراکه صورت‌های مالی سال 1404 منتشر شده و اکنون امکان اندازه‌گیری فراهم است. تکلیف تقریباً این است که در آبان‌ماه نتایج اعلام شود، اما امیدواریم مرکز آمار ایران به‌زودی این برآورد را منتشر کند.

چیت‌ساز با اشاره به آثار اختلالات و آسیب‌های واردشده به زیرساخت ارتباطی در جنگ اظهار کرد: ما طبیعتاً با عدد و رقم نشان داده‌ایم که پایداری اینترنت بخشی از تاب‌آوری اقتصاد کشور و بخشی از اقتصاد دیجیتال است و باید تلاش کرد هر تصمیمی که می‌گیریم، ریسک‌هایی را که روی زندگی مردم ایجاد می‌کند، مدنظر قرار دهیم. به‌آر, [26.09.2026 12:19] وی افزود: امیدواریم بعد از این دوره و با اندازه‌گیری‌های پیوسته‌ای که داشته‌ایم، نشان دهیم که اقتصاد دیجیتال به یک جرم بحرانی و نقطه‌ای تعیین‌کننده رسیده است؛ موضوعی که سیاست‌گذار باید همیشه به آن توجه کند و رشد آن را به عنوان هسته اصلی پیشرفت و تولید ناخالص داخلی مدنظر قرار دهد.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال گفت: از این منظر به نظر می‌رسد مجموعه مداخلاتی که پیش‌بینی کرده‌ایم می‌تواند تا پایان سال برنامه ما را به عدد 10 درصد اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی برساند.

حرکت به سمت تنظیم‌گری بین‌بخشی در اقتصاد دیجیتال

چیت‌ساز با اشاره به یکی از عوامل مؤثر بر وضعیت اقتصاد دیجیتال در سال‌های گذشته اظهار کرد: یکی از عواملی که در سال‌های گذشته به شدت اقتصاد دیجیتال را دچار بحران کرده، مسئله تنظیم‌گران بخشی بوده است.

وی افزود: تنظیم‌گران بخشی در ابتدا، چون اقتصاد دیجیتال به نقطه بحرانی خود نرسیده بود، مقاومت چندانی نداشتند، اما اکنون این مقاومت افزایش پیدا کرده است.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ادامه داد: سیاستی که در مجموعه وزارت ارتباطات و در کل دولت دنبال می‌کنیم، این است که به سمت تنظیم‌گری بین‌بخشی با ایجاد تنظیم‌گر افقی و با حفظ صلاحیت تنظیم‌گران بخشی حرکت کنیم تا یک تنظیم‌گری یکپارچه در اقتصاد دیجیتال شکل بگیرد.

وی گفت: در کنار این موضوع، توسعه ابزارهای مالی و تسهیلگری در حوزه‌های مختلف، توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی، توسعه اقتصاد فضا و زیست‌بوم دولت هوشمند، عناصر کلیدی مجموعه سیاست‌ها برای رشد سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی هستند.

چیت‌ساز تحول دیجیتال در دستگاه‌های مختلف را نیز از دیگر عوامل مؤثر دانست و افزود: تحول دیجیتال در اقتصاد متداول به صورت جدی دنبال می‌شود و برای آن حتماً باید ظرفیت پردازشی مورد نیاز در حوزه هوش مصنوعی تأمین شود تا ظرفیت تحول دیجیتال، به‌خصوص در پردازش لبه، بتواند به رشد سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی کمک کند.

چیت‌ساز: سهم 7 درصدی اقتصاد دیجیتال را هدف‌گذاری کرده‌ایم

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال درباره هدف‌گذاری سهم اقتصاد دیجیتال گفت: همچنان امیدوارم با وجود اختلالات، چالش‌ها و محدودیت‌هایی که به وجود آمده، عدد 7 درصد در سال پایانی دولت تحویل داده شود.

وی افزود: با تلاش‌هایی که با مرکز آمار انجام می‌دهیم، هدف این است که هرچه بیشتر به عدد دقیق‌تر نزدیک شویم تا این داده بتواند به اصلاح سیاست‌ها و مداخلات سیاست‌گذاری کمک کند.

چیت‌ساز درباره نقش سرمایه‌گذاری در توسعه پهن‌باند نیز گفت: سرمایه‌گذاری روی پهن‌باند در نیمه اول دهه 1390 تأثیر بسیار زیادی داشت، اما حدود دو سال است که سرمایه‌گذاری از سوی اپراتورهای بزرگ انجام نشده و باید این مشکل را برطرف کنیم تا بتوانیم به آمار 10 درصد برسیم.

وی در ادامه در واکنش به ارتباط میان سرمایه‌گذاری و رسیدن به این هدف اظهار کرد: این عدد را صرفاً به این دلیل که سرمایه‌گذاری انجام شود، قبول ندارم.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال خاطرنشان کرد: مسئله دسترسی با مسائل تکنولوژی دو موضوع متفاوت هستند. ما همچنان چالش توسعه اینترنت روستایی را که به وجود آمده، دنبال می‌کنیم.

بیش از 500 سایت در جنگ آسیب دید

چیت‌ساز با اشاره به آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های ارتباطی در جریان جنگ اظهار کرد: اقتصاد دیجیتال در این دوره، ناشی از حملاتی که دشمن داشته، بسیار زیان دیده است و بخشی از این آسیب نیز مربوط به قطعی اینترنت بوده است.

وی افزود: به واسطه توسعه بستر اینترنت داخلی، شبکه داخلی توانسته است مقدار زیادی تاب‌آوری ایجاد کند، اما بیش از 500 سایت ما در دوران جنگ صدمه دیده و شبکه فیبر نوری نیز در نقاط بسیار زیادی از کشور آسیب دیده است.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ادامه داد: حتی در درگیری‌های کوتاه‌مدتی که ایجاد می‌شود، اغلب آنتن‌ها هدف حملات دشمن قرار می‌گیرند و اقتصاد دیجیتال از این منظر و همچنین در حوزه فضا، صدمه دیده است. برای هرکدام از این موارد، یک مدل تأمین مالی و یک مدل جبران پیش‌بینی کرده‌ایم تا بتوانیم هرچه سریع‌تر بازسازی کنیم.

چیت‌ساز افزود: بخشی از فعالیت‌هایی که به توسعه سرویس برای مردم منتهی نمی‌شده، در حال تبدیل شدن است تا سیاست بازگشت سریع‌تری در زیرساخت‌های ارتباطی داشته باشیم و اکنون مسئله اتصال، مسئله کلیدی‌تری است که با اولویت آن را دنبال می‌کنیم و راهکارهای مختلف را امتحان می‌کنیم.

وی ابراز امیدواری کرد این اقدامات به چارچوب عدالت ارتباطی نیز تبدیل شود و گفت: اکنون بیش از 59 درصد اقتصاد دیجیتال در اینترنت، ناشی از قرار داشتن دفاتر مرکزی شرکت‌ها در تهران است و باید این دسترسی کمک کند تا توزیع‌شدگی بیشتری در کشور داشته باشیم و شاهد کاهش چولگی در سهم اقتصادی دیجیتال استان‌های مختلف باشیم.

پایداری اینترنت بخشی از تاب‌آوری اقتصاد و معیشت مردم است

چیت‌ساز در پاسخ به پرسشی درباره نسبت محدودیت‌های اینترنتی با توسعه اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: سیاست ما این است که دسترسی مردم فراهم باشد و پایداری اینترنت بخشی از تاب‌آوری اقتصاد و معیشت مردم است و عنصر ضروری برای اینکه مردم بتوانند زندگی خودشان را بگذرانند.

وی تأکید کرد: تداوم دسترسی باید طبیعتاً در تمام تصمیم‌گیری‌ها مدنظر سیاست‌گذاران و متولیان امر باشد و ما همچنان همین سیاست را دنبال می‌کنیم و از ابتدای دولت چهاردهم نیز بر این موضوع تأکید داشته‌ایم.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال گفت: امیدواریم متولیان امر به این قضیه کمک کنند و هر تصمیمی که در شرایط اضطراری گرفته می‌شود، باید دامنه تأثیر تصمیم، افراد تحت تأثیر و مکانیزم تحت تأثیر قرار گرفتن آنها را در فرایند سیاست‌گذاری مدنظر قرار دهد و آثار آن بر زندگی مردم را نباید به راحتی نادیده گرفت.

وی افزود: این موضوع را نیز با اولویت دنبال می‌کنیم و امیدواریم بعد از پایان جنگ شاهد این باشیم که کیفیت اینترنت در دسترس مردم بهبود پیدا کند.

تلاش برای حفظ دسترسی مردم در جریان جنگ

چیت‌ساز درباره وضعیت زیرساخت‌های ارتباطی در جریان جنگ گفت: در دوران جنگ بیشتر از 500 سایت ما صدمه دیدند و شبکه فیبر نوری نیز در نقاط بسیار زیادی از کشور آسیب دید، اما در مجموعه وزارت ارتباطات تمام تلاش انجام شد تا پایداری دسترسی مردم حفظ شود.

وی افزود: در دوران جنگ اغلب توسعه متوقف می‌شود و دلایل متعددی نیز دارد، اما با وجود صدماتی که در این حوزه اتفاق افتاد، تمام تلاش انجام شد که با جابه‌جایی زیرساخت‌ها و تلاش شبانه‌روزی برای برقرار کردن اتصال مردم به اینترنت، دسترسی آنها حفظ شود.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ادامه داد: در برخی نقاط، آنتن‌های سیار این مسئولیت را بر عهده گرفتند و دسترسی مردم را حفظ کردند. جزایر نیز چندین بار دچار اختلال ارتباطی شدند و ارتباط آنها قطع شد، اما از ابتدا دوباره کمتر از 24 ساعت این دسترسی برقرار شد.

وی گفت: طبیعی است که در جنگ، سرمایه‌گذاری برای توسعه به سرمایه بیشتری نیاز پیدا می‌کند و این تلاش همه همکاران برای حفظ دسترسی مردم به شبکه ارتباطی به صورت هر روزه انجام می‌شود.

چیت‌ساز تأکید کرد: ارتباطی که امروز داریم، محصول زحمات انجام‌شده در شرایط جنگ است و تلاش شده مردم تا حد امکان از صدمه جدی واردشده به زیرساخت و کیفیت ارتباطات مصون بمانند.

سه لایه اقتصاد دیجیتال در اندازه‌گیری مرکز آمار

چیت‌ساز درباره روش محاسبه اندازه اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: در روش جدید، هر سه لایه اقتصاد دیجیتال پوشش داده می‌شود و مرکز آمار این سه لایه را با روش‌های اندازه‌گیری و استفاده از صورت‌های مالی بررسی می‌کند.

وی افزود: تغییری که در این دوره و با همکاری شرکت‌های حوزه اقتصاد دیجیتال اتفاق افتاده، حرکت به سمت استفاده از داده‌های واقعی و صورت‌های مالی در لایه‌های اول و دوم بوده است و لایه سوم همچنان برآوردی است.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ابراز امیدواری کرد در سال‌های آینده لایه سوم نیز با دقت بیشتری اندازه‌گیری شود.

سند حکمرانی داده در مرکز فضای مجازی در دست بررسی است

چیت‌ساز در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت دسترسی به داده‌ها و مقاومت دستگاه‌ها برای در اختیار گذاشتن داده‌های خود گفت: اصلاحات سند حکمرانی داده انجام شده و این سند اکنون در مرکز ملی فضای مجازی در دست بررسی است.

وی افزود: امیدواریم مجلس بتواند کمک کند تا دسترسی به داده‌ها تسهیل و بازار داده توسعه پیدا کند.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال با اشاره به نقش سازمان ملی هوش مصنوعی در این زمینه ادامه داد: این موارد لازم و ملزوم یکدیگر هستند و هوش مصنوعی و اندازه اقتصاد دیجیتال رشد پیدا نمی‌کند، مگر اینکه بتوانیم شاهد دسترسی به داده‌ها باشیم.

وی تأکید کرد: داده‌ها نباید در گاوصندوق سازمان‌ها باقی بماند و باید امکان دسترسی به آن‌ها فراهم شود.

عقب‌ماندن سرمایه‌گذاری از بهره‌برداری در لایه‌های شبکه

چیت‌ساز در پاسخ به پرسشی درباره هسته شبکه و ضرورت اصلاح سیاست‌ها در این حوزه نیز گفت: نکته‌ای که در اندازه‌گیری‌های انجام‌شده در مرکز آمار ایران و با تلاش گودرزی نشان داده شده، ناظر بر همین موضوع است؛ اگرچه مجموعه اقتصاد دیجیتال رشد پیدا کرده، اما متأسفانه اندازه هسته همراه با آن رشد نکرده است.

وی افزود: این موضوع نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری از بهره‌برداری در لایه‌های شبکه عقب افتاده و این لایه‌ها به‌تدریج با اشباع مواجه می‌شوند و حتماً این مسئله را در کیفیت شبکه شاهد خواهیم بود.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ادامه داد: انواع و اقسام مداخلاتی که پیش از این، به‌خصوص از ابتدای دهه گذشته، اتخاذ شده، به اینجا رسیده که اندازه و سهم هسته رشد پیدا نکند، اما سهم بازار بهره‌برداری از آن هر روز بیشتر شود.

وی گفت: استقبال جامعه از خدمات دیجیتال، نیازمند اصلاح سیاست‌ها هم در حوزه تنظیم‌گری و هم در حوزه توسعه کیفیت دسترسی مردم به اینترنت و زیرساخت‌های پردازشی است.

چیت‌ساز با اشاره به اقدامات انجام‌شده در این زمینه اظهار کرد: امیدواریم با اصلاح این سیاست‌ها که بخشی از مصوبات آن در کمیسیون تنظیم مقررات اخذ شده، این اقدامات به‌زودی انجام شود.

وی همچنین گفت: منتظر ابلاغ مصوبات گمرکی در مورد مسئله انتقال فناوری هستیم. ما طبیعتاً به ساخت داخل اهمیت می‌دهیم و به همین دلیل سیاست انتقال فناوری دنبال شده است.

آثار اقدامات زیرساخت‌های پردازشی تا دو سال آینده قابل اندازه‌گیری است

چیت‌ساز در ادامه درباره اقدامات انجام‌شده در حوزه زیرساخت‌های پردازشی گفت: در بحث زیرساخت‌های پردازشی، در تمام لایه‌ها مجموعه اقداماتی انجام شده و انتظار می‌رود آثار آن تا دو سال آینده در تولید ناخالص داخلی قابل اندازه‌گیری باشد.

وی افزود: اکنون این مداخلات در مرحله تفاهم، انعقاد قرارداد و شکل‌گیری قرار دارند و امیدواریم نتایج آن‌ها منتشر شود تا بتوان اثر این اقدامات را به‌صورت واقعی در سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی مشاهده کرد.

عدالت ارتباطی باید به توزیع اقتصاد دیجیتال کمک کند

چیت‌ساز در پاسخ به پرسش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت درباره وضعیت سنجش عدالت دیجیتال و اینکه آیا در ارزیابی‌ها مؤلفه‌هایی مانند کیفیت، هزینه و امکان استفاده مؤثر از خدمات دیجیتال نیز در کنار دسترسی مورد توجه قرار گرفته است، گفت: ما عملاً سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی را اندازه‌گیری می‌کنیم و در گزارش حاضر، چون تکلیف ناظر بر اندازه‌گیری اقتصادی بوده، تلاش شده این موضوع دقیق‌تر شود.

وی افزود: طبیعتاً اشتغال باکیفیت در این حوزه و مباحثی از این جنس، مجموعه سؤالاتی است که می‌توان در دوره بعدی اندازه‌گیری، آنها را به‌عنوان دستور کار مرکز آمار ایران تعریف کرد تا اندازه‌گیری با کیفیت‌تری انجام شود و تقاطع‌گیری با سایر پایگاه‌های داده نیز اتفاق بیفتد.

چیت‌ساز با اشاره به تمرکز جغرافیایی اقتصاد دیجیتال اظهار کرد: در حال حاضر 59 درصد اقتصاد دیجیتال در تهران متمرکز است و پس از این استان، خراسان رضوی، اصفهان و سایر استان‌ها قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: متأسفانه قسمت اعظم اقتصاد دیجیتال متمرکز در تهران است و حتماً باید عدالت ارتباطی کمک کند. اقتصاد دیجیتال در گام اول به دسترسی ارتباطی وابسته است، اما مسئله دوم، بلوغ هر یک از استان‌ها و این است که از این به بعد چه میزان از صنایع هر استان به سمت هوشمندسازی حرکت می‌کنند.

معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال ابراز امیدواری کرد پس از انتشار داده‌ها توسط مرکز آمار ایران، رقابت میان استان‌ها برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال هر استان در کشور شکل بگیرد و از این طریق شاهد رشد بیشتری باشیم.

وی با اشاره به اهمیت اندازه‌گیری در بررسی وضعیت استان‌ها گفت: رتبه‌های آخر جدول، افزایش سهمشان در سال‌های گذشته بیشتر از رتبه‌های بالای جدول بوده است؛ یعنی رشد در استان‌هایی که سهم اقتصادی دیجیتال پایین‌تری دارند، بیشتر بوده است. امیدواریم در گزارش سال‌های بعدی که منتشر می‌شود، شاهد ادامه این روند باشیم.